TẬP
THƠ
“KẺ
SĨ“ – (25)
**
TUYÊN NGÔN VỀ «GIAI CẤP»
Trong vũ trụ đâu có gì đồng nhất
Mọi vật luôn dị biệt khác nhau xa
Sự cần thiết khách quan cần phải có
Huống chi là ngay giữa cõi người ta !
Nói cách khác vật phải cần cấu trúc
Nếu bằng không thì hoạt động thế nào
Từ thiên hà đến hạt nhân nguyên tử
Từ tế bào đến cả những cây to !
Luật vận động đi liền theo cấu trúc
Đâu vật nào lại vẫn mãi đứng yên
Đâu vật nào mà không mang cấu trúc
Nên đất trời chuyển động luật tự nhiên !
Đơn giản vậy sao nhiều người không hiểu
Đưa toàn ra những học thuyết vu vơ
Cho xã hội sẽ
không còn giai cấp
Bằng cách cần phải giai cấp đấu tranh !
Coi’ biện chứng’ như luật trời nền tảng
Đã ‘luật thiêng’ phải bó buộc con người
Nhưng ‘luật thiêng’ thì lấy đâu ngừng lại
Để cho đời được lý tưởng thiêng liêng !
Ngây thơ thật hay chỉ là ngây thơ cụ
Ngụy biện hay chỉ lập luận non tay
Đơn giản thế mà nhiều người tin sái cố
Và từng làm cả thế giới đảo điên !
Nên thật sự bởi con người yếu đuối
Vừa tinh thần thể chất cứ hoang mang
Ít thắng nổi bản năng từ thú tính
Nên thường khi dễ mắc mỡm rõ ràng !
Thiếu đạo đức thành con người bóc lột
Nhẫn tâm nhau thì hà khắc lẫn nhau
Mất tình người khiến đời thành địa ngục
Thiên đàng đâu chỉ có thấy thù hằn !
Ít nhận thức nên con người mù quáng
Làm điều sai lại cứ tưởng điều hay
Bởi sự thật luôn phải cần khoa học
Để làm sao mang điều lợi cho đời
Đời đơn giản là do người thiện chí
Cùng tin nhau và giúp đỡ lẫn nhau
Nếu phát động đấu tranh như loài vật
Là lui về chính cảnh giới tự nhiên !
Luật tự nhiên sinh tồn luôn căn bản
Nhưng thiên nhiên vẫn có luật điều hòa
Luật điều tiết môi trường ai cũng biết
Lại làm sao mà giai cấp đấu tranh ?
Bởi thiên nhiên chỉ cấp tầng thứ nhất
Xã hội người lại tầng cấp thứ hai
Lên cao nữa thì có trời mới biết
Nào phải đâu là chuyện của con người ?
Bởi xuất phát từ vô thần duy vật
Cộng thêm vào ‘biện chứng’ kiểu vu vơ
Đã mù quáng lại còn thêm bạo lực
‘Lý luận’ suông làm đời phải dại khờ !
Đời khoa học trở thành phi khoa học
Đời tự do thành ra mũ kim cô
Biến con người hóa tề thiên đại thánh
Và cuộc đời đầy những tiếng hoan hô !
Ôi cớ sự đâu gây ra cớ sự
Có phải chăng đều tham vọng con người
Cá nhân nào mà chẳng nhân thời thế
Đạp bừa đời đặng mình được ngoi lên ?
Người thánh thiện hay nhân danh thánh thiện
Hỏi làm sao để phân biệt ở đời
Tung hỏa mù khiến cho đời nham nhở
Chuyện thần linh hay chuyện của ma vương ?
Nên thực tế nhìn vào đời mới rõ
Giống như khi mình đứng trước mặt gương
Khi đó mới khách quan luôn bày tỏ
Có làm sao mà dối gạt được mình ?
Đời huyễn tưởng bởi con người huyễn tưởng
Cứ nghĩ tràn buộc người khác tuân theo
Củ cà rốt gắn trước đầu cây gậy
Con lừa nào mà chẳng dám không theo !
Ôi cơ khổ sự đời như thế đó
Người bổng nhiên phải sụp bẫy chính mình
Là nạn nhân chính mình đâu ai khác
Giống mọi người ngậm thị phải làm thinh !
Hột thị đó quả là điều quái ác
Đã ngậm rồi thì thật khó lười ra
Trừ khi nào phải thật tình can đảm
Biết vì đời mà nhổ phẹt cho xa !
Nên tội lỗi vẫn do người ‘trí thức’
Hiểu biết mà vô trách nhiệm với dân
‘Lý luận’ cùn do tay người bày vẽ
Quả tiếp tay cho những việc ngu dân
Người trí thức phải luôn cần sáng suốt
Hiểu biết luôn vì lợi ích cho đời
Nếu ‘trí thức’ chỉ ù ù cạc cạc
Thì còn chi trí thức để đời tin ?
Người trí thức lợi đời không kể hết
Tại làm sao quay ngược hại cho đời
Kẻ bình dân thì có gì trách được
Bởi họ cần dựa trí thức mà thôi !
Nên lao động hóa ra đầy uổng phí
Phần lớn lao như nước chảy sông trôi
Bởi trách nhiệm vẫn do người trí thức
Phải làm sao nhằm hữu ích cho đời !
Đời khoa học luôn cần người trí thức
Nghiên cứu nhiều nhằm chân lý lòi ra
Nếu chỉ biết suốt đời ăn hột thị
Thì làm sao đời lại chẳng ‘chữa cha’ ?
Con người quý chính nhờ lòng cương trực
Thấy thẳng cong cần dứt khoát nói ngay
Nếu ‘ngậm miệng ăn tiền’ thì quá dễ
Nhưng làm sao đứng thẳng kiểu con người ?
Vậy giai cấp cũng chỉ là cấu trúc
Điều nhất thời mỗi xã hội tùy nơi
Lịch sử tiến đâu có gì trụ mãi
Mỗi cá nhân tùy hoàn cảnh vươn lên
Bởi giai cấp khách quan cần phải có
Ai chăm lo nhà máy lẫn ruộng đồng
Ai chăm lo biết bao điều xã hội
Tùy tài năng và điều kiện khách quan !
Lòng đố kỵ muốn không còn giai cấp
Để ngồi không mà thụ hưởng ngon ơ
Thói lười biếng ghét ganh vì đố kỵ
Được khoác trong chính màu áo công bằng
Điều ngụy tạo cuộc đời không kể xiếc
Nên luôn cần giữa thiện ác đấu tranh
Giữa bóc lột và bịp đời cũng vậy
Dời chỗ nhau thợ sắt với thợ gò !
Tuy đổi chỗ nhưng suốt ngày chát chúa
Đập đinh tai nhức óc suốt ngày thôi
Ai mặc kệ phải lợi mình trước đã
Mọi việc đời chờ rồi sẽ tính sau !
Nên cuộc sống mọi người cần sáng suốt
Cũng là điều trí thức phải quan tâm
Chỉ khoa học giúp loài người phát triển
Trí thức nên phải đoàn kết một lòng !
Bài thơ ngẫu cảm
Sàigon, sáng
29/6/2010
VÕ HƯNG THANH
©
TUYÊN NGÔN VỀ «CÁCH MẠNG»
Đây như chuyện bi hài cho nhân loại
Đưa ra nhằm kết thúc các «Tuyên ngôn»
Điều này chắc đến nay ai cũng biết
Vì rõ như ánh sáng giữa ban ngày
« Cách mạng» quả giống trái bom nổ chậm
Khi lăn tròn ai cũng phải thất kinh
Đến lúc nổ chuyện đời đều ngã ngũ
Bao nhiêu điều muốn nói phải làm thinh !
Nói «cách mạng» là chiến tranh, bạo lực
Chiến tranh luôn khi «cách mạng toàn cầu»
Bạo lực nhỏ khi còn trong nội bộ
Bất kỳ đâu thiên hạ thảy kinh thiên !
Tựa cái ung lý do nào chẳng rõ
Nguyên nhân nhiều đâu phải một nguyên nhân
Khi chín muồi thì ung thành vỡ mủ
Chính là khi bắt buộc phải tét ra
Đời cũng vậy tuy lành liền da thịt
Rồi nhiều khi cách mạng lại nổ ra
Bởi bất công hay bởi nhiều điều khác
Giống như khi tức nước phải vỡ bờ !
Bởi nói đúng khi vật cùng tắc biến
Biến chán rồi thì vật lại tắt thông
Rồi thông chán lại đi vào chỗ biến
Như vòng tròn đã nói bởi người xưa
Nên cách mạng trong đời đâu một loại
Cả văn chương, khoa học, lẫn đời thường
Nhưng xã hội và nhất là chính trị
Lại ồn ào hay nghi ngút bi thương !
Nguyên nhân thảy do con người là chính
Tạo lý do làm ung nhọt phát ra
Trừ những khi tự nhiên không trách được
Giống họa trời rơi xuống dễ gì tha !
Còn bạo lực giống hai người đập lộn
Một trong hai phải mẽ trán sứt cùi
Nếu ngũm hết thì rõ đời sướng thật
Ngược lại thì phải kẻ thắng làm vua !
«Cách mạng đó » kiểu cha truyền con nối
Bắc Triều Tiên thì ai cũng biết rồi
Một gia đình đã ba đời truyền nối
Quả nhân danh «cách mạng» đặng làm vua !
Con người sống tất phải nhờ cơm áo
Nhưng nhiều khi còn nhờ cả danh từ
Đời đáng ngán thường cũng là thế đó
Oái ăm thay cho cả vạn kiếp người !
Người yếu đuối thường bị đời lợi dụng
Hoặc ngô nghê nên phải hớp danh từ
Khi cái áo đã trở nên giáp sắt
Thì sai lầm cũng thành mũ kim cô !
Khi người chán lại tìm về tôn giáo
Mặc ai coi như thuốc phiện ru đời
Xóa tôn giáo nhắm để làm «cách mạng»
Rồi cuộc đời cũng chỉ thế mà thôi !
Đời thế tục hóa ra là như thế
Chiến tranh từ nóng, lạnh, cũng qua đi
Bao ý tưởng cuối cùng đành lật lại
Lại hè nhau cùng tiến tới toàn cầu !
Con ruồi chết thường bởi vì mật ngọt
Con người thì do bởi các danh từ
Quả đáng trách cho lớp người trí thức
Còn nướng thân vẫn tội kẻ bình dân !
Đời khổ ải, bi hài, hay đáng tiếc ?
Thảy đều do những nhận thức gây ra
Khi nhận thức bị cuốn vào tham vọng
Lại làm cho xã hội phải xót xa !
Biết bao chuyện kiểu long trời lở đất
Rồi chiến tranh thế giới tựa gần kề
Bao nhiêu cách tuyên truyền ghê gớm qua
Từng làm cho nhân loại phải tái tê !
Đời quả thật giữa điều lành, điều ác
Có bao giờ ngưng tranh đấu lẫn nhau
Lằn phân ranh có bao giờ rõ rệt
Nên thương thay như định mệnh con người !
Nhiều tham vọng khiến cho đời điêu đứng
Được tô son điểm phấn bởi danh từ
Nhiều danh khiến cuộc đời bao khổ ải
Còn vẫn xem nhân loại có ra chi !
Những tham vọng có khi không tự giác
Bị đẩy đi bởi dục vọng cuộc đời
Khiến miệng lưỡi có quá nhiều ngụy biện
Càng làm cho thiên hạ phải tin theo !
Nên Chân lý trong đời luôn khó nói
Chuyện đúng sai, hay dỡ, dễ đâu lường
Giống như cách Trạng Quỳnh thường bỡn cợt
Mắc mỡm rồi thì chỉ có làm thinh !
Cuộc đời quả nhiều giang hồ tiếu ngạo
Nên «Tuyên Ngôn» dừng lại cũng được rồi
Chuyện thiên hạ cứ trao về thiên hạ
Vật Xê-Da xin trả lại Xê-Da !
Nói không quá cuộc đời cần tri thức
Tốt hay chăng cần dân trí nâng cao
Nhờ dân trí đời càng gần khoa học
Đừng chi đâu mà «Ý hệ» lọt vào !
Đời khách quan quả thật điều đơn giản
Bất công nào cũng lắm mặt mà thôi
Cần nghiêm túc nhằm tìm phương giải quyết
Ôi tào lao muốn «Cách mạng toàn cầu» !
Kinh nghiệm vàng một khi đời đã trải
Cũng làm cho nhân loại phải rêm mình
Khiến lịch sử trải qua bi hài kịch
Thảy làm cho Thế giới hoảng hồn kinh !
