TẬP
THƠ
“KẺ
SĨ“ – (26)
**
TUYÊN NGÔN VỀ VĂN HÓA
Văn là vẻ đẹp muôn loài vẫn có
Hóa tức nhằm phát triển để đi lên
Nghĩa văn hóa tinh thần là thế đó
Là tinh hoa giá trị của con người
Loài vật sống biết gì đâu văn hóa
Chỉ con người cần văn hóa đầu tiên
Kết quả đó là nhờ nơi xã hội
Hàng ngàn năm phát triển mới hình thành
Văn hóa vẫn làm nền cho lịch sử
Chính từ đây người phát triển đi lên
Càng phát triển lại càng nâng văn hóa
Văn hóa luôn là bản chất con người
Chất văn hóa cả cá nhân và xã hội
Hai mặt này luôn vẫn bổ sung nhau
Chính cá nhân góp phần vào xã hội
Còn cá nhân từ xã hội mà thành
Tức văn hóa bao trùm chung hết cả
Mọi sắc màu hoạt động của con người
Dầu chính trị, văn chương hay kinh tế
Các tiếp giao chuẩn mực giữa đời thường
Văn có nghĩa bên ngoài như vẻ đẹp
Hóa nội
dung các giá trị bên trong
Chính văn hóa tạo nên người trí thức
Mà phải đâu chỉ bằng cấp bên ngoài
Nên văn hóa có nghĩa là học vấn
Và ngoài ra là trình độ văn minh
Hai vế ấy không thể nào thiếu một
Kém hẳn đi thì văn hóa chưa tròn
Con người sống trước tiên cần đức hạnh
Tiếp theo sau cần tri thức cộng vào
Hai yếu tố vốn làm thành văn hóa
Dầu cá nhân hay xã hội loài người
Loài vật sống dựa bản năng là chính
Sống trong đời chỉ mạnh được yếu thua
Chuyện cá lớn vẫn nuốt hoài cá bé
Luật rừng xanh tranh sống giữa muôn loài
Con người sống nhờ văn minh hiểu biết
Nhờ trí năng văn hóa được làm ra
Luôn phát triển theo chính dòng lịch sử
Tạo dựng nên thành quả của con người
Vậy văn hóa là tinh thần nhân loại
Với tinh thần phẩm chất mọi cá nhân
Thiếu văn hóa khiến người thành thấp kém
Văn hóa cao nhân cách được tăng nhiều
Văn hóa giống
như hào quang chiếu sáng
Để con người giao tiếp tốt bên nhau
Thiếu văn hóa khác gì đi trong tối
L
àm đụng nhau gây mẽ trán sứt đầu
Văn hóa giống như áo màu đang mặc
Nếu kém đi thì tựa
mặc áo đen
Còn nếu thiếu giống trần truồng hoang dã
Thể thống chi mà nói chuyện con người
Có văn hóa bởi chính nhờ giáo dục
Còn phần kia là cuộc sống văn minh
Nên thất học hay bản năng lấn lướt
Cũng làm cho văn hóa giống thụt lùi
Văn hóa chính nhờ tâm hồn mới có
Há phải đâu từ vật chất mà ra
Vật chất vốn chỉ giúp tăng văn hóa
Có làm sao thay thế được hết nào
Có văn hóa tâm hồn thành cao cả
Nên yếu hơn tinh thần cũng non hơn
Bởi tinh thần là bản thân văn hóa
Và ngoài ra cũng phẩm chất con người
Có phẩm chất tức là người đạo đức
Cũng là người lịch sự lẫn văn minh
Hay văn hóa và văn minh là một
Gộp cùng
nhau thành ý nghĩa con người
Có văn hóa tức con người nhân bản
Khiến tinh thần lấn át được bản năng
Còn nếu cứ để bản năng bùng phát
Thì còn chi phẩm chất của con người
Có văn hóa tinh thần làm chuẩn mực
Vượt lên trên mọi vật chất thường tình
Bởi tiện ích vẫn luôn là phương tiện
Nào đâu thay cứu cánh của con người
Người văn hóa nhắm tinh thần là chính
Đặt lên cao tính nhân bản, nhân văn
Đâu thể giống như phàm phu tục tử
Mà chỉ chăm hưởng thụ xác thân mình
Bởi thân xác chỉ luôn đầy cảm tính
Lấy gì đâu mà ý nghĩa tinh thần
Vì thân xác bởi trời sinh mà có
Riêng tinh thần nhờ văn hóa văn minh
Văn hóa vẫn đi liền theo giáo dục
Vì nếu không văn hóa phải kém đi
Giáo dục tốt giúp con người thêm tốt
Tăng chiều cao cùng giá trị tinh thần
Không giáo dục lấy gì mà phát triển
Không học hành thì trí thức ra sao
Bởi tri thức khiến làm nên văn hóa
Cảm tính thôi thì lý tính lấy đâu
Văn hóa vẫn đặt nền trên lý trí
Có nghĩa là khoa học vốn căn cơ
Thiếu khoa học lấy gì mà văn hóa
Như đám mù inh ỏi chuyện sờ voi
Nên tôn giáo cận kề là triết học
Cũng chiều cao văn hóa của con người
Và nghệ thuật cũng bản thân văn hóa
Là tinh thần phát triển đã ngàn năm
Văn hóa vẫn vốn luôn đà tiến tới
Không đứng yên hay lùi lại bao giờ
Khi có hỏng chỉ phần nào đó hỏng
Còn ngoài ra nhân loại vẫn đi lên
Văn hóa tốt thì cuộc đời mới tốt
Đối xử nhau trong dân chủ tự do
Văn hóa yếu khiến tinh thần võ đoán
Ưa độc tài nhằm để sướng ý mình
Văn hóa giống như đóa hoa xinh xắn
Trên cây đời mọc ở giữa thiên nhiên
Đóa hóa đó luôn kết thành trái ngọt
Là văn minh phẩm hạnh của con người
Tuyên ngôn này nghĩ đến đây là đủ
Vì mọi người đã rõ hết từ lâu
Ai chẳng biết cuộc đời cần văn hóa
Nói dài thêm chỉ lại thấy dông dài
Bài thơ ngẫu cảm
Sàigon, sáng 12/6/2010
VÕ HƯNG THANH
©
TUYÊN NGÔN VỀ GIÁO DỤC
Người phát triển là nhờ qua trải nghiệm
Kinh nghiệm vàng chắt lọc để đi lên
Bài học đó từ muôn đời đã có
Kể từ khi thế giới có con người
Kinh nghiệm đó từ bản thân, xã hội
Liên kết nhau mà giáo dục cộng đồng
Nhờ giáo dục loài người càng phát triển
Từ những gì tích lũy bởi ngàn năm
Cùng giáo dục sánh vai là văn hóa
Trong cuộc đời thực tại vốn làm nền
Nền văn hóa hay trường đời cũng thế
Trong nhân gian và trong cả học đường
Song chính thức vẫn chương trình Nhà nước
Lịch sử luôn thường biến chuyển khác nhau
Tuy dầu vậy vẫn tiếp nền xã hội
Trừ những khi dáng dấp quả đặc thù
Giáo dục dạy những gì thành phổ biến
Được cả toàn thế giới chuộng từ lâu