Bài thơ ngẫu cảm
Sàigon, sáng 29/6/2010
VÕ HƯNG THANH
©
TUYÊN NGÔN VỀ TÔN GIÁO
Có học thuyết từng phê bình tôn giáo
Đã ví như một thuốc phiện mị đời
Coi tôn giáo như mặt trời ảo ảnh
Quay chung quanh sự khổ ải trần gian !
Quan niệm đó phát sinh từ duy vật
Và vô thần chống tôn giáo hiển nhiên
Điều sai đúng để mọi người suy xét
Còn ở đây nhìn tôn giáo cách riêng
Quả tôn giáo giúp con người hướng thượng
Vươn xa lên sự trần trụi cuộc đời
Với tôn giáo con người nương đạo lý
Chuộng tinh thần hướng thiện khắp nơi nơi
Đó cũng chính là mặt hay tôn giáo
Còn mặt sai cũng sẽ phải nói sau
Nói cho đúng mặt sai hay tích cực
Vẫn luồn theo bản chất của con người
Khi con người thấy cô đơn nhỏ bé
Trong bơ vơ nên tôn giáo phát sinh
Nhằm qua đó như một nguồn an ủi
Làm cái neo, bến đậu của con người
Vì con người vẫn muôn đời tự hỏi
Điều gì sinh ra hết thế gian này
Là Thượng đế hoặc cội nguồn siêu việt ?
Cũng là khi tôn giáo được phát sinh
Tôn giáo có người anh em triết học
Cùng vượt lên trên khoa học rất nhiều
Vì khoa học luôn bám vào thực tế
Còn trong khi tôn giáo lại niềm tin
Khoa học vốn phải tin vào lý trí
Tôn giáo luôn cần trực giác riêng mình
Chỉ triết học phải tư duy thuần lý
Tôn giáo thì lễ tiết lẫn điều quy !
Nên triết học vốn tự do tư tưởng
Tôn giáo luôn cần nại đến giáo điều
Nhà triết học ít khi nào quỳ lạy
Tôn giáo thì phải thể hiện niềm tin
Bởi tôn giáo phải cần nguồn cứu rỗi
Cần mục tiêu giải thoát của con người
Vẫn chỉ nghĩ trần gian là tạm bợ
Nhằm quay về chính nguồn cội siêu nhiên
Nên tôn giáo thật vô cùng đa dạng
Dầu tựu trung nhằm nâng đỡ con người
Về ý thức hay tinh thần cũng thế
Như một nguồn an ủi hướng vô biên
Nhờ tôn giáo mà con người tin tưởng
Gặp những khi đời sống quá hoang mang
Khi thất vọng trước cuộc đời đau khổ
Làm tiếp thêm sức mạnh giữa trần gian
Nên tôn giáo vẫn có nhiều hình thức
Như niềm tin đơn giản Đạo ông bà
Đến đa thần hay đơn thần cũng thế
Đều tin nơi sự bất diệt linh hồn
Vì người sống trong cuộc đời gởi tạm
Giữa trần gian rồi để sẽ quay về
Cho dầu đến thiên đường hay địa ngục
Là tùy theo mức đạo hạnh trên đời
Nhờ tôn giáo mà răn đời làm thiện
Đức hạnh luôn được tưởng thưởng về sau
Trái lại sống một cuộc đời ác đức
Thì quỷ tha ma bắt tránh vào đâu !
Ý nghĩa đó quả là phần tích cực
Trong cuộc đời Tôn giáo giống điều răn
Hay ít nữa giống bức thành kiên cố
Giữ người luôn khỏi cái ác hoành hành
Tuy nói thế vẫn nhiều người khôn lõi
Thay vì tin vào tôn giáo thật lòng
Chỉ lợi dụng chính niềm tin cao quý
Để thừa cơ nước mát đặng buông câu
Mọi lợi dụng trong đời luôn luôn có
Cả mọi nơi Tôn giáo có trừ đâu
Trong cái tốt vẫn len vào cái xấu
Chuyện thường thôi xã hội của con người
Nói rút lại thì cuộc đời là tâm thức
Tốt xấu luôn bởi ý thức tự mình
Giữa hướng Thiện đối đầu cùng hướng Ác
Mỗi người đều cần trách nhiệm bản thân
Bài thơ ngẫu cảm
Sàigon, sáng 28/6/2010
VÕ HƯNG THANH
©
TUYÊN NGÔN VỀ BỀ TRÁI
CỦA CUỘC ĐỜI
Vì mọi vật đâu chỉ toàn bề phải
Nên cuộc đời bề trái lẽ đương nhiên
Nhưng tục ngữ bảo xấu che mới tốt
Lại khoe nhiều thì đời quả đảo điên
Chuyện mặt trái cuộc đời ai chẳng biết
Từ lâu rồi và cứ lậm thêm hoài
Nhiều người bảo đã hết phương để trị
Vì trị hoài cũng có khá bao nhiêu
Ôi quả thực kiểu cù dùng xức rốn
Trong khi đà mình mẩy buốt tái tê
Quá đau nhức cứ gượng hoài để sống
Xã hội chi mà tham nhũng tràn hề
Cùng với lũ, rồi với đời tham nhũng
Hỏi làm sao người chẳng thấy đảo điên
Tuy đời vậy nhưng mọi người vẫn sống
Giống dại khờ trong thế giới người điên
Thực tế ấy có nên cần thay đổi ?
Chính là câu nơi cửa miệng mọi người
Câu hỏi lớn, không ít người tưởng nhỏ
Hoặc biết rồi, nhưng giải quyết làm sao ?
Điều này quả giống như cơn nước lũ
Cứ chờ xem, tới rốn sẽ làm sao
Hoặc tính trước, hoặc chỉ ngồi chờ chết
Chuyện của mình, hay là chuyện của ai ?
Hai giải pháp, vừa cá nhân xã hội
Hoặc ngồi chờ, hoặc buộc phải ra tay
Chuyện mọi người, đâu có ai ngoài cuộc
Tự giác thôi, cần chủ động lo toan
Xã hội tựa đoàn người trên sân bãi
Cần làm sao phối hợp được nhịp nhàng
Hoặc quay phải rập ràng, hay quay trái
Theo điệu còi thổi nhịp của lương tâm
Nếu lợt đợt kẻ quay xuôi quay dọc
Chuyện tào lao càng thêm thấy nực cười
Thôi cứ để nước đến trôn hãy tính
Sống lũ rồi dẫu chết có đâu sao ?
Xã hội giống khi trái cây ung thối
Còn tiếc gì mà phải một nhát dao
Tay phải mạnh và làm sao dứt khoát
Còn nếu không chờ đến biết khi nào
Hay cũng tựa giống người mang ung nhọt
Điều cần làm là phải cắt đi ngay
Dù mụn ghẽ, không chùn tay sợ hãi
Cần cắn răng, phải chịu chút đau này
Vậy giải quyết cần đúng theo phương pháp
Tìm ra ngay mọi cớ sự trên đời
Nhìn trực diện và không hề ngụy biện
Phải khách quan nhìn thẳng rẳng không chơi
Mềm yếu quá cũng tức là hèn nhát
Hay tưởng đâu không phải việc của mình
Ai cũng vậy, thì đời còn đâu nữa
Thà cứ luôn ngậm miệng chịu làm thinh
Nhưng nếu vậy thì quả là ngao ngán
Quá ươn hèn và trách nhiệm còn chi
Giống như kiểu đành sống nơi bải rác
Mũi còn không, hay tê hết mọi mùi
Vậy duyên cớ do đâu tham nhũng
Chỉ vì người đã mất mọi niềm tin
Vì mãi sống trong cuộc đời giả dối
Thì niềm tin còn biết đặt vào đâu
Lý giải vậy thấy ngay nhiều điểm sáng
Vì con người cần sống bởi niềm tin
Niềm tin ấy tạo lương tâm và đạo đức
Không lương tâm, đạo đức có còn gì
Bệnh xã hội đâu một ngày đã có
Mà lâu rồi tích lũy tạo thêm nên
Duyên cớ đó cũng bởi nền giáo dục
Nhiều tầm phào làm mất mọi niềm tin
Làm giáo dục nếu mà phi trách niệm
Mãi tuân theo bài bản đã lâu ngày
Đâu có khác như một người gác cổng
Chỉ cắm đầu theo lệnh lạc mà thôi
Nhưng lệnh ấy hỏi bởi đâu mà có
Có gì hơn quán tính đã lâu ngày
Khi xã hội thiếu đi nền dân chủ
Thì còn ai có trách niệm hơn ai
Chuyện giản dị nhưng lắm người chẳng rõ
Hay chẳng qua vì mũ nỉ che tai
Vòng tròn ấy cứ xoay tua luẩn quẩn
Chịu chết thôi nào tìm thấy đường ra
Cũng giống thế vòng kim cô là thế
Cần bỏ đi tìm thấy trách nhiệm chung
Đời tự giác mới là đời dân chủ
Đời tự do phải trách niệm mỗi người
Việc quá nhỏ nhưng không hề giải quyết
Lại càng thêm quá lậm mãi mỗi ngày
Khiến ung nhọt lại đẻ ra ung nhọt
Xã hội toàn như con bệnh mà thôi
Vậy liệu pháp cũng chính là phương pháp
Người hiểu y nào cũng thấy rõ ràng
Phải giải phẩu trước khi dùng toa thuốc
Hoặc để đời ngoi ngáp mãi làm thinh
Tục ngữ bảo mía sâu luôn có đốt
Cũng gọi là nhà giột phải có nơi
Song nếu đốt lại nằm ngay chính gốc
Và nhà xiêu cột đổ hết phương rồi
Chỉ chờ sập hay cần nên dựng lại
Đó là luôn câu hỏi đố mọi người
Chuyện trọng đại hay chỉ đùa giây lát
Khi mọi người cứ giữ bụng làm thinh
Phải lên tiếng, mọi người cần trách nhiệm
Lương tâm nào chỉ cho phép làm thinh
Nếu lên tiếng muôn triệu người đồng loạt
Biết đâu như nổi cả trận lôi đình
Quá đơn giản tại sao đời chẳng thấy
Nếu thấy rồi sao vẫn mãi làm thinh
Vì trên dưới trong ngoài đều thế cả
Thì trách chi tham nhũng vẫn hoành hành
Đời chỉ đẹp khi cuộc đời trong sạch
Xã hội nào lại rác rữi quanh năm
Khác gì sống nơi bùn lầy nước đọng
Biết làm sao rạng mặt được con người
Hoặc cải cách hoặc phải làm cách mạng
Chuyện dĩ nhiên ai cũng thấy mà thôi
Giống cái bàn từ tay người thợ mộc
Phải sửa bàn đâu chỉ mãi tung hô
Nhớ khi xưa con người theo truyền thống
Vẫn luôn luôn noi đạo đức cổ truyền
Trong giềng mối mọi người luôn tự giác
Đâu cần gì như kiểu cứ hô suông
Nên giáo dục và tuyên truyền là một
Giáo dục luôn là tính cách học đường
Tuyên truyền vốn là việc ngoài xã hội
Phải luôn luôn chuẩn xác lẫn vô tư
Bởi đạo đức làm sinh ra đạo đức
Nếu mánh mung sao đạo đức được nào
Bài học ấy muôn đời là nguyên lý
Sao lại luôn thích ăn xổi ở thì
Giáo dục tốt khiến tin vào đạo đức
Giáo dục tồi người chỉ cậy mánh mung
Nguyên lý ấy tự ngàn xưa đã rõ
Người thợ đâu mà lại trách cái bàn
Cái bàn đẹp thì vinh danh người thợ
Cái bàn tồi cần cất giấu vào kho
Hoặc sửa chữa hoặc cần nên vứt bỏ
Chẳng để lâu nấn ná phí thì giờ
Xã hội tốt mọi người cùng trách nhiệm
Đâu chỉ là trách nhiệm của riêng ai
Bàn của mình hay vẫn bàn người khác
Mình chủ nhân hay chỉ có mượn nhờ ?
Chuyện quả tếu như cuộc đời vẫn tếu
Đời nghiêm trang mọi việc mới nghiêm trang
Là đầu dấu hỏi hay dấu than cũng thế
Nói nghe qua còn dành lại mọi người !
Bài thơ ngẫu cảm
Sàigon, sáng 27/6/2010
VÕ HƯNG THANH
©
TUYÊN NGÔN VỀ NHÂN
BẢN
Nghĩa nhân bản tức con người là gốc
Chỉ hoàn toàn một quan điểm hiển nhiên
Chẳng chủ nghĩa cũng không là học thuyết
Chẳng hư trương mọi chân lý trên đời
Con người sống trên đời thuần giản dị
Đã sinh ra là gởi thác lại về
Sống hoạt động chết buông xuôi hết cả
Chỉ hoàn toàn là quy luật tự nhiên
Con người sống trên hành tinh trái đất
Hành tinh xanh vốn có tự thuở nào
Nhờ khoa học mà loài người phát triển
Cùng như nhờ đạo đức được giương cao
Hai hướng đó vẫn thường luôn quan trọng
Vốn là nền của văn hóa văn minh
Cả thế giới đều chỉ trông vào đó
Đơn giản thôi có gì đáng lùm xùm
Người là gốc bởi con người duy nhất
Vật khôn ngoan giữa chính cõi đời này
Điều cao hơn vẫn chưa hề nhìn thấy
Bậc thấp hơn chỉ loài vật thường thôi
Đã là gốc phải thấy mình là chính
Sống làm sao cho sáng giá khách quan
Không hạ thấp với ngang hàng loài vật
Không huênh hoang nghĩ mình giống thiên
thần
Đời hợp lý tự do mình sắp đặt
Để làm sao sống hòa hợp cùng nhau
Óc tham lam muốn cào bằng tất cả
Cũng khác nào chịu dung dưỡng bất công
Người bình đẳng không ai quyền trên trước
Đều ngang nhau, trừ may mắn, tài năng
Bởi do vậy công bằng luôn tương đối
Chỉ làm sao hợp lý hết mọi người
Điều đơn giản cốt chỉ cần ý thức
Trách nhiệm chung nhận thức bởi mọi người
Qua giáo dục và dựa vào pháp luật
Mà con người tiến từ thấp lên cao
Chỉ đơn giản khách quan là thế ấy
Đừng huênh hoang, dè bỉu, hoặc xem thường
Chẳng lý thuyết nào hơn điều nhân bản
Có họa chăng những học thuyết vu vơ
Trên cuộc đời, may chi còn tôn giáo
Dưới cuộc đời, toàn vật chất tầm thường
Ngang cuộc đời, con người luôn duy nhất
Thế giới này, ngoài nhân bản, chi hơn
Nhân bản tức chỉ lấy người làm gốc
Từ gốc đây mọi cành nhánh sinh ra
Đó tất cả là văn minh xã hội
Văn hóa luôn điều nhân loại thấy cần
Gốc cơ bản tất nhiên là kinh tế
Vẫn hiểu như mọi hoạt động căn cơ
Làm nền tảng và bao gồm hết cả
Mọi điều chi giúp sự sống con người
Kinh tế vẫn cần tự do, khoa học
Đâu khác nào như dòng nước luân lưu
Tưới khắp chốn và thu về tất cả
Không để đâu tù đọng hại con người
Ý nghĩa đó chính vai trò pháp lý
Cộng thêm vào nhà nước, khớp trung gian
Nhà nước chỉ nắm điều hành kinh tế
Đâu phải là thần hộ mệnh thế gian
Nhà nước chỉ là vai trò quản lý
Mọi việc chung từ xã hội giao cho
Chỉ xã hội mới đứng trên nhà nước
Còn ngoài ra không được phép một ai
Xã hội phải luôn tự do dân chủ
Bởi ý dân mãi vẫn chính ý trời
Toàn xã hội mới thật là ông chủ
Nhà nước thì luôn chỉ kẻ gác dan
Nghĩa nhân bản cần thượng tôn pháp luật
Xã hội luôn trên cơ sở tình người
Mọi người sống cùng giúp nhau để sống
Trong an toàn, hòa hợp, lẫn thương yêu
Ba nguyên lý quả đơn sơ, giản dị
Nhưng căn cơ, làm xã hội tiến lên
Tiến tới mãi, không cần gì tiền chế
Kiểu tiên thiên, chỉ nô lệ con người
Lịch sử vẫn đi lên từ quá khứ
Tương lai do từ hiện tại phát sinh
Quá khứ vốn chẳng thể nào thay đổi
Hiện tại luôn cần tự chủ lấy mình
Ý nghĩa đó là tự do dân chủ
Quyền làm người cần xã hội nâng cao
Chính quyền ấy tự mọi người quyết định
Không thuộc riêng bởi nhóm cá nhân nào
Vì nhân bản là con người trên hết
Không chi hơn nhân cách của con người
Không thần thánh, cũng không là loài vật
Mà tinh thần nhân bản mãi tự do
Con người sống không thể nhằm bóc lột
Cũng không nhằm nô lệ lẫn nhau thôi
Bởi quý nhất là tự do độc lập
Hợp tác nhau trong lẽ phải cuộc đời
Không ai sống một mình trên trái đất
Đời sống chung bởi xã hội làm nên
Do vậy khác giữa thiên đàng địa ngục
Đều do người cùng quyết định lẫn nhau
Người cao quý chính bởi nhờ lý trí
Khả năng này làm người nổi trội hẳn lên
Vượt lên mọi tầm thường nơi sinh vật
Tạo văn minh, văn hóa chính con người
Đó tất cả là gia tài lịch sử
Đã từ xưa toàn xã hội xây nên
Ngôi nhà đó là văn minh nhân loại
Ai đang tâm nhằm phá hỏng cuộc đời
Đời nhân bản phải do người quyết định
Từ cá nhân đến xã hội loài người
Xã hội tốt, nhờ mọi người cùng tốt
Cá nhân hay, nhờ xã hội văn minh
Người nhân bản phải là người chính đáng
Luôn thẳng ngay, không gian dối điêu ngoa
Không mánh mung, hoặc mưu đồ hèn kém
Không tuyên truyền giả dối hoặc điêu toa
Người nhân bản, tùy tài năng phát triển
Tùy lương tâm, nhân cách, phẩm hạnh mình
Để xã hội xếp ngang vào vị trí
Vừa lợi mình vừa lợi cả muôn người
Xã hội vẫn tự nhiên theo tầng nấc
Điều khách quan như mọi vật thế thôi
Điều thuận lý, không phải điều nghịch lý
Đừng huênh hoang nhằm khuynh loát cuộc đời
Nên nhân bản là tinh thần quy cũ
Quyền tự do chọn bất kỳ ai
Có lợi chung làm mọi người hòa hợp
Không lợi riêng nhằm khuynh loát lẫn nhau
Tính nhân bản là cuộc đời lương thiện
Phía trên cao là văn hóa phát huy
Phần ở giữa nhằm kinh doanh, quản lý
Phần dưới cùng là vật chất đơn sơ
Tùy cấp độ theo khách quan hòa hợp
Để mỗi người tự phấn đấu đi lên
Không phấn đấu sẽ trở nên suy thoái
Mỗi người luôn cần trách nhiệm riêng mình
Trong xã hội tình người là trên hết
Không khinh thường hay kỳ thị một ai
Người trách nhiệm lo mọi người chu đáo
Ngoài hên xui số phận của mỗi người
Đời nhân bản phải khách quan tuyệt đối
Không bao giờ được tự đắc chủ quan
Nhằm hợm hĩnh tự cho mình đúng nhất
Hòng buộc đời chỉ nô lệ mình thôi
Chính nhân bản là cuộc đời lý tưởng
Khiến đời luôn như một bản hòa âm
Mỗi âm thấp âm cao đều quý cả
Chính là do người nhạc trưởng điều hòa
Người nhạc trưởng đó vai trò xã hội
Cũng vai trò mọi nhà nước nói chung
Cốt dân chủ mà không hề độc đoán
Luôn tự do mà chẳng muốn độc tài
Tựa giọt nước trong dòng sông vẫn chảy
Sông mà dơ thì nước sạch được sao
Mọi giọt trong bởi nhờ sông không đục
Giáo dục luôn là cơ bản con người
Nhờ giáo dục mới hình thành nhân cách
Cả tinh thần lẫn đạo đức cá nhân
Giáo dục tốt tạo đà cho văn hóa
Giáo dục tồi làm xã hội lung tung
Bài thơ ngẫu cảm
Sàigon, sáng 26/6/2010
VÕ HƯNG THANH
©
TUYÊN NGÔN VỀ Ý HỆ
Ý thức hệ thật vô cùng phi lý
Bởi một người cao hứng đã làm ra
Nhưng lại nhận chính mình là khoa học
Biến cuộc đời thành địa võng thiên la
Người hiểu biết chỉ nhìn là thấy rõ
Vì nó mang nhiều nghịch lý trong mình
Nhưng nông cạn chỉ nhìn bằng cảm tính
Lại tưởng là một thần diệu linh đơn
Nên nông cạn hay chỉ nhằm lợi dụng
Hoặc chỉ thừa nước đục để thả câu
Từ hoàn cảnh oái ăm trong xã hội
Nhằm để đưa học thuyết được lên ngôi
Việc đơn giản nhưng éo le là vậy
Vì khoác vào thì khó gỡ cho ra
Vòng kim cô có bao giờ tự gỡ
Họa may chi cần nhờ đến Phật bà
Nó tinh xảo bởi nhờ vì cái chốt
Cài vô rồi thì khó có đàng ra
Giống hom lờ cá vào thì rất dễ
Nhưng làm sao có cách để chui ra
Cái chốt ấy chính độc tài chuyên chính
Là phép mầu để tiến tới thiên đường
Vì đẹp vậy đâu có quyền từ bỏ
Lội ngược dòng là phản động khó buông
Một lẽ khác vốn cho mình khoa học
Nên nhiều người nào đâu dám phê bình
Phải tin theo nên trở thành cuồng tín
Lý luận nào đi ngược lại niềm tin
Việc đời quả éo le là thế đó
Bởi vì hai cái chốt thật oái ăm
Nên đi ngược bị ghép vào tư sản
Khó thoát ra trong lý luận một chiều
Do lý thuyết được xem là chân lý
Nên ngược dòng là phản động mà thôi
Đâu cần biết hướng nào là đúng đắn
Chỉ luôn cho là lý tưởng tuyệt vời
Cái bánh đó phần nhiều là lá cả
Còn bên trong chỉ có một chút nhân
Nhân ‘biện chứng’ vốn xem là cốt lõi
Có biết đâu chỉ lý lẽ tầm phào
‘Biện chứng’ gì vốn ‘duy tâm’ từ gốc
Vậy mà sao ‘duy vật’ lại vin vào
Giống như dầu pha chung cùng với nước
Có khi nào lại trộn lẫn được sao ?
Đơn giản vậy nhưng nhiều người không rõ
Chưa nói về ngay từ gốc duy tâm
Vẫn cũng chỉ do một người cao hứng
Tự nhận như một chân lý đường hoàng
Vậy quả rõ đúng hai người tung hứng
Thảy trái banh ‘biện chứng’ nẩy lên cao
Hai cá nhân lại cho mình Chân lý
Hỏi làm sao không vô lý được nào ?
Bởi Chân lý cần dựa vào thực tại
Cũng phải từ thực tại để chứng minh
Chuyện cao hứng do cá nhân bày vẽ
Mà cam lòng buộc nhân loại tin theo !
Nên phi lý và chủ quan là thế ấy
‘Biện chứng’ gì, vốn tưởng tượng không thôi
Vì nguyên lý cuộc đời là tâm lý
Thông thường luôn theo lợi ích con người
Từ ‘biện chứng’ để chủ trương bạo lực
Kích đấu tranh cho nhân loại hận thù
Dùng chuyên đoán và nuôi mầm thù hận
Vòng kim cô thật quả khó đường ra !
Lập luận ấy khôn ngoan và sắc sảo
Nhưng tiếc thay lại ngụy biện rõ ràng
Người hiểu biết nhiều khả năng bẻ lại
Kẻ bình dân thì hết cách lần mò
Nhưng xã hội vẫn luôn luôn tiến mãi
Vượt lên trên mọi ấu trĩ đã qua
Như con người khi trưởng thành nhìn lại
Thấy ra bao rồ dại lúc thanh xuân !
Đời phát triển phải luôn nhờ khoa học
Ý hệ chi những huyễn tượng tầm phào
Ngồi một chỗ chỉ tha hồ huyễn hoặc
Dựng ‘thiên đường hạ giới’ kiểu hư vô !