Không thể dạy những điều còn tranh luận
Chân lý chi mà mụ mẫm cả đầu
Giáo dục vậy có lấy gì sáng suốt
Chỉ nhằm cho chính trị được bao sân
Nếu giáo dục phải thuộc vào chính trị
Thì thường khi vẫn mất cả chì chài
Giáo dục hỏng vì theo chân chính trị
Khi nghĩ rằng là biện pháp tối ưu
Ưu chẳng thấy mà lo là thấy rõ
Sự ngây thơ làm rối loạn tâm người
Xã hội tốt chẳng qua nhờ giáo dục
Và đó luôn là chuẩn mực thước đo
Giáo dục kém chỉ khiến đời thành loạn
Chưa nói thêm còn hạ giá con người
Con người vốn là linh ưu vạn vật
Phải đưa lên sao hạ xuống mà chi
Nếu giáo dục cốt tuyên truyền duy vật
Thì văn minh văn hóa có là gì
Nên giáo dục chính là điều hệ trọng
Đừng xem thường từ sách lược quốc gia
Đừng hợm hĩnh bốc mình trong chốc lát
Để gây nên trách nhiệm mãi muôn đời
Thầy thuốc kém làm được đôi người chết
Giáo dục sai thì hại cả muôn người
Tư tưởng hỏng càng đốt nhiều thế hệ
Càng phá nhiều thành tựu của văn minh
Giáo dục vốn bởi con người mà đến
Người tự do thì giáo dục tự do
Người lệ thuộc tất nhiên thành lệ thuộc
Lương tâm đâu mà giáo dục con người
Giáo dục tốt phải cần luôn khai sáng
Giúp mọi người hiểu biết để vươn lên
Nhưng ngược lại nếu coi là phương tiện
Thì làm sao phát triển được cuộc đời
Giáo dục vốn vẫn bao trùm xã hội
Cả văn chương kinh tế cũng trong thôi
Nếu giáo dục mà tôi đòi chính trị
Thì làm sao còn đến chỗ tinh hoa
Giáo dục chính là tinh hoa nhân loại
Mỗi quốc gia cần phát triển riêng mình
Giáo dục chính là tinh thần độc lập
Sống cùng nhau không phải buộc ràng nhau
Giáo dục tất phải tự do khai phóng
Đó vẫn luôn là giá trị muôn đời
Nếu giáo dục chỉ đỡ giầy chính trị
Thì làm sao cho xã hội tiến lên
Giáo dục giống như đôi hài vạn dặm
Hài quý hơn hay mai thật quý hơn
Hài giải phóng giúp đôi chân thành cánh
Còn mai kia luôn làm thỏ hóa rùa
Tuyên ngôn ngắn vì chuyện đời quá rõ
Ai lại không từng trải nghiệm tự mình
Nhưng khổ nổi nếu mọi người ích kỷ
Thì làm sao ai trách nhiệm ở đời
Giáo dục kém giống lụt tràn xã hội
Đến trôn rồi thì mới nhảy làm sao
Nếu thủ phận mà chẳng ai lên tiếng
Lớp đàn em biết trông cậy ai nào ?
Nên chủ yếu chẳng làm thơ để khoái
Mà thơ đây là để nói chuyện đời
Tuy nôm na nhưng lại còn có ích
Có điệu vần cho dễ nhớ mà thôi
Nghĩa lý đó cũng còn là giáo dục
Chẳng ngại gì mình có đứng nơi đâu
Chỉ im lặng thì chẳng bằng lên tiếng
Ích đời thôi đâu phải ích cho mình
Nên mọi người nếu tự mình ý thức
Chẳng làm thinh mà lên tiếng xem sao
Đó chí ít cũng tỏ ra trách nhiệm
Thì bùn đâu mà lấp hết được ao
Thơ viết nhẹ để mọi người dễ hiểu
Cả việc gì dầu có nặng ngàn cân
Đời vô tư nói tràn cho vui vậy
Anh hùng sao mà đội đá vá trời
Giáo dục cốt tạo ra người ý thức
Có tâm hồn luôn độc lập tự do
Có tri thức thì có nhiều bản lĩnh
Nhằm chung tay để xây đẹp cuộc đời
Nhưng giáo dục nếu tạo người vị kỷ
Biết mình thôi còn xã hội coi pha
Giáo dục ấy có khác gì trái độc
Chỉ làm cho trì trệ cả cuộc đời
Người học thức đâu chuộng vì bằng cấp
Đâu chỉ vì nhằm địa vị giàu sang
Học kiểu ấy khác gì mưa xuống hố
Mà có đâu như lửa bốc lên trời
Người học vấn luôn tự mình phát triển
Ý thức càng mở rộng đến vô biên
Tri thức đó nếu đem dùng xã hội
Lại làm cho thăng tiến được cho đời
Giáo dục chính là tinh hoa dân tộc
Nhằm chen chân với xã hội loài người
Nhằm tham dự vào tinh thần nhân loại
Nhằm tự do nhận thức bởi riêng mình
Bài thơ ngẫu cảm
Sàigon, sáng
11/6/2010
VÕ HƯNG THANH
©
TUYÊN NGÔN VỀ NHÀ NƯỚC
Mỗi quốc gia vẫn chính là nhà nước
Tuy luôn luôn chỉ đại diện nhất thời
Vì bởi lẽ qua chính dòng lịch sử
Nhà nước thường luôn thay đổi khắp nơi
Nói cụ thể nhà nước là pháp luật
Lúc đương thời của mỗi một quốc gia
Bởi luật pháp mà lập nên nhà nước
Qua đó nhằm làm ổn định quốc gia
Mọi cá nhân sống dựa vào luật pháp
Nếu mà không thì xã hội đổ nhào
Pháp Luật quả là khung sườn phải có
Làm căn cơ nền nếp hết mọi người
Luật pháp chỉ do con người mà có
Nhắm lợi chung mà luật pháp làm ra
Dân ngồi lại họp bàn nên pháp luật
Có phải đâu luật pháp đến tự trời
Lý tưởng đó cũng chính là dân chủ
Luật phải bàn soạn bởi ý người dân
Không phải chỉ bởi nhóm người nào đó
Rồi ban ra dân chỉ phải tuân hành
Dân bầu cử những người nào mình thích
Đại diện mình mà soạn luật công khai
Từ luật pháp mới tạo nên nhà nước
Nhà nước không trước luật pháp bao giờ
Trước pháp luật nhà nước nào mà có
Luật có rồi nhà nước mới theo sau
Thời phong kiến vua đứng trên tất cả
Thời tự do dân chủ chính toàn dân
Vậy nhà nước chẳng qua là thể chế
Là chức năng từ hiến pháp lập ra
Là luật mẹ ngay từ đầu đã có
Được toàn dân đồng ý để làm nên
Hiến pháp tốt tất phải luôn dân chủ
Nhằm làm nền mọi luật pháp về sau
Không dân chủ thì trở thành o ép
Giống như gông giữ chặt lấy mọi người
Người tạo luật nhằm sống chung hòa hợp
Ai tạo gông để đè nặng lên mình
Luật dân chủ chỉ từ dân mà có
Luật độc tài đâu thể có từ dân
Trước nhà nước chỉ dân là có thật
Ngoài dân ra nào đã có gì đâu
Chính vì vậy dân phải là cái gốc