Bài thơ ngẫu cảm
Sàigon, sáng 25/6/2010
VÕ HƯNG THANH
©
TUYÊN NGÔN VỀ NHÂN QUYỀN
VÀ DÂN QUYỀN
Quyền làm người vốn là quyền căn bản
Quyền tự nhiên của cha mẹ sinh ra
Không được phép nhân danh gì tướt đoạt
Và là quyền về dân chủ tự do
Bởi mọi người sinh ra đều bình đẳng
Như một quyền cơ bản rất tự nhiên
Quyền hoạt động và mưu toan hạnh phúc
Quyền bản thân tự quyết của con người
Quyền tự quyết chính là quyền trên hết
Cũng là quyền xã hội hợp chung nhau
Không bất cứ cá nhân nào lấn lướt
Đoạt quyền chung của tất cả mọi người
Đời xấu tốt do tự mình quyết định
Ai hơn chi để quyết định thay mình
Không thể nghĩ độc tài là tốt nhất
Mọi người ngu còn mình sáng mà thôi
Vậy dân quyền phải tự do dân chủ
Và nhân quyền là quyền sống tư riêng
Cả hai vế thật ra đều là một
Không thể nào điều nọ triệt điều kia
Nên nhân quyền và dân quyền đều một
Vốn là quyền cơ bản của con người
Hai yếu tố tạo nền cho xã hội
Nếu mất đi xã hội có còn chi
Cả hai quyền đều làm nền nhân bản
Tạo nên chung ý nghĩa của con người
Không có chúng con người như sinh vật
Và còn chi ý nghĩa của văn minh
Văn minh vẫn là tự do dân chủ
Quyền do dân và chỉ bởi vì dân
Không lý gì ai được quyền áp đặt
Dầu cá nhân hay một lý thuyết nào
Xã hội vẫn do mọi người hợp lại
Không thể nào có xã hội trên mây
Rồi rơi xuống giữa đời như bản thể
Kiểu luật thiêng ràng buộc mọi con người
Lịch sử vốn vẫn đi từ xã hội
Đó luôn luôn là thực tế khách quan
Không hư tưởng kiểu như ý hệ
Lý thuyết ngông nhằm áp đặt vào đời
Lý khách quan phải dựa vào khoa học
Từ cuộc đời thực tế để đi lên
Dùng kỹ thuật mà thích nghi xã hội
Lý thuyết nào cũng để biết mà thôi
Đâu lý thuyết nào bao trùm lịch sử
Có họa chăng là lý thuyết điên khùng
Phi thực tế gây cho đời ảo tưởng
Phản nhân quyền và dân chủ tự do
Hai quyền đó đều luôn luôn chính đáng
Đặt nền trên bình đẳng của con người
Con người chỉ nhờ tài năng, giáo dục
Phải khác nhau mà giúp đỡ cho nhau
Nên lý thuyết chỉ hô hào tranh đấu
Ganh ghét nhau cùng bạo lực hận thù
Cũng có nghĩa ngược lại điều nhân bản
Phản tự do và phản lại văn minh
Vì chân lý cuộc đời là thực tế
Không thể nào ảo giác hoặc mông lung
Phi thực tế thì còn chi khoa học
Làm đảo điên cả xã hội con người
Vậy nhân quyền, dân quyền, và dân tộc
Vẫn mãi luôn là nguyên lý dân sinh
Luôn sống tốt mới làm nên được đạo
Đạo của đời là đạo lý văn minh
Chân lý vẫn chỉ là điều đơn giản
Vì chẳng chi ngoài hạnh phúc con người
Tức hạnh phúc cá nhân và xã hội
Là dân quyền cùng một với nhân quyền
Hạnh phúc ấy cả tinh thần vật chất
Không thể nào chỉ có một trong hai
Tinh thần chính là tự do dân chủ
Bao gồm chung nhân trí lẫn nhân quyền
Bài thơ ngẫu cảm
Sàigon, sáng 24/6/2010
VÕ HƯNG THANH
©
TUYÊN NGÔN VỀ DÂN CHỦ TỰ DO
Điều này quả cũ xì như trái đất
Tuy hiển nhiên và hết sức rõ ràng
Mọi người biết nhưng thường không lưu ý
Thế mới nên thành có chuyện trên đời
Bởi con người trước tiên là bình đẳng
Điều hiển nhiên từ cha mẹ sinh ra
Bởi lý ấy không ai quyền trên trước
Chính là nền của dân chủ tự do
Xã hội vốn là cộng đồng hợp lại
Từ cá nhân như nguyên tử hợp thành
Toàn thể đó hình thành theo cấu trúc
Chuyển biến luôn và linh hoạt trên đời
Chân lý đó là tự do dân chủ
Bởi không ai được lấn lướt buộc ràng
Bắt mọi người phải theo điều mình muốn
Dẫm đạp lên ý thích của mọi người
Bởi độc tài thường nhân danh nhiều thứ
Lấy ý mình nhằm câu thúc toàn dân
Chẳng cần hỏi trước dân theo nguyên tắc
Mà nhân danh điều áp đặt tự mình
Điều hữu lý làm gì dân không muốn
Điều tầm phào nên dân ghét dân khinh
Người hiểu biết có ai không lý trí
Chính là nền của dân chủ tự do
Quyền lý trí luôn là quyền hợp lẽ
Điều trên đời mãi phải được tôn vinh
Pháp quyền đó không thể nào xâm phạm
Không nhân danh buộc người khác theo mình
Xã hội chỉ phải tuân theo pháp luật
Pháp luật này tất phải của toàn dân
Do dân tự làm nên và tuân thủ
Không để ai quyền áp đặt lên mình
Cũng do vậy, tự do thì dân chủ
Không tự do, có dân chủ được sao
Cả hai mặt đều thuộc cùng một vật
Là văn minh, văn hóa của con người
Con người có xác thân cùng ý thức
Quyền xác thân chính quyền được tự do
Quyền ý thức cũng giống y như thế
Nếu bằng không thì nô lệ trên đời
Quyền ý thức đi theo quyền ngôn luận
Được tự do phát biểu mọi điều hay
Nếu mọi cái phải đều qua kiểm duyệt
Thì còn đâu là dân chủ tự do
Đơn giản vậy mà nhiều người không hiểu
Chẳng biết rằng ngôn luận phải ưu tiên
Hay mặt khác cũng là quyền báo chí
Phải tự do độc lập, chẳng do ai
Vậy dân chủ tự do là tất cả
Quyền thiêng liêng nơi xã hội con người
Mất tự do cũng còn đâu dân chủ
Dân chủ nào mà lại thiếu tự do
Vậy tự do vẫn luôn là nền móng
Đó là nền dân chủ được xây lên
Cả hai vế chỉ dựa vào pháp luật
Pháp luật luôn cần dân chủ tự do
Pháp luật đó phải khách quanthật sự
Dân làm ra, mà không phải ai làm
Mọi nhân danh vốn là điều giả dối
Bởi tự nhiên cũng trái đạo con người
Vậy dân chủ tự do cần đích thực
Không nhân danh, không giả hiệu khi nào
Bởi nếu vậy, cũng chính là phản lại
Quyền tự do chân chính lẫn nhân quyền
Hai quyền đó là căn cơ xã hội
Bởi từ đây mà Nhà nước dựng nên
Nhà nước tốt tất nhiên cần dân chủ
Vì nếu không cũng chẳng phải của dân
Điều chân chính luôn luôn cần phải có
Nhà nước nhằm lo mọi việc cho dân
Từ kinh tế đến tinh thần ý thức
Còn bằng không, là Nhà nước phi dân
Bài thơ ngẫu cảm
Sàigon, sáng 23/6/2010
VÕ HƯNG THANH
©
TUYÊN NGÔN VỀ ĐIỀU THIỆN, CÁI ÁC
Điều chuẩn mực trong đời ai chẳng biết
Đâu gì hơn điều Thiện, lẽ đương nhiên
Bởi điều Thiện mới làm nên nhân cách
Còn ác tâm khiến nhân cách kém hèn
Thiện có nghĩa là tâm người luôn tốt
Khi ác tâm là thú tính bản năng
Con người thiện phải nhờ qua giáo dục
Ngoài bẩm sinh như tính khí tự nhiên
Trái với Thiện, ác tâm là thú tính
Như bản năng hoang dã có trong mình
Giáo dục thiếu không hình thành nhân cách
Nhằm vươn lên được điều Thiện trong đời
Nên Thiện, Ác chính là do ý thức
Cộng thêm vào với tình cảm yêu thương
Mặt khác cũng còn khả năng tri thức
Ít nhiều chi giúp phân biệt rõ ràng
Vậy việc Thiện phải thực lòng mong muốn
Không nên làm giả dối kiểu bên ngoài
Hành động tốt nếu trong lòng dối trá
Nhằm gạt người là ngụy Thiện còn chi
Tức điều Thiện bởi do hồn lương thiện
Nhằm tha nhân và làm lợi cho đời
Cả hai vế phải đều luôn khắng khít
Không tách rời nhưng chỉ một mà thôi
Làm điều Thiện được nâng cao nhân cách
Tránh ác tâm gây thiệt hại cho người
Chẳng cố tình muốn làm phiền xã hội
Điều Thiện luôn cao quý lẫn vô tư
Dầu điều Thiện vốn muôn hình muôn vẻ
Nhưng tựu trung có hai hướng đàng hoàng
Hướng tích cực, dấn thân làm điều tốt
Hướng bình thường, chỉ nhằm chẳng hại ai
Chỉ điều Thiện dấn thân là tốt nhất
Vì dấn thân tạo hiệu quả rõ ràng
Còn tiêu cực, dẫu là kluôn vẫn tốt
Nhưng Thiện này là Thiện của chúng nhân
Ngược lại đó, Ác cũng thường hai hướng
Ác thật tình, nhằm cố hại người ta
Ác vô tình, kiểu bình chân như vại
Khi mọi người đứng trước lửa dầu sôi
Làm điều Thiện khiến tâm hồn sung sướng
Ít khi nào ý thức phải băn khoăn
Làm điều Ác khiến tâm hồn bần tiện
Chỉ cho lòng dã thú được niềm vui
Nên Thiện, Ác đâu ngoài hai đối tượng
Là xác thân cùng ý thức con người
Tạo đau đớn xác thân, điều ác đức
Khiến tâm hồn ngu muội, cũng thiện chi
Trong điều Thiện, công bằng là trước nhất
Nếu cao hơn, chính là đức hi sinh
Còn cao nhất, là tâm hồn thánh thiện
Nhằm sống cho hạnh phúc của muôn loài
Lẽ công bằng, không làm điều sai trái
Không lợi mình để khiến hại cho đời
Không lợi mình để cho người bất lợi
Mọi hành vi cần hợp lẽ tự nhiên
Riêng điều Ác cũng thiên hình vạn trạng
Dầu chung quy vẫn ý thức hại người
Mức cao nhất là hành vi phạm tội
Dầu vô tình, cố ý, luật không tha
Nên điều Thiện vẫn cần luôn ý thức
Cần lương tâm, trách nhiệm của con người
Sự hiểu biết nâng cao tầm điều thiện
Nếu mù mờ, Thiện, Ác khó phân minh
Chính bởi vậy, khi thật lòng làm Thiện
Cần tự mình nhận thức việc mình làm
Nếu chỉ làm do tuyên truyền xúi giục
Quả nhiều khi lại gây hại cho đời
Nên điều Thiện vẫn là điều công chính
Không tà gian, ác ý cốt hại nhân
Dầu kể cả hành vi hay ngôn ngữ
Không công tâm, đã có ác bên trong
Bài thơ ngẫu cảm
Sàigon, sáng 22/6/2010
VÕ HƯNG THANH
©
TUYÊN NGÔN VỀ KINH DOANH
Cơ thể sống được bởi nhờ máu chuyển
Máu lưu thông trong mạch huyết tuần hoàn
Chuyện đơn giản trong đời ai cũng hiểu
Có khác chi hàng hóa vẫn luân lưu
Những tế bào hồng cầu thay phiên mãi
Từ tim ra rồi cũng lại quay về
Tuy đơn giản nhưng vô cùng cần thiết
Đem thức ăn nuôi sống khắp mọi nơi
Nên xã hội cũng khác gì cơ thể
Hàng hóa như mạch máu vẫn lưu thông
Từ sản xuất đến thị trường phân phối
Rồi đầu vào tái sản xuất y chang
Tri thức đó được các nhà kinh tế
Vẫn coi như sự hiểu biết cỏn con
Nhưng tuy vậy lại bao gồm hết thảy
Hoạt động chung trong xã hội con người
Cơ thể sống nhờ toàn thân vận động