Có lẽ chi dân lại bị đặt ngoài
Cũng chính vậy ý dân là ý hệ
Ý hệ nào đều phải hỏi toàn dân
Dân đồng ý mới cho là hợp lý
Còn nếu không chẳng thể đặt lên đầu
Bởi không hỏi tức đã là chuyên đoán
Đâu từ dân mà là lại ý trời
Vua phong kiến mới thay trời trị nước
Còn thần dân thì chỉ biết tung hô
Trong thời mới mọi người đều bình đẳng
Đều là dân ai tự đặt làm vua
Có trời nào bổ vua nhằm trị nước
Mà toàn dân chỉ tự quản lấy mình
Chính từ đó mà lập nên nhà nước
Là danh xưng đại diện của toàn dân
Pháp nhân đó được gọi chung nhà nước
Như là người thay mặt của toàn dân
Trong xã hội nhiều pháp nhân vẫn có
Đã pháp nhân tất bình đẳng cùng nhau
Vì mỗi thứ nhiều thể nhân hợp lại
Riêng pháp nhân nhà nước bởi toàn dân
Nguyên lý đó làm nền cho dân chủ
Vẫn luôn luôn có giá trị ngàn đời
Nguyên lý đó vẫn thường xuyên bất biến
Vì nếu không xã hội giống trò chơi
Đời nghiêm túc đâu thể nào đùa cợt
Phải nghiêm trang không hứng chí riêng mình
Không tự tiện nặn khuôn vàng thước ngọc
Bắt mọi người phải rắp rắp tuân theo
Vì nhà nước là từ dân mới có
Trừ những khi nước mất bởi tay người
Nên nhà nước vì dân mà hoạt động
Ngân sách nhờ thuế đóng bởi toàn dân
Gọi nhà nước nhưng thành phần nhân sự
Vẫn luôn luôn chỉ là những công dân
Những công chức sống nhờ lương từ thuế
Phục vụ chung đâu có phải quan quyền
Chính bởi chỉ toàn dân là trên hết
Nhà nước nào mà lại đứng trên dân
Tập thể nào lại đứng trên nhà nước
Chính toàn dân nhằm pháp luật thi hành
Nhà nước chỉ là khung sườn hoạt động
Phải phân quyền để đảm nhiệm việc dân
Có ba loại nhằm cân bằng quyền lực
Nhưng quyền chung luôn vẫn thuộc toàn dân
Dân trên hết không phải là nhà nước
Bởi từ dân nhà nước mới lập ra
Nên nhà nước cũng chỉ là công cụ
Nhằm điều hành luật pháp chỉ vì dân
Nên toàn dân mới đứng trên nhà nước
Chẳng có ai thay thế được vào đây
Vì mọi người đều con dân của nước
Đâu làm sao cha chú được toàn dân
Nên dân chủ vốn nền chung tất cả
Nguyên lý chung và khoa học hiển nhiên
Như kết quả của ngàn năm lịch sử
Đấu tranh chung nhằm giải phóng con người
Nhân loại đã từ thời kỳ đen tối
Bị buộc tuân theo những ý muốn cá nhân
Phải xương máu đổ ra nhằm tranh đấu
Mới tiến lên nền dân chủ thường tình
Lịch sử giống như guồng quay quay mãi
Có chi đâu lại quay ngược thụt lùi
Nên dân chủ là khuôn vàng thước ngọc
Và tự do là ý nguyện toàn dân
Chính nhà nước là pháp nhân bao quát
Bao trùm lên tất cả mọi người dân
Không thể có pháp nhân nào trên cả
Vì nếu không thành ra chuyện ngược đời
Cả nhà nước cũng chỉ guồng hành chánh
Làm chức năng quản lý việc toàn dân
Nhung có được việc nhân danh quyền lực
Của toàn dân hay của cả quốc gia
Mọi công chức cũng chỉ là công bộc
Ăn lương dân nhằm phục vụ cho dân
Nguyên tắc đó dù là cao hay thấp
Kể cả người làm nguyên thủ quốc gia
Nên nói đúng nhà nước là tổ chức
Là chức năng hành chánh của toàn dân
Dù công chức vẫn luôn luôn thay đổi
Nhưng quốc gia thì mãi vẫn trường tồn
Mọi nhà nước đều theo dòng lịch sử
Luôn đổi thay theo phát triển toàn dân
Xã hội tiến thì mọi điều phải tiến
Có làm sao thủ cựu lội ngược dòng
Guồng máy tốt giúp điều hành được tốt
Các bánh xe sẽ ăn khớp cùng nhau
Chất lượng tốt thì hiệu năng cũng tốt
Đó chẳng qua cũng quy luật bình thường
Guồng máy tốt là tinh hoa xã hội
Tại làm sao giai cấp được lồng vào
Cần những người thông minh và thiện chí
Có tài năng thì giai cấp cả được sao
Người sáng suốt tính việc đời khoa học
Kết quả cao nhờ kỹ thuật tạo thành
Luận giai cấp mơ hồ như mây khói
Đấu tranh nào làm xã hội tiến nhanh ?
Không thực chất khó thể nào phát triển
Điều này đây qua thực tiển rõ ràng
Cả thế giới đã sáng bừng con mắt
Sau thời dài bưng bít những thông tin
Cuộc đời đó bánh xe toàn lịch sử
Quyền lợi chung đâu há phải riêng ai
Có gậy nào cản bánh xe lịch sử
Mà phải chăng chỉ là cách điên rồ
Một mặt khác nhà nước là đại diện
Của toàn dân với thế giới chung quanh
Nhưng nhà nước trong cộng đồng thế giới
Cũng hệt như thuần là những công dân
Chính dân trí là căn cơ nhà nước
Dân trí cao nhà lại được nâng cao
Chính bởi vậy nhà nước làm nhiệm vụ
Nâng trí dân mà không phải ngu dân
Nói gom lại nhà nước là công cụ
Quản lý chung muôn việc của toàn dân
Từ kinh tế đời thường cùng chính trị
Văn hóa chung, hay kể cả ngoại giao
Bởi nhà nước giống như người nhạc trưởng
Nên cần gì làm kinh tế thay dân
Trái khoáy thế khiến chỉ càng rối rắm
Ích lợi đâu nếu không chỉ làm càn
Điều cần làm chính những điều thiết yếu
Còn ngoài ra xã hội hóa toàn dân
Đã nhẹ gánh còn được tinh ngân sách
Kế sách hay thật hoàn hảo muôn phần
Quan trọng nhất vẫn chính là giáo dục
Giáo dục hay thì dân trí nâng cao
Mà dân trí chính căn cơ kinh tế
Nên nếu tồi thì quả lỗi làm sao
Xã hội hóa toàn dân là tốt nhất
Nguyên lý chung từ thực tế đặt ra
Nếu chính trị chỉ ôm đồm cứng nhắc
Hỏi làm gì còn hiệu suất tối ưu
Xã hội vốn là nền chung tất cả
Từ nền này mà nhà nước dựng lên
Giống chồng lầu một căn nhà có sẳn
Bảo vệ lầu mà xóa trệt được sao ?
Không có trệt lầu nào còn đứng vững
Chỉ trên nền mà lầu được xây nên
Nhà nước phải đứng trên nền xã hội
Mục đích chung là xã hội trước tiên
Tuyên ngôn vậy tưởng chừng là đã đủ
Là việc chung đâu có phải riêng ai
Nếu mọi người đều có lòng tự giác
Thì có chi phải phiền cả muôn người
Tuyên ngôn này là tuyên ngôn dân chủ
Đúng lẽ ra cần phải viết văn xuôi
Nhưng với thơ thì mọi người dễ nhớ
Vì bởi đây là quyền lợi mọi người !
Bài thơ ngẫu cảm
Sàigon, sáng 10/6/2010
VÕ HƯNG THANH
©
TUYÊN NGÔN VỀ ĐẠO ĐỨC
Hơn nhau cốt ở bề cao
Còn bề ngang ít khi nào tính chi
Bề cao đó bề cao đạo đức
Còn một bên tri thức thêm vào
Bề ngang cân nặng kể sau
Tức quyền hành ấy hoặc là giàu sang
Bề ngang cũng còn luôn cơ bắp
Sức mạnh kia vật chất đè người
Giống như vật lộn giữa trời
Hơn nhau chốc lát anh hùng thật sao
Chỉ đạo đức mới là hơn thật
Cái tạo nên phẩm chất con người
Điều gì đức hạnh ở đời
Được người cảm phục khiến mình vinh thêm
Đạo đức vẫn vì người là chính
Không hại ai lại chẳng thù ai
Giúp nhau nghĩa cử ở đời
Hại người ác độc có thời kể chi
Đạo đức cũng là lương tri ấy
Không ghét ganh luôn chỉ vô tư
Thương người đâu phải vì mình
Mà nhằm để tốt cho người mình thương
Đạo đức vốn hi sinh là vậy
Để ich đời mình chịu thiệt đi
Anh hùng đâu phải vì danh
Chẳng vì danh lợi buộc chân anh hùng
Làm việc tốt trước là ý thức
Chỉ làm sao muốn tốt cho đời
Mù mờ cũng có tốt chi
Tưởng rằng đạo đức giống người đi đêm
Bởi lòng tốt không nên mù quáng
Tin theo người mà tưởng là hay
Luôn cần nhận thức rõ ràng
Trí càng sáng suốt mới càng sâu xa
Đâu có phải thuần là cảm tính
Đạo đức sao mù quáng rõ ràng
Đó không chỉ mức đời thường
Mà toàn xã hội phải cần đề cao
Đạo đức phải nhìn vào tổng thể
Không bo bo biết có riêng mình
Vì đời coi nhẹ hư danh
Chính là đạo đức thường xuyên vẫn cần
Nên quý nhất tinh thần tự giác
Tốt thì làm chẳng đợi ai khen
Đâu vì trở ngại khó khăn
Đâu vì nguy hiểm mà mong nhẹ mình
Trách nhiệm phải vì đời luôn có
Lương tri cần biết đặt trước tiên
Bất công thì chống tới cùng
Công bằng luôn nghĩ làm sao lợi đời
Chẳng nhút nhát e dè quyền lực
Không ham giàu đánh mất lương tâm
Lợi mình mà hại nhân gian
Thì còn cao quý lẽ chi được nào
Đạo đức phải vô cầu là vậy
Thiện chí thôi chẳng tính cho mình
Vì người chi kể thiệt hơn
Vì đời tranh đấu chẳng mong ích mình
Nhằm điều tốt vì lòng cao cả
Chẳng bon chen theo thói thường tình
Vì đời trải rộng lòng ra
Vì người cứu giúp chẳng mưu trả gì
Người đức hạnh lòng tiên là đó
Sống vô tư chẳng tính toán chi
Hòa mình cùng với mọi người
Cốt làm điều thiện há cần đời hay
Đạo đức chính do từ nhận thức
Thấy hành vi cần thiết giúp đời
Chẳng cần tính toán so đo
Chẳng vì tiếng hảo mới lo giúp người
Người đức hạnh khắp nơi đều mến
Kể cả người ác cũng nễ nang
Phải chăng nhờ tấm lòng vàng
Cho nhiều hơn nhận còn mang tiếng gì
Chính bởi vậy trong đời thực tế
Đạo đức cần thể hiện nơi nơi
Thương trường kể cả cuộc chơi
Một lòng cao thượng há tầm thường chi
Trong chính trị cũng như văn hóa
Từ thể thao đến cả việc thường
Luôn luôn cao quý ở đời
Không thành hạ tiện để người coi khinh
Đạo đức vẫn tinh thần là vậy
Vật chất luôn khó sánh được nào
Tâm hồn phẩm chất đề cao
Tính người giữ vững đời nào cho hư
Đạo đức tốt đối nhân xử thế
Luôn thanh cao không để tầm thường
Trước tiên chú trọng lòng nhân
Thương người thương vật có đâu phũ phàng
Tính đạo đức trước tiên phẩm chất
Rồi tiếp theo đức hạnh tinh thần
Lương tri luôn cũng dự phần
Cả bằng hành động mười phân vẹn toàn
Nhờ đạo đức đời luôn tươi đẹp
Còn quý chi những thói ranh ma
Bon chen thủ đoạn gian tà
Lọc lừa khôn lõi quả là đừng nên
Người đạo đức chỉ luôn chân chính
Phải noi đường chính đạo mà đi
Lối cong đường tắt cần chi
Một lòng cao quý sá chi xa gần
Người phầm hạnh đầu cao lưng thẳng
Chẳng cong chân quỵ lụy trước người
Đội trời đạp đất ở đời
Cùng người bình đẳng chẳng cần hơn thua
Mình tự biết khiến người cũng vậy
Không để ai trách cứ được mình
Một lòng tự trọng luôn luôn
Mình luôn tự lập chẳng phiền lụy ai
Người đạo đức cũng không gạt gẫm
Hoặc lừa ai hoặc đối trá ai
Thông tin đúng đắn lợi người
Tuyên truyền đối gạt hại người mà chi
Người đạo đức thường khi quân tử
Chẳng khi nào hành động tiểu nhân
Luôn luôn liêm chính ở đời
Tránh điều bất chính hại người lợi ta
Người phầm hạnh chan hòa là vậy
Có điều hay san xẻ với đời
Bo bo chỉ nhắm lợi riêng
Trở thành ích kỷ còn hay nổi gì
Đời tuy vẫn luôn luôn thực tế
Nhưng có đâu chỉ biết vì mình
Giống như hòn đá đập hoài
Chỉ thành bụi bẩn chớ nào ích chi
Đời bởi vậy hiền minh là chính
Không gạt người chẳng để gạt mình
Thong dong sáng suốt hòa đồng
Cùng người tin cậy sống trong ở đời
Có tri thức giúp đời sáng tỏ
Chỉ tối tăm mù quáng hơn chi
Tốt lành nhưng chẳng ngu si
Khù khờ thấp kém ich chi cho đời
Đời phẩm hành là đời đáng sống
So tiểu nhân hơn kém rõ ràng
Lòng người cao thượng hiên ngang
Nâng mình lên để đời càng thêm hay
Hoa đạo đức đời hay càng nở
Trái nhân văn hạt giống ươm người
Làm sao thiết dựng cuộc đời
Người người phẩm hạnh để đời quang vinh
Bài thơ ngẫu cảm
Sàigon, sáng 09/6/2010
VÕ HƯNG THANH
©
TUYÊN NGÔN VỀ KINH TẾ
Nhân loại giống một gia đình lớn nhất
Cũng tựa như trường hợp một quốc gia
Trong gia đình không con nào chết đói
Còn đứa kia thì lại mãi quá giàu !