Mỗi cơ quan, bộ phận, chức năng riêng
Nhưng tất cả phụ thuộc cùng vào máu
Trong nhân gian máu cũng giống như tiền
Tiền một mặt còn một bên hàng hóa
Cả hai đều thống nhất cùng nhau
Lưu thông tiền cũng lưu thông hàng hóa
Cả hai bên luôn mật thiết có nhau
Nói cách khác cả hai đều là một
Giống mặt trên, mặt dưới của bàn tay
Bàn tay đó chính bàn tay kinh tế
Luôn thọc vô mọi hoạt động thường ngày
Đời đơn giản chẳng ai là không biết
Rủi ro thay một lý thuyết ngược đời
Cho hàng hóa là nguyên nhân bóc lột
Và đồng tiền là tư bản ghê ơi
Nên nhất thiết hô hào trừ tư bản
Nhằm từ đây xóa sạch mọi phân công
Cốt đi đến một thiên đàng hạ giới
Bỏ dùng tiền để tránh mọi bất công
Xã hội phải chỉ còn toàn kế hoạch
Giai đoạn đầu còn thấp sẽ lên cao
Đến lúc đó mọi cung cầu như nước
Cảnh thần tiên thế giới của ước ao
Đời quả giống như tuồng xem bánh vẽ
Vẽ một lần nhằm ngắm thế là xong
Mọi giáo điều bắt nguồn từ tưởng tưởng
Đều trở nên khuôn đúc siết con người
Nhưng đời quả thật hiền như cục đất
Người nói sao cũng đắm đuối mê tơi
Ai nói phải trái chi đều gật cả
Rất ngu ngơ qua kinh nghiệm cuộc đời
Song thực tế vẫn hoàn toàn khác hẳn
Vẫn đi theo chính quy luật khách quan
Và mọi cái phát sinh từ tưởng tượng
Gò bao nhiêu cũng bung hết, tuềnh toàng
Bởi thực tế cuộc đời là tâm lý
Luật khách quan của xã hội con người
Ai không biết tựu trung đều tăm tối
Cứ tưởng rằng thay được luật khách quan
Luật tâm lý con người theo bản ngã
Cùng bản năng là khuynh hướng tự nhiên
Ai cũng muốn tính cho mình trước cả
Nên làm sao mà xã hội thiên đàng
Nên sáng suốt dòng sông không lội ngược
Nhưng thích nghi theo hướng chảy cuộc đời
Dùng bản năng để điều hòa xã hội
Khiến làm sao kết hợp được mọi người
Đời thực tế cũng chỉ như bài toán
Hiệu năng luôn là mục đích khách quan
Phải làm sao để cho đời hoạt động
Luôn trơn tru mà không bị trật chìa
Điều quan trọng chính là nhờ pháp luật
Hiệu quả cao kinh tế lại thêm cao
Còn nếu vẫn chỗ dùn và chỗ thẳng
Có khác chi giàn máy nhão cu roa
Vậy cuộc đời đâu gì ngoài thực tế
Luật tự nhiên luôn vẫn cứ khách quan
Mọi hoang tưởng thật tình đều huyễn tưởng
Chỉ làm cho xã hội phải đớn đau
Nên kinh doanh vẫn chính là máu huyết
Hàng hóa ra cần được xếp về đâu
Cốt làm sao tạo thêm nhiều hàng hóa
Nên luôn luôn thỏa mãn mọi cung cầu
Nhà kinh doanh khác gì người nội trợ
Vẫn lo toan cho xã hội no đầy
Tất mục đích nhằm kiếm tiền là chính
Nhưng tiền vào nhằm cũng lại ra ngay
Đồng tiền ấy giống vòng quay kinh tế
Một vòng quay kéo theo cả triệu vòng
Vòng quay nhỏ làm nên vòng quay lớn
Ai bảo rằng trái đất lại không quay
Nên lợi nhuận cũng y như tính dục
Thường luôn luôn thu hút hết mọi người
Nhờ tính dục tiếp đời muôn thế hệ
Lợi nhuận nhằm giúp kinh tế luôn quay
Đấy khách quan luật tự nhiên xã hội
Nào khác gì cuộc mưu sự thiên nhiên
Khiến cuộc đời vẫn luôn luôn có trớn
Mà quay đều muôn triệu lượt vòng quay
Tức kinh tế bản thân là doanh nghiệp
Vật chất đều hoạt động của kinh doanh
Vật chất ấy đồng tiền và hàng hóa
Làm bản thân công cụ của cuộc đời
Dầu cuộc sống là tinh thần, văn hóa
Song đặt nền trên kinh tế, hiển nhiên
Bởi kinh tế phải bao trùm muôn mặt
Mà trước tiên chính hoạt động kinh doanh
Vì dòng sông cần mạch nguồn là chính
Để hòa theo trong đó thật vô vàn
Sông ra biển cho đời nên văn hóa
Nhờ kinh doanh như dòng chảy luân lưu
Bài thơ ngẫu cảm
Sàigon, sáng 21/6/2010
VÕ HƯNG THANH
©
TUYÊN NGÔN VỀ PHÁP QUYỀN
Mọi người vẫn sinh ra từ cha mẹ
Nên tất nhiên chỉ cha mẹ trên mình
Ngoài điều đó ra thì đều bình đẳng
Để sống chung trong xã hội văn minh
Văn minh tất cũng đi cùng bình đẳng
Quyền tự do dân chủ của mọi người
Mọi đặt để phải do mình đồng ý
Mà không từ ý thích của riêng ai
Sự đồng thuận tạo cộng đồng xã hội
Cũng lý do luật pháp được đặt ra
Tuy thiết yếu cũng chỉ là phương tiện
Nhằm buộc chung ý chí của mọi người
Nên luật pháp phải tự do dân chủ
Được làm nên từ nguyện vọng số đông
Vẫn thay đổi theo nhu cầu xã hội
Chẳng khư khư xơ cứng tựa gông cùm
Pháp luật phải bởi toàn dân xây dựng
Không riêng tư một nhóm cá nhân nào
Không ai được đứng trên toàn xã hội
Luật pháp cần phải luật pháp toàn dân
Thuở hoang dã con người còn thú tính
Luật tự nhiên thường chỉ vẫn luật rừng
Bởi đạo đức con người càng phát triển
Luật về sau là luật của văn minh
Luật pháp chính nhu cầu chung xã hội
Điều thiết thân từ thuở có loài người
Không luật pháp đễ làm sao trật tự
Luật pháp là phương thức để an ninh
Điều đơn giản khách quan là thế ấy
Bổng tự nhiên ‘giai cấp’ được đem vào
Bởi luận điểm cá nhân đầy cao hứng
Thành áo gai buộc xã hội mặc theo
Mọi khoa học cần kinh qua lịch sử
Không làm gì mà khoa học cá nhân
Thổi phồng kiểu cá nhân thành thống soái
Chỉ làm nên nô lệ cả loài người
Điều phi lý nhưng nhờ vào bạo lực
Cưỡng chế người răm rắp phải tuân theo
Cả tuyên truyền phản tự do dân chủ
Lại thành ra phản xã hội loài người
Bởi nguyên tắc mọi người đều bình đẳng
Cần làm gì đều phải hỏi ý dân
Dân đồng ý mới là điều hợp lý
Lý do gì để áp đặt toàn dân
Dù xã hội vẫn luôn luôn phức tạp
Nhưng đều luôn có nguyên lý riêng mình
Nguyên lý ấy phải luôn điều hợp lý
Pháp quyền như nguyên lý của cuộc đời
Pháp quyền tức mọi người đều bình đẳng
Mỗi người luôn tự có một pháp quyền
Không ai được có đặc quyền tước đoạt
Ngoại trừ ra luật pháp của toàn dân
Pháp quyền mất chỉ khi người phạm pháp
Tức tự thân từ bỏ chỉ do mình
Vì phạm đến luật chung toàn xã hội
Nên phát sinh quyền xét xử của người
Pháp quyền vẫn tự nhiên mà luôn có
Kể từ khi cha mẹ đã sinh ra
Pháp quyền ấy phải cần luôn tôn trọng
Vì nó như nghĩa lý của cuộc đời
Nên pháp quyền là điều thiêng liêng nhất
Bất kỳ ai đều không thể phạm vào
Là quyền sống tự do và hạnh phúc
Vì phạm vào thảy đều sẽ vô luân
Quyền bình đẳng cũng bao gồm giới tính
Kể cả luôn chủng tộc lẫn màu da
Không kể đến gốc nguồn hay giai cấp
Không lẽ gì ai lại được ưu tiên
Điều đó chỉ luật tự nhiên trời đất
Xã hội luôn chỉ cụ thể thêm vào
Không ai được phép thay quyền trời đất
Dù nhân danh này nọ hoặc niềm tin
Luật hữu lý phải dựa vào lý trí
Không dựa trên mù quáng của cá nhân
Nhằm phát triển theo nhu cầu xã hội
Luôn tiến lên chọn lọc bởi thời gian
Quyền làm luật tất là quyền Quốc hội
Đó vẫn là một nguyên lý khách quan
Quốc hội phải tinh hoa trong cả nước
Không thể như kiểu nghị gật nghị gụ
Bởi chẳng lẽ ai cũng làm pháp luật
Mà phải tuân định chế được xây nên
Đó chẳng qua cũng chỉ là phương pháp
Được làm ra như kỹ thuật tự nhiên
Đời hợp lý khi mọi điều hợp lý
Đời buông tuồng khi mọi sự nhiêu khê
Hợp lý nhất là tự do dân chủ
Không nhiêu khê như kiểu cách độc tài
Con người vốn cần tự do ý thức
Nhờ tự do ngôn luận phát huy theo
Không áp đặt, cấm ngăn hay kiểm duyệt
Mà tự do dân chủ phải đàng hoàng
Bởi ngôn luận là gốc nguồn dân chủ
Quyền tự do phát biểu của mỗi người
Có như thế đời càng thêm sáng suốt
Không phải như kiểu nước chứa trong lu
Chung quy lại đời luôn cần pháp luật
Quyền tự do dân chủ của toàn dân
Không ai được cưỡng đoạt quyền luật pháp
Nhằm làm theo ý muốn của riêng mình
Không ai được nhân danh điều gì cả
Nhằm phạm vào quyền tự quyết con người
Bởi tất cả mọi người đều bình đẳng
Lý do gì mà có chuyện nhân danh
Nhân danh chỉ chính là điều lạm dụng
Ai hơn ai mà lấn lướt được ai
Quyền bình đẳng vẫn là quyền pháp định
Pháp quyền luôn trước nhất của người
Bài thơ ngẫu cảm
Sàigon, sáng 20/6/2010
VÕ HƯNG THANH
©
TUYÊN NGÔN VỀ TRÍ THỨC
Mỗi cá nhân vẫn luôn là đơn vị
Để làm nên toàn xã hội đương nhiên
Chỉ có vậy mà thổi phồng giai cấp
Giục đấu tranh làm lịch sử đảo diên
Mọi sự vật lẽ nào phi cấu trúc
Xã hội gì thuần nhất, chỉ vu vơ
Bởi nguyên tắc, là cộng đồng tổ hợp
Nào phải chi như thân sứa vật vờ
Trong xã hội, phân công là tất yếu
Phải phân công, theo như lẽ khách quan
Tùy hoàn cảnh, mỗi người làm mỗi việc
Tùy tài năng, mà công việc được nhịp nhàng
Đó là lẽ công bằng luôn phải có
Nếu bằng như tắc tị, lại bất công
Tức dòng sông thay vì luôn lưu chảy
Trở thành ao, toàn nước đọng bùn lầy
Xã hội tốt, phải luôn cần năng động
Mỗi cá nhân được linh hoạt phần mình
Không bị cột suốt đời vào giai cấp
Nhưng vươn lên theo triển vọng cuộc đời
Giai cấp đúng có khác gì ngoài tổ hợp
Bởi kết nhiều đơn vị để thành ra
Như cụm cỏ, vạt cây, hay khoảnh mạ
Có gì đâu để lớn lối um sùm
Nào ‘biện chứng’, ‘sử quan’, và ‘duy vật’
Cốt đấu tranh lên xã hội đại đồng
Lên ‘thiên đường’, xóa phân công xã hội
Luật pháp, cùng nhà nước thảy tiêu vong
Thật ấu trĩ, chuyện vẽ vời phi lý
Quả chỉ do đầu óc nặng hoang đường
Kiểu cá nhân muốn trở thành Thượng đế
Chứng tỏ ta là người biết khai hoang
Vẻ hào nhoáng dễ gây thành ảo tưởng
Có bao giờ chiếc áo hiện thầy tu
Các ảo vọng chỉ khiến đời điên đảo
Bão nổi lên làm nhân loại mịt mù
Bởi chính thế vai trò người trí thức