Đời đạo lý hay chỉ là nghịch lý
Khách quan xem đừng quan điểm chủ quan
Đừng cảm tính mà phải là khoa học
Đấy bao nhiêu khía cạnh phải luận bàn
Xã hội sống tất dựa vào kinh tế
Là kết thành bởi lao động làm ra
Lao động với con người là vốn quý
Mặt tay chân lẫn trí tuệ tinh thần
Với cơ bắp con người làm chuyển biến
Thiên nhiên thành vật dụng tiện nghi
Cũng qua đó làm tinh thần phát triển
Rồi văn minh văn hóa đạt thành
Khi thế giới đã trở nên văn hóa
Khoa học thành một yếu tố nhân văn
Nhờ khoa học con người luôn phát triển
Kỹ thuật cao hơn cơ bắp rất nhiều
Khoa học vẫn là tinh thần tinh kết
Từ tự nhiên và kể cả nhân văn
Nhờ khoa học mới tạo thành năng suất
Kỹ thuật luôn như vạn dặm chân hài
Nền tảng đó vốn dựng nền kinh tế
Là bánh xe quay cứ tít không ngừng
Vì dừng lại thì đời còn chi nữa
Xã hội nào kinh tế vẫn ưu tiên
Đó cũng giống như biển khơi rộng lớn
Từng con sông giọt nước mãi tuôn vào
Từ lao động mỗi người như giọt nước
Qua thời gian mà biển cả tạo nên
Cuộc kinh tế là bánh xe rộng lớn
Mỗi vòng quay guồng phát triển thêm nhiều
Việc sản xuất đầu tư là thế đó
Mỗi vòng quay luôn lặp lại một lần
Vòng quay đó tưởng chừng như vô hạn
Bởi vì luôn tiếp nối cả đêm ngày
Đó cũng chỉ là bánh xe lịch sử
Vì cuộc đời do kinh tế làm nên
Nhờ có thực mới giúp người vực đạo
Chính trị hay văn hóa vẫn tùy vào
Quyền hành có cũng phải nhờ no bụng
Bụng đói cào có hò hét được sao
Trong cuộc sống mỗi người đều bình đẳng
Ai mà không phải chọn lấy một nghề
Vua cũng vậy mà các quan cũng thế
Cũng là nghề như hết thảy nhân gian
(Tuy là nghề không thường xuyên mãi mãi)
Nếu không có thù lao từ công việc
Hỏi ai khùng lại đi vác tù và
Nên chính trị chẳng qua là quản lý
Cả một guồng kinh tế có hơn chi ?
Guồng máy đó nhiều bánh xe cùng chạy
Một vòng quay với tỉ tỉ vòng quay
Vòng quay nhỏ quay theo đồng xu nhỏ
Vòng quay to theo đồng điều khổng lồ
Nên kinh tế vẫn là nền xã hội
Bánh ngừng quay xe liệu chuyển được sao
Nhưng ngồi xe vẫn luôn nhằm đến đích
Ai lên xe để chạy mãi không ngừng ?
Chính văn hóa tinh thần là mục đích
Của mỗi người và Nhân loại nói chung
Đâu có phải muốn cóc vàng một lũ
Mà nhằm sao thành đạt được con người
Vậy kinh tế cuối cùng là phương tiện
Để tạo ra phúc lợi mãi cho dân
Phúc lợi ấy là tiền nong hàng hóa
Điều căn cơ nhằm thỏa mãn tinh thần
Ý nghĩa đó là văn minh kinh tế
Là mục tiêu toàn thể của guồng quay
Nên trong đó bánh xe nào chõi ngược
Còn làm sao mong được hiệu suất chung
Chính bởi đó mà vai trò pháp luật
Bổ sung thêm thiện chí của con người
Đâu có phải mọi người luôn thiện chí
Nên mới cần những cú hích đệm vào
Mỗi cá nhân đều hướng về tư lợi
Hoặc tinh thần vật chất lẽ tự nhiên
Tuy cao cả thấp hèn thì cũng thế
Là luật chung xu hướng của con người
Nhưng mọi lạch thảy chảy vào sông nhỏ
Rồi cuối cùng đều ra tận biển khơi
Nguyên lý đó cũng giống guồng kinh tế
Mọi lợi riêng đều dồn cả vào đời
Bởi kinh tế đâu phải toàn sản xuất
Còn lưu thông phân phối đầu tư
Nếu sản xuất mà không đầu phân phối
Hàng hóa chi tới được kẻ tiêu dùng ?
Chính do vậy phân công là quy luật
Tùy tài năng điều kiện bởi mỗi người
Người giỏi dắn thì tập trung đầu óc
Kẻ bình thường thì xốc vác tay chân
Tài sản cũng giống như nắm tuyết
Cứ càng lăn càng phình nở thêm nhiều
Tùy điều kiện lăn hoài hay dừng lại
Gặp nắng lên thì tuyết phải tan ra
Nhà sản xuất khác gì anh đầu bếp
Làm ra gì mình được nếm trước tiên
Những kẻ khác có thèm thuồng là mấy
Phải đời cho được dọn đến phiên mình
Lòng ganh tị thấy bất công phi lý
Vì ngồi không mà muốn được ăn ngay
Đâu có biết khi mặt trời mới mọc
Có khi nào chiếu sáng được khắp ngay
Đời giống vậy như là cây kinh tế
Lớn lên xong phải cho trái từ từ
Ai đến trước thì được phần hưởng trước
Kẻ đến sau sao lại được chen ngang ?
Thời lạc hậu con người còn vất vả
Đổ mồ hôi ướt trán vẫn hoàn nghèo
Vì có dễ công bằng cho tất cả
Khi đầu nhiều xôi ít tính sao đây ?
Bởi kinh tế nhằm nhu cầu là chính
Nhu cầu theo điều kiện mọi người cần
Cả vật chất cả tinh thần trong đó
Và đời bao dịch vụ cũng nương theo
Nên kinh tế là thuộc về xã hội
Còn vai trò quản lý chỉ trung gian
Toàn xã hội mới là nơi sản xuất
Nhà nước chi lại mong muốn giành phần ?
Việc điều chỉnh nhằm tránh điều nghịch lý
Tại làm sao cần năm ngón chỉ tay
Kế hoạch hóa cuộc đời ngây thơ quá
Có khi nào thúng lại úp bầy voi ?
Chính bởi vậy dẫu đời còn phi lý
Phải bình tâm mà nhận định khách quan
Chẳng u tối mà vơ càn cả nắm
Cứ bụng riêng mà lầm tưởng anh hùng
Nếu bất công buộc phải làm cách mạng
Thành công rồi thì trả lại quyền dân
Bèn khoái chí mà vòng tay ôm mãi
Có khác chi dưa thoát gặp vỏ dừa ?
Cũng vậy thế mà luôn cần thiện chí
Khẩu hiệu ngoài thì thật giả khác chi
Đường càng ngọt ruồi càng mau bâu đến
Như thiêu thân thấy đèn sáng lao vào !
Đời vì thế phải luôn cần đạo đức
Cuộc đấu tranh giữa thiện ác mỗi ngày
Chỉ pháp luật một bên và kỹ thuật
Mới giúp đời đạt đến hiệu năng cao
Chính vì thế đời khác gì bản nhạc
Cần trỗi lên thành giai điệu hòa âm
Mỗi cá nhân đóng vai trò nốt nhạc
Nhằm làm sao để khỏi chõi lại nhau
Ý nghĩa đó là vai trò Nhà nước
Quy luật chung của khắp thế gian này
Người điều khiển có khác gì nhạc trưởng
Đứng riêng ra mà điều khiển mọi người
Nếu xắn tay vào chơi ai nhạc trưởng
Ngờ nghệch thay kinh tế kiểu độc quyền
Muốn ôm đồm thành ra đời hỏng cả
Ai khoai mài vai vác chạy lung tung !
Tệ hại thế vì hiểu sai Nhà nước
Muốn làm vua đặng điều khiển muôn dân
Muốn chuyên chính để dõi theo lý tưởng
Lý tưởng đâu chẳng thấy chỉ cù lần !
Nên khoa học phải luôn là chuẩn lớn
Khách quan thôi còn ý hệ nổi gì
Dựa khoa học mới không ngừng phát triển
Ý hệ gì do đầu óc phịa ra !
Khoa học vẫn khách quan nhờ tiếp nối
Còn chủ quan hết thúc cuộc đời xong
Mọi lý thuyết khi nấm mồ khép lại
Cũng trở nên mai một ở trong hầm !
Bởi kinh tế nhằm đầu tư sản xuất
Quản lý đều phải tiết kiệm tài nguyên
Huy động vốn là tiền đề sản xuất
Không tập trung thành tư bản được sao ?
Nhà tư bản thật tình là công cụ
Đời quay hoài có khác một bánh xe
Tiền bạc dẫu làm ra đều lăn hết
Vào ngân hàng ra xã hội như sông
Con sông đó là guồng quay chung hết
Nếu không quay đâu nước lại đổ vào
Gọi bóc lột thì phần nào cũng đúng
Mà do đâu ? Luật pháp chứ còn ai ?
Bởi nguyên tắc người nào không ham lợi
Bảo đừng tham có thể được nào
Bánh xe nhỏ phải lồng vào bánh lớn
Điều khiển sao khỏi tréo ngoe thôi
Nên pháp luật giống người coi toàn cục
Giúp làm sao tránh hỏng hóc tốt rồi
Nếu lại muốn ngàn bánh xe giống hệt
Thì khác gì như chuyện vẽ tranh chơi !
Chính Nhà nước nắm vai trò luật pháp
Từ trên cao nhằm điều chỉnh mọi điều
Nếu chỉ hét bảo mọi người thiện chí
Thì khác gì giống như thể nằm mơ !
Con người sống vì bản năng tất yếu
Nào khác chi nước chảy xuống hồ ao
Làm kênh mương tức là cần kỹ thuật
Để làm sao nước tưới được ruộng đồng !
Trong kinh tế cạnh tranh là tất yếu
Nhờ cạnh tranh mà giảm được giá thành
Cái lợi ấy vốn cho toàn xã hội
Thị phần nào rồi cũng chỉ vậy thôi
Đơn giản thế sao có người chẳng hiểu
Lại nhấn vào chuyện giai cấp đấu tranh
Coi ‘biện chứng’ là động cơ lịch sử
Động cơ gì khi tưởng tượng mông lung
Đứa trẻ lớn gì đâu mà ‘biện chứng’
Ăn ngủ nhiều thì vẫn lớn nhanh thôi
Khi đã lớn sẽ vào trường để học
Tốt nghiệp ra lại giúp ích cho đời !
Nguyên lý đó cuộc đời đơn giản quá
Có gì đâu mà lý thuyết huyên thuyên
Cố vận động để thành người huyền thoại
Thì phải chăng rất dễ bị khật khùng
Đời đơn giản sao lại làm phức tạp
Khi chỉ cần dựa khoa học không thôi
Bằng kỹ thuật mà con người phát triển
Từ mũi lao đến điện toán rõ rồi !
Tuyên ngôn vậy tưởng chừng là tạm đủ
Nói dài thêm thành rối rắm thêm thôi
Nhân loại vốn một gia đình rộng lớn
Cần làm sao cho no đủ mọi người !
Kinh tế quả giống như bà nội trợ
Luôn lo toan tính toán mọi điều
Trong thực tế điều cần là hợp lý
Đâu phải ngồi mà thuyết lập luận suông
Guồng máy lớn có khi nào dừng lại
Chỉ thêm dầu chỉnh sửa để quay nhanh
Không phải kiểu buộc xóa bài làm lại
Chỉ ngu ngơ gây hại hữu ích gì ?
Nên triết học mà xa rời khoa học
Giống từ đời mà nhảy tót lên mây
Mình hứng chí mà trần gian phải khổ
Hay ho chi để xưng tụng suốt đời !
Thơ diễn đạt bản Tuyên ngôn kinh tế
Cớ làm sao mà thiên hạ lại cười
Chắc lại nghĩ ‘nhà thơ’ làm ‘kinh tế’
Chuyện ngược đời sao lại bảo không vui !
Chớ nghĩ vậy vì đời toàn bổn phận
Thấy gì hay thì phải nói tràn vào
Chỉ cần đúng chớ sai làm người ghét
Khiến cho đời càng đẹp mãi lên thêm !