Phải nên luôn cần khoa học, khách quan
Không ngụy biện, tự cho rằng khoa học
Để đưa ra nhiều lý thuyết hoang đường
Người trí thức là tinh hoa xã hội
Tri thức luôn phải nhằm lợi cho đời
Không chỉ nhắm miếng cơm và manh áo
Cốt vinh thân nhờ mũ nỉ che tai
Người trí thức từ ngàn xưa cương trực
Biết phải luôn vì chân lý đấu tranh
Hướng dẫn đời dựa vào điều hiểu biết
Đâu phải như kiểu thân phận gà mờ
Trí thức đúng không phụ xu quyền lực
Không bon chen nhằm ích lợi cho mình
Nhắm chuyên môn giúp đời trong sáng suốt
Việc nhỏ to sau trước được yên tâm
Nếu xã hội cũng giống như cơ thể
Thì trước tiên trí thức quả cái đầu
Có tay chân mà thiếu đầu sao được
Lấy gì đâu sáng suốt để xông pha
Người trí thức không mưu cầu quyền thế
Tùy theo nơi biểu hiện khả năng mình
Dẫu chuyên môn hay dầu là quản lý
Họ vẫn luôn trong ý nghĩa vì đời
Nên xã hội giống như dòng sông chảy
Trí thức thường như con nước bên trên
Nhưng khi lẫn nhiều bọt bèo rác rến
Thì dòng sông quả ô nhiễm nặng rồi
Xã hội tất phải sống nhờ kinh tế
Tức thành phần chính yếu vẫn cần lao
Nhưng là thứ mà mọi ngành đều có
Đâu phải riêng nhà máy với nông dân
Đời lành mạnh thì vốn không phân biệt
Không tị hiềm đố kỵ ghét ganh nhau
Điều quan trọng chính vấn đề về ý thức
Không phải nhằm kỳ thị bởi niềm vui
Sự bình đẳng mỗi người là đơn vị
Coi như nhau trong toàn thể cộng đồng
Tùy điều kiện để dự vào cấu trúc
Tùy tài năng may mắn hợp hòa chung
Đời đơn giản chỉ luôn là như vậy
Đó luôn luôn là thực tế khách quan
Con sông nào chẳng hòa nhiều dòng nước
Để thành chung dòng chảy giữa cuộc đời
Nhưng nếu muốn một con sông trong suốt
Bằng phẳng theo trên dưới trước sau
Thật vớ vẩn khiến sông thành nước đá
Xem cho vui nhưng thực tế dễ nào
Rồi nước đá cũng chảy thành nước mát
Chuyện thường tình theo quy tắc tự nhiên
Đời tự do sao lại cần kiềm hãm
Để biến thành như một gốc bon sai
Đời khách quan vốn chỉ là quy luật
Luật tự nhiên không thể phịa do mình
Chỉ kỹ thuật mà con người thích ứng
Không cường ngôn kiểu thay đổi luật đời
Người trí thức vẫn luôn cần khiêm tốn
Biết mình riêng mà cũng phải biết người
Không nịnh bợ gian manh hay lừa dối
Mà làm theo phận sự của riêng mình
Người trí thức có thể nào xu phụ
Biết dạ vâng câm miệng để an thân
Nếu đầu óc chỉ luôn toàn sáo rỗng
Thì khác chi như một gáo dừa khô
Tuyên ngôn này chẳng phải vì trí thức
Mà vì chung cho hết cả trên đời
Bởi trí thức chẳng hề do nguồn gốc
Mà là do từ giáo dục khắp nơi
Giáo dục tốt tạo nên người trí thức
Giáo dục sai chỉ tạo đám thường tình
Chờ sai khiến thì chẳng gì trí thức
Hãy còn thua người lao động tự do
Bài thơ ngẫu cảm
Sàigon, sáng 19/6/2010
VÕ HƯNG THANH
©
TUYÊN NGÔN VỀ LỊCH SỬ
Thực tại vốn luôn bao gồm toàn thể
Lẽ chi đâu chỉ có mặt hữu hình
Vô hình đó mặt kia càng phải có
Như đài gương hai phía cứ cùng chung
Đời cũng vậy hữu hình là mặt phải
Mặt vô hình luôn ẩn khuất bên trong
Cả hai mặt quyện vòng như sóng nước
Như dòng sông xuôi chảy xuống tự ngàn
Đời đâu phải một tấm gương phẳng lặng
Như dòng sông cứ mãi dạt dào tuôn
Diễn tiến đó chính cội nguồn lịch sử
Giữa trần gian như biển sóng xao tràn
Nên lịch sử giống bánh xe quay mãi
Với con người như chuyển biến khách quan
Song thật sự điều tạo thành lịch sử
Vẫn đều trong ý muốn của con người
Vì lịch sử đâu phải như chiếc bánh
Rập khuôn rồi cứ nướng thế là xong
Nhưng lịch sử phải qua nguồn cảm hứng
Như bài thơ bản nhạc cuốn theo dòng
Và lịch sử như dòng sông chảy mãi
Từ cội nguồn trôi đến tận vô biên
Dòng sông ấy chẳng khi nào ngừng chảy
Và cuốn theo các rác rến bọt bèo
Trong lịch sử tinh thần và vật chất
Cùng hòa nhau một thực tế khách quan
Trong ý thức và cả ngoài thực tại
Trộn lẫn nhau không xấu tốt hoàn toàn
Bất nguyên tắc là bài ca lịch sử
Giống dòng sông mãi uốn lượn quanh co
Theo con nước và địa hình phải có
Luật tự thân diễn biến khác đâu nào
Nên lịch sử vẫn khách quan trước nhất
Vượt lên trên toan tính của con người
Đâu có phải anh hùng làm lịch sử
Mà anh hùng do lịch sử tạo nên
Anh hùng được tạo thành do hoàn cảnh
Như dòng sông trôi cuốn mọi bọt bèo
Đẩy lên xuống trong cuộc đời theo nhịp
Đó hòa âm thời thế tạo anh hùng
Đời cần thiết bởi con người phải sống
Vì niềm vui vì điều thiện đấu tranh
Bao tệ trạng tối đen cần chỉnh đổi
Như hòa phèn nhằm gạn đục khơi trong
Vì lịch sử không thể nào thụ động
Cho dầu xem là luật khách quan
Bằng ý thức con người cần hành động
Cốt làm sao cho lịch sử khỏi lùi
Bởi con người đâu phải là khúc gỗ
Như bọt bèo theo nước vật vờ trôi
Mà phận người tinh thần cùng ý thức
Khác nào như tay lái khiển con thuyền
Dầu con người bản năng và thú tính
Phải làm sao cho ý thức nâng lên
Tuy cao thấp nhưng chẳng ai thần thánh
Lịch sử luôn theo hành động nhiệt tình
Như dòng sông có bùn lầy rác rến
Quyện luôn theo cùng dòng nước trong lành
Cả những lúc bão bùng lay động mạnh
Rác rến càng cuồn cuộn khắp nơi dâng
Lịch sử cũng như loài cây vẫn mọc
Phát triển theo diễn biến của thời gian
Mía tuy sâu nhưng cũng tùy theo đốt
Qua thời gian rồi cũng phải trường thành
Nên lịch sử giống như điều ngoạn mục
Giống phượng hoàng giũ tro nguội vươn vai
Giống đau đẻ sau từng cơn bấn loạn
Vẫn hài nhi kháu khỉnh phải ra đời
Nên lịch sử có bao giờ hoàn hảo
Tốt hay không tùy ý thức con người
Đời cao đẹp nhờ điều hay phát triển
Còn đảo điên khi lẽ quấy đua tranh
Chính bởi thế đời không luôn phẳng lặng
Giống dòng sông êm ả mãi hài hòa
Hay như cây không hề qua gió bão
Thì làm chi còn lịch sử cuộc đời
Đời vẫn vậy thiện phải chen cùng ác
Giữa bản năng và thiện ý con người
Luôn tranh đấu giữa điều tà và chính
Có bao giờ nhàn hạ bước đi lên
Lịch sử bước trên con đường khúc khuỷu
Có phải đâu bình lặng mãi bao giờ
Cây chỉ lớn sau nhiều lần nứt vỏ
Đâu phải như những hòn đá lầm lì
Nên cuộc sống phải luôn cần dương thiện
Át tà đi là nguyên tắc đương nhiên
Đời tranh đấu giống như đêm không ngủ
Tựa như khi đang thao thức canh trường
Mà dòng đời có bao giờ dừng lại
Như dòng sông trôi luôn mãi tháng ngày
Người chiếc lá trên dòng đời trôi nổi
Cần làm sao luôn sống giống con người
Sống thụ động thì khác gì bèo bọt
Dẫu làm người song cát sõi hơn chi
Chờ lịch sử cuốn đi cùng rác rến
Có gì hay khi bị động trôi xuôi
Vì lịch sử như biển trời bao quát
Gồm không gian và lẫn cả thời gian
Mỗi cá nhân tuy chỉ là hạt cát
Phải vươn lên trong định phận con người
Người vốn vẫn là linh hồn vũ trụ
Há ngập chìm trong thế giới bản năng
Cuộc tranh đấu là nhằm đời thăng tiến
Cho mình riêng và khắp hết mọi người
Bài thơ ngẫu cảm
Sàigon, sáng 18/6/2010
VÕ HƯNG THANH
©
TUYÊN NGÔN VỀ CHÂN LÝ
Chân lý chính sự bao gồm tất cả
Nói rõ hơn là thực tại vô hình
Điều này quả chẳng có gì khó hiểu
Bởi biển nào không thu nước muôn sông
Mọi dòng sông luôn xuôi về biển cả
Mỗi dòng đời là nguồn lạch tự nhiên
Mọi giọt nước đều chảy về biển hết
Cho dù qua năm tháng có buông tuồng
Chân lý đó thật vô biên trời đất
Cõi vô hình vô xú lẫn vô thanh
Không tư biện và khó bề quan niệm
Vượt lên trên mọi biện biệt con người
Chân lý ấy vượt ra ngoài ngôn ngữ
Vượt ra ngoài mọi thuyết lý quanh co
Ngôn ngữ vốn cũng như từng chiếc lá
Thì làm sao bao trọn cả cây to
Chân lý đó chính là điều hướng thượng
Bởi không ai mà chẳng muốn trông vào
Chân lý ấy cũng là Chân Thiện Mỹ
Ngoài đó ra là toàn cõi Siêu hình
Hướng Chân lý có trăm đường vạn nẽo
Đâu thể nào độc đạo được hay sao
Mọi tôn giáo nói chung đều tốt cả
Chỉ làm sao là tôn giáo thật lòng
Nên tôn giáo mà giáo điều thái quá
Hoặc tín đồ hướng đến để mưu toan
Nhằm vụ lợi về những gì thấp kém
Có làm sao mà đến được ‘thiên đàng’
Nên ‘thiên đàng’ hay ‘Niết bàn’ cũng thế
Chỉ là nguồn chân lý của vô biên
Chân lý ấy đâu hóa thành ngôn ngữ
Mà nguyên tuyền vẫn là cái vô ngôn
Người hiểu biết bởi nhờ qua lý trí
Còn ngoài ra là cảm thức tâm hồn
Nhờ lý trí hiểu những gì cụ thể
Cảm thức kia đường dẫn tới vô biên
Đạt Chân lý là niềm tin Siêu việt
Vượt lên trên mọi tín xác ở đời
Vì xác tín cũng chỉ là tương đối
Đâu thể nào là tuyệt đối siêu nhiên
Đời người sống phải luôn bằng thực tế
Đâu hổn mang Chân lý lẫn cuộc đời
Mọi sự thật trong cõi đời bé nhỏ
So làm sao với biển cả mênh mông
Đời vẫn vậy chính là đời thực tại
Còn phía kia là thế giới vô hình
Như thực tại trong vô hình vô ảnh
Vốn làm nền cho tồn tại tường minh
Chính lẽ đó mọi cái ‘duy’ đều hỏng
Kiểu như là ‘duy’ vật hoặc ‘duy’ tâm
Giống chỉ biết điều gì mình cảm khoái
Như con cò muốn chỉ đứng một chân
Nên triết học là tư duy suy tưởng
Vượt lên trên các khoa học bình thường
Dù khoa học làm nền cho cuộc sống
Thì tư duy là ý thức mênh mông
Chớ nhầm lẫn mọi điều trong cuộc sống
Như chớ lầm biển cả với con sông
Cũng giống như lầm sông và suối lạch
Hay lầm sông cùng giọt nước quyện hòa
Chỉ Chân lý mới là điều cao nhất
Còn ngoài ra đâu khác chuyện sờ voi
Mỗi anh mù biết điều mình sờ được
Còn voi thì vẫn cứ chính là voi
Nên cuộc sống phải đề cao dân trí
Còn ngu dân là tội ác vô cùng
Tuyên truyền dối để mọi người tin thật
Vẫn là điều mà trời đất không dung
Đời chỉ đẹp khi tình người rạng rỡ
Nào phải như thù hận giữa mây mù
Cuộc đời thế thì quả toàn đen tối
Có khác chi một xã hội ngục tù
Nên cuộc đời phải cần luôn minh bạch
Phải rõ ràng trong ánh sáng thái dương
Còn nếu chỉ muôn vàn điều khuất nẽo
Thì hơn chi địa ngục tưởng ‘thiên đường’
Chân lý giống như dòng sông trong sáng
Như ngàn hoa nở rộ trên non
Cao khiết lắm không thể nào mờ tối
Đâu phải như mọi toan tính thấp hèn
Đạt Chân lý chỉ con đường duy nhất
Cho mỗi người mà đâu thể đường chung
Dẫu đi chung thì mỗi người một lối
Như sống chung dầu trong một cộng đồng
Tìm Chân lý phải dựa vào ý thức
Vật chất nào thay thế được con tim
Sự vật nào thế được vào tâm tưởng
Thấp kém đâu thế cao thượng cuộc đời
Chân lý không thể đến từ vật chất
Mà phải luôn là ý nghĩa tinh thần
Làm việc thiện tức khởi nguồn chân lý
Còn mưu mô hèn kém ác tâm thôi
Đến chân lý tất phải bằng ý thức
Không thể bằng vật chất kiểu tầm thường
Giống con thuyền lướt trên ngàn sóng nước
Do ý người chèo lái có gì hơn
Nên bản năng vốn thường tình là vậy
Thuyền không đi mà trôi nổi giữa dòng
Hay thuyền lại ngược dòng sông mắc cạn
Không xuôi về được biển cả mênh mông
Chỉ tri thức và cuộc đời lương hảo
Lòng thanh cao cùng lý tưởng tuyệt trần
Mới sống đẹp giữa đời trong chân lý
Như dong buồm mà tiến thẳng biển khơi
Chân lý tựa như biển trời cao rộng
Hàm chứa luôn muôn vật ở bên trong
Không khởi thủy cũng không hề cùng tận
Mà giống như nước luân chuyển mênh mông
Vậy người sống phải tin vào Chân lý
Làm chỉ nam cho suốt cả cuộc đời
Không dừng ở giữa dòng như sỏi đá
Mà căng buồm lồng lộng tiến ra khơi
Bài thơ ngẫu cảm
Sàigon, sáng 17/6/2010
VÕ HƯNG THANH
©
TUYÊN NGÔN VỀ KHOA HỌC
Mỗi con người vốn đều luôn riêng biệt
Tất nhiên cần sự độc lập tự do
Cái quý nhất rõ ràng là lý trí
Và tài năng do học tập mà ra
Lý trí tựa như bản thân nhân loại
Vẫn ngàn đời tạo nền tảng con người
Nhờ lý trí người vượt lên muôn vật
Để từ đây phát triển chất văn minh
Và lý trí tiến theo đà xã hội
Càng tiến cao dân trí lại càng cao
Lý trí tiến chính dựa vào giáo dục
Giáo dục làm sai lý trí lu mờ
Giáo dục tốt phải tự do dân chủ
Không chủ quan nhằm áp đặt ý mình
Bởi khách quan phải dựa vào lý trí
Trọng con người quyền suy nghĩ tự do
Đó cũng chính là cội nguồn khoa học
Luôn vô tư không đặt trước tiền đề
Không ‘duy vật’ hay ‘duy tâm’ mù quáng
Không ‘vô thần’ hay ‘tín chúa’ đơn sơ
Mọi ý niệm do con người bày đặt
Mỗi cá nhân chưa chắc đã hay gì
Quyền lựa chọn phải tự mình quyết định
Chẳng vì ai mà chỉ bởi cuộc đời
Chính khoa học phải luôn tìm sự thật
Để đi vào các ý nghĩa sâu xa
Chân lý vẫn phải càng ngày tiếp cận
Từ đời người cho đến cả thiên nhiên
Khoa học vốn đi liền cùng kỹ thuật
Nên luôn làm kỹ thuật được phát huy
Kỹ thuật lại tạo đà cho khoa học
Cũng giống như đôi cánh mãi tung trời
Khoa học chỉ nhắm vào điều cụ thể
Nơi con người, vật chất, đến thiên nhiên
Cái cụ thể mới thuộc về lý trí
Khoa học đâu có phịa chuyện hoang đường
Cái cụ thể phải thuộc tầm kiểm soát
Kiểm nghiệm rồi chân lý mới nêu ra
Chưa kiểm nghiệm thì lấy gì chính xác
Quyền nào đâu mà áp đặt con người
Với khoa học chẳng điều gì tưởng tượng
Như thi ca cảm xúc ở trên đời
Bởi khoa học phải cần luôn chính xác
Luôn khách quan là tiêu chuẩn tuyệt vời
Nên khoa học đâu thể nào ý hệ
Như những điều bày đặt quá vu vơ
Không căn cứ và chẳng hề kiểm chứng
Chỉ làm thêm rối loạn chính cuộc đời
Điều này vốn đã trở thành lịch sử
Xảy ra nhiều gây xã hội hoang mang
Vứt lý trí chỉ dựa vào xác tín
Tạo niềm tin theo kiểu cách tuyên truyền
Khoa học tất phải là điều thiết thực
Chuyện mông lung nào thuộc phạm vi mình
Còn tôn giáo cũng như còn triết học
Lấn sân vào chi quá đổi ngu si
Nên khoa học không bao giờ thái quá
Không mơ màng không vượt quá bản thân
Các lãnh vực tư duy và tôn giáo
Không tham lam cuồng tín khiến ngoa ngôn
Nên xã hội phải dựa vào khoa học
Đào sâu nhiều về vũ trụ thiên nhiên
Nghiên cứu nhiều việc đời và sự sống
Làm nâng cao tri thức của con người
Khoa học chống những niềm tin mù quáng
Áp đặt người khi mình cũng lơ mơ
Bởi làm vậy phản tự do dân chủ
Khiến hoang mang và ô nhiểm cuộc đời
Khoa học chính kim chỉ nam nhân loại
Chẳng xem thường mà phải được tôn vinh
Còn tôn giáo cũng như là triết học
Trang hoàng thêm cho lộng lẫy cuộc đời
Đời nghĩa lý phải là đời nhân bản
Một cuộc đời nhiều ý nghĩa nhân văn
Sống ở đời nhằm tình người là chính
Tại làm sao mà giai cấp đấu tranh
Tình người vẫn phải đi cùng khoa học
Cần đề cao mọi xã hội tự do
Không thái quá cũng chẳng hề bất cập
Lẽ công bằng thực tế chống cào bằng
Động lực chính nhờ dựa vào tri thức
Tri thức cùng được kết hợp tài năng
Không mù quáng cốt vơ vào giai cấp
Thiện chí luôn là mục đích con người
Mọi điều đó đặt nền trên đạo đức
Đạo đức cùng khoa học tính nhân văn
Đạo đức cũng biết dựa vào lý trí
Chẳng thể nào đạo đức bởi niềm tin
Chính khoa học mới đặt nền lý tính
Mọi niềm tin đều cảm tính mà ra
Mọi niềm tin chỉ luôn đều tương đối
Tiêu chuẩn chi mà bó buộc con người
Đời luôn đẹp chính là nhờ nghệ thuật
Còn vế kia là kỹ thuật thêm vào
Lý trí vẫn luôn luôn là xương sống
Đâu chỉ là mù quáng bởi niềm tin
Bản năng chỉ làm con người kéo xuống
Chỉ tự do mới ý nghĩa đi lên
Tự do cốt nhằm phát huy lý trí
Còn niềm tin do cảm tính buộc ràng
Tuy niềm tin nơi cá nhân là tốt
Bởi đó là cơ sở của tự do
Nhưng áp đặt chung vào cho xã hội
Thật ngây thơ ngốc nghếch phản cuộc đời
Mọi áp đặt không thể nào là tốt
Mà vu vơ độc đoán hại con người
Mọi lý thuyết tuy nhân danh khoa học
Nhưng thiếu nền khoa học vẫn lơ mơ
Bài thơ ngẫu cảm
Sàigon, sáng
16/6/2010
VÕ HƯNG THANH
©
TUYÊN NGÔN VỀ CÁI ĐẸP
Thật tuyệt diệu vô cùng cái đẹp
Khiến hồn người ngây ngất mê say
Cả thiên nhiên và trong nhân giới
Linh hồn luôn đắm đuối tuyệt vời
Cái đẹp vẫn luôn nhờ cân đối
Hợp sắc màu trộn lẫn niềm vui
Mà trong đó chẳng thừa lẫn thiếu
Hoàn hảo nên khó nói thành lời
Đẹp trước nhất phải nhìn bằng mắt
Song lắm khi hòa cả thanh âm
Với chuyển động lại càng thêm đẹp
Làm tâm hồn chới với lâng lâng
Cái đẹp khiến hồn người lắng xuống
Sự
vật như hòa điệu rộn ràng
Như đọng lại trong từng khoảnh khắc
Gây cho lòng đắm đuối mênh mang
Ôi cái đẹp muôn điều kỳ diệu
Thăng hoa trong khoảnh khắc vô vàn
Mọi biện biệt như đều tan biến
Làm chơi vơi choáng ngợp nhẹ nhàng
Song cái đẹp luôn đi từ thực tế
Khách quan luôn đâu tưởng tượng gì
Nhìn cái đẹp biết ngay hoàn hảo
Nên tâm hồn lắng xuống lung linh
Cái đẹp tạo lời thơ ý nhạc
Văn chương hay hội họa muôn vàn
Cả vật chất tinh thần kết lại
Làm hồn người đắm đuối đam mê
Có cái đẹp hiện trên làn tóc
Cặp mắt nhìn hay cả đôi tay
Cả tấm thân vô cùng ngà ngọc
Ngọc thật hay thân xác tuyệt vời
Cái đẹp đó hòa trong tính dục
Khó làm sao phân biệt khác hơn
Đâu thể nói bên nào nặng nhẹ
Mà chỉ trong khoái lạc tuyệt trần
Cái đẹp vốn chủ quan là thế
Là động cơ thôi thúc trong tâm
Như sức lực hồn đang mở rộng
Hay cánh diều bay bổng trên không
Cái đẹp thích mời người thưởng ngoạn
Trình độ cao thưởng thức càng cao
Tuy thực
chất không cần trí thức
Tri thức cao chắp cánh hơn nhiều
Đẹp cũng giống mây trời cao khiết
Trời càng trong mây lại thêm cao
Hay cũng giống tâm hồn thanh khiết
Ý càng tinh thẩm mỹ dễ dạt dào
Nên cái đẹp vẫn luôn là giai điệu
Kết cấu chung vật chất tinh thần
Mỗi sắc thái hiện thành nốt nhạc
Thảy nhịp nhàng trong bản hòa âm
Cái đẹp giúp tâm hồn trẻ lại
Như quyện hòa bao cả không gian
Hay cũng khiến lòng người chững chạc
Dù trẻ thơ cũng thấy đàng hoàng
Đẹp có cả tâm hồn ngôn ngữ
Cả tư duy và cả việc làm
Như tình người muôn đời bao quát
Đẹp vẫn thường muốn vượt thời gian
Đời thường đẹp bởi nhờ ý đẹp
Tình thăng hoa vượt cả nhân gian
Đến cả vật vô tri vô giác
Đều vui lây trong giá ngàn vàng
Đẹp nhờ cả tâm hồn cao thượng
Như bao trùm luôn cả thế gian
Tựa bay lên tầng trời siêu tuyệt
Há lẽ chi hạ đẳng tầm thường
Nên đẹp giống trời mây rộng mở
Như tâm hồn nguồn suối mênh mang
Như vầng dương điệu đàng tỏa sáng
Như trăng tơ quyện lẫn mây ngàn
Nên vẻ đẹp làm sao nói hết
Trong thiên nhiên kể cả kiếp người
Nhờ vẻ đẹp đời càng thêm đẹp
Như bông hoa xinh giữa trần gian
Bản năng vẫn lẽ thường muông thú
Có gì hơn tranh sống giữa đời
Song chỉ mỗi hồn người cao cả
Được nâng thành nhịp sống văn minh
Chính cái đẹp hiện thân văn hóa
Khi tâm hồn thưởng thức thiên nhiên
Khi vật chất biến thành văn học
Khi tứ
thơ dệt lụa tâm hồn
Cái đẹp khiến lòng người cao quý
Vượt xa trên vật chất tình thường
Vật chất đã hóa thân thẩm mỹ
Khiến tâm hồn chắp cánh bay cao
Đẹp trước nhất nhờ qua ngôn ngữ