Bài thơ ngẫu cảm
Sàigon, sáng 08/6/2010
VÕ
HƯNG THANH
©
TUYÊN NGÔN VỀ XÃ HỘI
Xã hội vẫn là không gian bao quát
Mà cá nhân như một điểm cuộc đời
Không gian ấy giống không gian hình học
Chẳng phẳng phiêu mà có rất nhiều chiều
Chiều lịch sử cùng với chiều thực tại
Chiều cá nhân lẫn chiều kích cộng đồng
Chiều siêu hình nối theo chiều cụ thể
Đâu chỉ thuần có một mặt phẳng suông
Mặt phẳng đó còn theo hình trắc địa
Đâu phải như chỉ mặt phẳng hai chiều
Đừng hiểu đời như không gian Euclide
Quá giản đơn phi thực tại bấy nhiêu
Đời cụ thể đâu phải toàn trừu tượng
Thiện ác luôn như cây lá đan xen
Điều đẹp xấu luôn lồng trong hai mặt
Quả vườn hoa muôn sắc muôn màu !
Con người sống từ bản năng trước nhất
Cũng thường thôi như cây cỏ hồn nhiên
Chỉ vượt lên nhờ có tầm hiểu biết
Lịch sử chung chỉ bởi yếu tố này
Bởi cuộc sống đâu phải bằng không khí
Nên làm người cần bươn chãi tự nhiên
Như cánh rừng có muôn loài tranh sống
Khác nhau chăng là văn hóa nơi người
Nhờ văn hóa khiến tinh thần xuất hiện
Từ tự nhiên người mới được sinh ra
Thực tại đó dĩ nhiên là cơ sở
Dù tiến cao vẫn xem đó là nhà
Sinh là ký tử quy về đất mẹ
Về ngôi nhà bao khắp chốn thiên nhiên
Vũ trụ này quả vô cùng rộng lớn
Chiếc thuyền con là xã hội con người
Biển đời đó vẫn thường luôn xao động
Khó phẳng lờ như mặt nước trong ao
Cuộc kinh tế khiến đời luôn phấn đấu
Tồn tại đây chi có khác muôn loài
Người phát triển là dựa vào tri thức
Mức đo này chính là mức chiều cao
Bởi chiều ngang chỉ thường tình khó nói
Mập hay gầy đâu so sánh bằng cao !
Biển đời đó lao xao ngàn đợt sóng
Mỗi cá nhân như chót sóng dạt dào
Biển nhân thế vẫn cuộc đời vật chất
Còn tinh thần như gió lộng trên cao
Xã hội vẫn âm vang ngàn âm hưởng
Bản hòa âm không thiếu một âm nào
Đâu thể bấm dây đàn luôn một phiếm
Để hòa chung thành một cuộc hòa âm !
Xã hội giống một bài thơ vạn khổ
Mỗi khổ thơ chi khác một bài thơ
Cuộc hòa âm của đời bao la đó
Mỗi cá nhân một nốt nhạc nhịp nhàng
Song tất cả đều vào đời ngẫu nhĩ
Nào có ai chọn chỗ để sinh ra
Trong cuộc đời thông thường đều hoàn cảnh
Đều ngẫu nhiên đâu tự quyết được nào
Song lịch sử vẫn muôn đời phát triển
Bước đi lên từ mỗi bước con người
Những bước nhỏ hợp thành toàn nhân loại
Như một hơi mà lên được cung trăng
Cuộc đời đó sắc màu là văn hóa
Ngôi nhà chung bởi vật chất xây nên
Thiếu vật chất lấy gì mà văn hóa
Nhưng thế thôi cuộc sống chỉ tầm thường
Bởi cuộc đời có khác chi cây mọc
Thân cao rồi thì tất phải ra hoa
Mỗi xã hội xây nền trên kinh tế
Nhưng văn minh luôn cứu cánh ở đời
Lịch sử vẫn luôn theo chiều tự phát
Có thể nào như một chậu bon sai
Ngu ngơ thật muốn đời chưng cho đẹp
Chỉ làm cây luôn phải bị cọc còi !
Nên quý nhất là tự do độc lập
Để cá nhân tự phát triển theo mình
Đời đâu phải cuộc diễu hành tăm tắp
Mà hồn nhiên là bản chất trời sinh
Mọi tập hợp hình thành từ cá thể
Đó vẫn là quy tắc rất tự nhiên
Bởi cá thể mà tạo thành xã hội
Mỗi thành viên là ý thức tạo thành
Xã hội tốt thì cá nhân sẽ tốt
Cả hai bên đều có tính hỗ tương
Mỗi cá thể mà phát huy được tốt
Thành quả kia tất phải của cộng đồng
Trong ý đó công bằng là chính yếu
Nhưng công bằng nào đâu phải cào bằng
Công bằng chính là tạo thành cơ hội
Để cá nhân tùy đó phát huy mình
Luật pháp tốt không hề làm cản trở
Mỗi cá nhân không cản trở lẫn nhau
Không thể vướng như kiểu gà mắc tóc
Tùy khả năng phát triển mới công bằng
Quả phi lý khi đời thành gánh rối
Chỉ một người cầm cán giật lung tung
Cả bầy rối luôn nhảy cùng một kiểu
Hay chi đâu mà chỉ thấy rõ khùng !
Bởi Nhà nước chỉ là người quản lý
Phải do dân tự ý để bầu ra
Đâu có phải tự trên Trời rơi xuống
Mà kiềm chân nắm thóp hết mọi người
Chỉ có thế mới tự do dân chủ
Thể hiện ra ý chí của toàn dân
Bởi luật pháp phải do dân tạo dựng
Không thể riêng điều khiển bởi anh nào
Luật pháp tốt mới là công cụ tốt
Để điều hòa nền kinh tế trong dân
Để phát triển văn minh và văn hóa
Nào phải đâu nhằm trấn áp mọi người
Đơn giản thế sao lại nhiều tưởng tượng
Muốn lập thành kiểu xã hội trên mây
Không Nhà nước cũng không còn pháp luật
Hỏi ai tin vào đó được bao phần ?
Ảo tưởng thế mà cho rằng lý tưởng
Thật ngu ngơ như bánh vẽ trên trăng
Phi thực tế lấy gì mà khoa học
Nên làm sao hiện thực được ở đời ?
Đời thực tế đấu tranh luôn tất yếu
Giữa điều hay điều dở xảy ra luôn
Muốn phát triển phải đi lên không dứt
Đấu tranh sao để thiện phải thắng tà
Đâu có khác đóa hoa sen xinh đẹp
Mọc từ đâu mà không phải tự bùn
Mỗi cá nhân khác nào hoa sen vậy
Còn cộng đồng có khác một đầm sen
Đời vươn tới phải luôn nhờ ý chí
Có khác chi tri thức vượt ngu hèn
Lòng nhân ái con người cùng hợp tác
Đâu chỉ toàn giai cấp phải đấu tranh ?
Xã hội tựa như một dòng sông rộng
Xuôi về đông vẫn chảy mãi không ngừng
Qua lịch sử nền văn minh tiến tới
Vẫn luôn luôn sự chọn lọc tự nhiên !
Đời lý tưởng phải vươn lên Thiện
Giống hoa hồng nở nụ cả bên gai
Ai chẳng biết đóa hoa đời muôn vẻ
Có hồng nào mà hồng lại không gai ?