Ngôn ngữ người đâu phải tiếng chim
Hay đâu phải tiếng gầm muông thú
Mà tinh hoa kết bởi con người
Ngôn ngữ vốn tạo thành thơ nhạc
Muôn sắc màu hòa quyện không gian
Ngôn ngữ giúp tâm hồn hòa điệu
Mà tạo nên hương sắc văn minh
Ngôn ngữ đẹp không chỉ nhờ từ ngữ
Mà thanh âm diệu vợi nhẹ nhàng
Nghe như tiếng vô hình vô ảnh
Như trăng nghe gió quyện non ngàn
Ngôn ngữ ấy trong tầm nghĩa rộng
Phát ra nơi tiếng nói tâm hồn
Tiếng nói ấy thanh âm diệu vợi
Nhằm tiếp thu và sáng tạo vô biên
Bài thơ ngẫu cảm
Sàigon, sáng 15/6/2010
VÕ HƯNG THANH
©
TUYÊN NGÔN VỀ PHÁI TÍNH
Trời đất sinh ra hai phái tính
Cân bằng nam nữ luật thiên nhiên
Có nghĩa khách quan bình đẳng giới
Hoàn toàn dễ hiểu có sai gì
Đâu thể chỉ nam không có nữ
Biến đi một vế mất cân bằng
Cuộc đời hết thể luân lưu được
Giống mặt trời lên lặn mỗi ngày
Âm dương nam nữ luật muôn đời
Vốn tự ngàn xưa đã có rồi
Quy luật tự nhiên hằng bất diệt
Con người vẫn phải chỉ tuân thôi
Nhưng đâu chỉ có ở con người
Vật loại chung qui cũng thế thôi
Đực cái cũng thường như trống mái
Vẫn theo qui luật của muôn đời
Âm đương hòa hợp lẽ tự nhiên
Qua đó càn khôn được tạo nên
Hết cả loài người đều cũng vậy
Điều hòa nam nữ để sinh tồn
Dục tính nhu cầu của thế gian
Nào ai có thể đứng ra ngoài
Quy luật trời ban như gan thép
Chẳng ai lại thể lội ngược dòng
Nối dài dòng giống chỉ tự nhiên
Ý nghĩa hôn nhân lúc trưởng thành
Quy luật khách quan nào khác được
Trừ khi hoàn cảnh phải tuân theo
Dễ bảo trên đời không số mệnh
Luật chung tất phải có điều riêng
Vợ chồng nghĩa nặng tình non nước
Dâu phải luôn luôn được tự lòng
Trời đất khi sinh tính hết rồi
Phải làm nam nữ tất ưa nhau
Dục tình nào có gì sai trái
Văn hóa luôn cần chỉ thế thôi
Tình dục luôn như việc khách quan
Tựa như tiệc soạn dọn trên bàn
Nào ai trở chứng mà quay mặt
Chỉ phải đề cao tính nhân văn
Cuộc trần ai chẳng thèm khoái lạc
Mà thứ dục tình lại rất cao
Cái bẫy tự nhiên là thế đó
Dù khôn dù dại phải đâm vào
Tình dục luôn chìu ý bản năng
Thần thánh chi đâu phải đứng ngoài
Làm người đâu thể như thần thánh
Thần thánh thì sao có giống người
Tuần hoàn nam nữ luật thiên nhiên
Trai gái luân lưu phải kế thừa
Đâu thể
toàn nam mà chẳng nữ
Sự
bình đẳng giới ấy mà ra
Dầu cho trai gái cũng như nhau
Tài cán bình thường cũng thế thôi
Ngoại lệ anh hùng tuy có khác
Dẫu thường là các đấng mày râu
Điều ấy tiên thiên vẫn luật trời
Nữ thì nội tướng chức năng thôi
Trừ khi đời buộc làm Trưng Trắc
Cũng phải chồng con giống mọi người
Bình đẳng vẫn luôn là pháp lý
Song tình nhân ái vượt lên xa
Làm người sao lại so đo quá
Hơn kém mà chi chỉ ích đời
Vậy người cao quý không so cạnh
Đâu tị hiềm chi giữa thế gian
Nam nữ mặc dầu bình đẳng giới
Tài người lại khác bởi trời ban
Xã hội nên luôn phải trọng tài
Như là tài sản ích đời chung
Đố kỵ tị hiềm đều thấp kém
Có gì tốt đẹp giữa nhân gian
Xã hội phải luôn cần học thức
Như là chuẩn mực của tinh hoa
Nên dù nam nữ không quan trọng
Cái quý hơn thua vẫn thực tài
Chức năng trời phú vẫn rành rành
Nam hướng ra ngoài nữ hướng trong
Thể xác cũng như ngoài xã hội
Thường khi như vậy chất nhân gian
Tuy vậy luật nào không ngoại lệ
Tùy tài mà được phát huy ra
Trừ phi phải chịu theo hoàn cảnh
Còn lẽ thường ai có nhượng ai
Thiên chức nào hơn tài của mẹ
Bổn
phận nào hơn tính của cha
Cha mẹ sinh con nguồn quý giá
Nối
dài hậu duệ luật chủng loài
Cuộc đời kết hợp công tư đó
Công phải làm nên bởi cái tư
Tư vốn làm nền cho tất cả
Còn công là ý nghĩa cuộc đời
Khách quan chỉ vậy nên tăm tối
Tính ép tư vào mọi việc công
Nghịch luật đất trời đâu hiệu quả
Kìa
như giới tính vẫn rành rành
Giới dục vẫn thường trong tôn giáo
Bởi
do chỉ mong sống trên trời
Trần gian coi nhẹ hơn thiên giới
Nên chẳng thường như cách mọi người
Tuy vậy dục tình là cái bẫy
Thiên nhiên đặt để cốt dụ người
Quy luật khách quan dầu hợp lý
Nhưng chìm đắm lại rất vô duyên
Vì bởi bẫy nào không ngang trái
Không làm ê ẩm xác thân đâu
Không làm hạ giá khi sa bẫy
Cho dẫu
mưu mô ấy tuyệt
vời
Bài thơ ngẫu cảm
Sàigon, sáng 14/6/2010
VÕ HƯNG THANH
©
TUYÊN NGÔN VỀ NGHỆ THUẬT
Cứ giả sử đời mất đi nghệ thuật
Còn lấy gì để cuộc sống nên thơ
Khi đó sẽ chỉ còn toàn xơ cứng
Như cành khô hay sỏi đá vật vờ
Nghệ thuật chính là linh hồn cuộc sống
Phủ lên đời như tấm áo vạn màu
Không lòe loẹt nhưng tinh vi hòa điệu
Khiến cuộc đời như tràn ngập chất thơ
Nghệ thuật vốn từ thiên nhiên đã có
Được con người chắc lọc tự thiên nhiên
Luôn mô phỏng mà không vơ cả thảy
Điều thiên nhiên ban tặng trước con người
Vốn nguồn gốc thiên nhiên là nghệ thuật
Bất kỳ đâu như giống bức tranh thêu
Từ hoa lá cỏ cây hay sông núi
Từ mây trăng muông thú vẫn tuyêt vời
Mọi màu sắc thiên nhiên đều đẹp lạ
Cộng vào thêm muôn hình trạng chan hòa
Vẻ đẹp ấy như bàn tay họa sẳn
Khiến con người hồn như thể nở hoa
Gần gủi nhất vẫn nơi từng khuôn mặt
Mái tóc huyền và đôi mắt giai nhân
Thân xác đẹp rõ là điều kỳ lạ
Tòa thiên nhiên ôi diễm lệ tuyệt trần
Nhưng nghệ thuật chính do người tạo lập
Một tài năng sáng tạo hệt thiên nhiên
Thiên nhiên đẹp như bức tranh khách thể
Nghệ thuật luôn tác phẩm của con người
Nhờ nghệ thuật khiến đời càng thêm đẹp
Còn tăng thêm vẻ đẹp của tự nhiên
Sự hòa hợp như bức tranh tuyệt hảo
Như thiên nhiên chắp cánh với con người
Dù vật thể là suối nguồn nghệ thuật
Nhưng tai nghe mắt thấy tự tinh thần
Thơ nhạc vẫn là tai nghe nghệ thuật
Tranh họa cùng kiến trúc giúp nhìn vui
Nên thiếu nhạc lấy gì thơ hay được
Nhạc không thơ đâu thu hút tâm hồn
Tiết tấu ấy là tâm hồn hòa điệu
Bản nhạc lòng tuyệt diệu của thi ca
Muôn màu sắc vốn được nhìn qua mắt
Mọi dạng hình chiêm ngắm bởi thâm tâm
Sự hòa hợp là không gian nghệ thuật
Màu sắc luôn như phản ánh nhiều chiều
Nhưng nghệ thuật nào chỉ nghe và thấy
Mà kiêm luôn các
hành động con người
Nghĩa cử đẹp cũng chính là nghệ thuật
Hành động hay như tác phẩm nhìn say
Lại nghệ thuật cũng còn là kỹ thuật
Như kỹ năng chính xác của tâm hồn
Trí tuệ đó nên vẫn thường trừu tượng
Ích cho đời và đổi mới luôn luôn
Nên nói được đời chính là nghệ thuật
Giúp người luôn có phẩm chất nâng cao
Chất nghệ thuật tiềm tàng trong kỹ thuật
Nghệ thuật như chiếc áo khoác bên ngoài
Vẻ đẹp đó trong cuộc đời vẫn có
Vẫn làm cho cuộc sống được hay hơn
Mọi đồ vật đều toát lên nghệ thuật
Có khác chi trình diễn giữa đời thường
Nên nghệ thuật là tư duy hoạt động
Cả mắt nhìn và tai lắng vẫn lắng nghe
Mỗi cá nhân cũng như toàn xã hội
Nghệ thuật luôn vẫn làm đẹp cho đời
Và vui nhất vẫn lại là sân khấu
Giống như thu nhỏ lại mảng cuộc đời
Còn điện ảnh tựa bức tranh rộng mở
Mà ở đây nghệ thuật chứa muôn điều
Nên rút lại con người yêu cái đẹp
Nghệ thuật như chân cứ bước lên thang
Cái thang ấy luôn vô cùng vô tận
Làm đời như tràn ngập ánh huy hoàng
Nghệ thuật chính tính nhân văn cốt yếu
Bởi chỉ luôn nhằm phục vụ con người
Cả tâm hồn cũng như về vật chất
Cả tình yêu và lý lẽ như nhau
Nghệ thuật vốn từ tâm hồn mà có
Chứa tinh thần trí tuệ ở bên trong
Nghệ thuật vẫn là tài năng sáng tạo
Nhưng phải qua đào tạo với học hành
Tài năng giống như ngọc còn thô nhám
Chỉ đơn sơ lăn lóc giữa thiên nhiên
Nhờ giáo dục được giũa thành phiến ngọc
Nghệ thuật luôn được tỏa sáng vạn phần
Trong nghệ thuật tài năng luôn cơ bản
Khiếu bẩm sinh làm nghệ thuật phát huy
Nhưng nghệ thuật phải luôn cần trình độ
Về chuyên môn và trí thức mới thành
Văn hóa vốn làm nền cho nghệ thuật
Trình độ cao nghệ thuật phát huy cao
Theo lịch sử nghệ thuật luôn phát triển
Đâu phải như chất ngọc giữa non ngàn
Nghệ thuật vốn gắn nhiều vào thực tại
Hiểu biết cao nghệ thuật được nâng cao
Tuy tri thức không phải là nghệ thuật
Nhưng như chim được chắp cánh tung hoành
Đời nói được không gian nghệ thuật
Vẫn trải dài theo yếu tố thời gian
Nghệ thuật mãi là tinh hoa nhân loại
Và ngoài ra là tinh chất con người
Đời vẫn giống như cây đời vốn có
Nghệ thuật luôn như vẻ đẹp chiều cao
Hay nói khác cũng chính là tố chất
Và chiều sâu tinh tế của tinh thần
Bài thơ ngẫu cảm
Sàigon, sáng 13/6/2010
VÕ HƯNG THANH
©
TỔNG MỤC CÁC TIÊU ĐỀ BÀI THƠ
(Để giúp tìm cho dễ)
TUYÊN NGÔN VỀ
«GIAI CẤP» (29/6/2010)
TUYÊN NGÔN VỀ
«CÁCH MẠNG» (29/6/2010)
TUYÊN NGÔN VỀ
TÔN GIÁO (28/6/2010)
TUYÊN NGÔN VỀ BỀ TRÁI CỦA CUỘC ĐỜI
(27/6/2010)
TUYÊN NGÔN VỀ
NHÂN BẢN (26/6/2010)
XIN
HỒN HÃY ĐỪNG
VỀ (26/6/2010)
TUYÊN NGÔN VỀ Ý
HỆ (25/6/2010)
TUYÊN NGÔN VỀ
NHÂN QUYỀN VÀ DÂN QUYỀN
(24/6/2010)
TUYÊN NGÔN VỀ
DÂN CHỦ TỰ DO 23/6/2010
TUYÊN NGÔN VỀ ĐIỀU THIỆN, CÁI ÁC
(22/6/2010)
TUYÊN NGÔN VỀ
KINH DOANH (21/6/2010)
TUYÊN NGÔN VỀ
PHÁP QUYỀN (20/6/2010)
TUYÊN NGÔN VỀ
TRÍ THỨC (19/6/2010)
TUYÊN NGÔN VỀ LỊCH SỬ (18/6/2010)
TUYÊN NGÔN VỀ
CHÂN LÝ (17/6/2010)
TUYÊN NGÔN VỀ
KHOA HỌC (16/6/2010)
TUYÊN NGÔN VỀ
CÁI ĐẸP (15/6/2010)
TUYÊN NGÔN VỀ
PHÁI TÍNH (14/6/2010)
TUYÊN NGÔN VỀ
NGHỆ THUẬT (13/6/2010)
**
No comments:
Post a Comment