Cả dẫu muốn hoa hồng cho toàn lá
Cũng phải bằng kỹ thuật nhân cây
Bằng khoa học đâu phải bằng ý hệ
Tự đấu tranh nhằm tàn phá hoa hồng
Chỉ khoa học làm người luôn phát triển
Kỹ thuật làm kinh tế được tăng gia
Khoa học ấy cũng còn theo nghĩa rộng
Vì nhân văn văn hóa cũng kể vào !
Đời nuôi sống loài người bằng kinh tế
Phải làm sao mọi cá thể tham gia
Không để ai ở bên ngoài ngơ ngác
Là thước đo một xã hội công bằng !
Nên đồng tiền cũng chỉ là phương tiện
Giống bánh xe luôn lăn khắp mọi miền
Khi đứng lại mọi đồng tiền phải ngã
Kiểu ao tù nước đọng khác chi đâu !
Bởi xã hội tùy khả năng phát triển
Như rừng cây luôn đủ loại thấp cao
Đâu có thể đốn ngang cho bằng phẳng
Để coi như là lý tưởng công bằng !
Ngu ngơ quá sao mà đời chán thế
Lý thuyết nào mà lại trái tự nhiên
Người đi thuyển thì làm sao nhắc bổng
Được thuyền lên ngay chính ở giữa dòng ?
Lịch sử mãi cuộc vận hành xã hội
Cả toàn cầu không phải một quốc gia
Nói rộng hơn cả thiên nhiên vũ trụ
Cả môi trường đâu phải chỉ mình ta ?
Đời bởi thế khó hoàn toàn hữu lý
Như chủ quan muốn tính toán cho mình
Vì lịch sử khách quan và tương đối
Nên thể nào chỉ có ảo tưởng suông ?
Vậy cuộc sống phải luôn cần thực tế
Nếu trên mây thì xã hội làm sao
Toàn cầu hóa may ra thành thống nhất
Điều ước ao của Nhân loại thuở nào !
Tuyên ngôn này là bài thơ ngẫu hứng
Như tự do chính kiến của cá nhân
Thấy vô lý thì mọi người cứ bỏ
Nào hề chi mà lại phải phật lòng !
Bài thơ ngẫu cảm
Sg, sáng 07/6/2010
VÕ
HƯNG THANH
©
DÂY CÁP QUA SÔNG*
Lọc cọc lọc cọc
Một âm thanh rệu rã
Giống như từ dĩ vãng phát ra
Khi đưa tay
Bấu vào ròng rọc
Ngỡ ngàng như
Sắp lạc hẳn vào đâu
Không
Vẫn ở thế gian này
Thế giới
Mà mọi người đang có mặt
Chẳng qua
Chỉ vì cây cầu sập
Cây cầu treo nước lũ đã cuốn đi
Chẳng phải mới đây
Kể cả một năm rồi
Cầu chẳng lại
Dù thời gian quay trở lại
Sự quay lại chỉ một mình
Hoàn toàn cô đơn
Vì cây cầu xưa đã mất
Cầu mãi đi rồi
Nhưng xác thân còn lại
Tàn tích kia
Các mảnh gỗ, dây văng
Như chứng tích của cái nghèo xơ xác
Vì cả năm qua
Chưa một cầu khác thế vào …
Qua sông, qua sông
Chỉ có cầu dây văng là tiện nhất
Giản đơn hơn mà chẳng quá nặng nề
Cũng nhẹ nữa, bởi không nhiều tốn kém
Thế nhưng
Lại không có điều gì mà khó bằng cái nghèo
Nó vừa nặng
Vừa vô cùng phức tạp …
Thôi ta đành phải tự giải quyết ngay trước mắt
Không gì hơn buộc dây cáp qua sông
Chỉ sáng kiến dân gian
Có cần chi kỹ thuật cầu đường
Vừa mau lẹ còn giản đơn
Chỉ cần treo lên sợi cáp
Các thứ đó
Thôn làng nào cũng có
Điều cần thôi là người móc đầu dây
Tuy thô sơ nguy hiểm
Có cần chi
Khi mạng sống cũng nhẹ hều
Giống như bèo trôi nước cuốn
Qua sông, qua sông
Chiếc ròng rọc tra vào lả đã đủ
Quả còn vui hơn làm xiếc đu dây
Đứa trẻ mĩm cười
Miệng nhoẽn ra toe toét
Hai tay đu
Và chân rướn qua sông
Có gì đâu
Sợi cáp chỉ rùng mình
Hơi chùng xuống
Như nốt đàn lỗi nhịp
Còn ròng rọc cứ vô tình quay tít
Như niềm vui của cậu bé qua sông
Bởi cậu là học sinh
Còn nhìn đời trong trắng
Lòng vô tư chẳng khác đóa bông hồng
Điều ngại là những cụ già
Những bà mẹ
Và các em bé gái
Lòng thẩn thờ
Khi buộc phải qua sông
Chuyện xảy ra
Vốn đã nhiều ngày rồi
Có khi đã còn hơn cả tháng
Báo cũng đăng nhiều
Chẳng khác chuyện đời xưa cổ tíh
Vừa có vẻ một chuyện vui
Lịa vừa giống chuyện đùa
Tức thật giống một chuyện cười ra nước mắt
Nhưng nào biết phải trách ai
Bởi tại trời làm ra cơn lũ
Cầu đi rồi
Có kêu mà không trở lại
Chỉ giống nước chảy theo dòng
Hay cũng giống cả cái nghèo
Cứ tùn tụt mãi như ngày qua tháng lại
Cũng giống như hai tay đơn
Phải bấu vào ròng rọc
Còn gì hơn là cuộc thách đố với đời
Không thách đố
Cũng có làm gì được
Rã rời rồi
Cuộc sống quá chơi vơi
Chỉ mòng giữa dòng sông
Nó đừng dừng lại
Mà có dừng cũng phải ráng bâu
Để khỏi rớt tõm mà trôi theo dòng nước
Nhưng cũng có hề chi
Như đời tựa lông hồng
Tới đó tỉnh hồn rồi sẽ tính
Nào lắng nghe
Kìa tiếng động của thanh âm ròng rọc
Đương chạy theo dây
Như tiếng nói thì thào
Bên tai đó sao nghe chừng vọng lại
Đã tự thời xưa
Hay tận thế giới nào
Không, không thể
Cứ thì thào
Nhưng đừng bao giờ ngừng lại
Phải qua sông
Nhất thiết phải qua sông
Bờ bên ấy
Biết bao chuyện phải cần ta đó
Còn cần hơn việc muốn nước đổi dòng
Đời trẻ nhỏ
Hay cụ già cũng thế
Đây khác gì như ròng rọc qua sông
Khi mạng người chỉ nặng hơn ròng rọc
Ôi dây cáp
Như cuộc đời mãnh thế
Nhìn xuống sông
Sâu hoắm lạ lùng
Mà đời đó
Ngày đêm tuôn chảy mãi
Giống dòng sông
Qua bao đổi thác ghểnh
Chiếc dây mãnh
Soi mình trên dòng nước
Ròng rọc kia
Như cánh én qua sông
Cánh én lượn
Ngày qua ngày buồn bả
Vui gì đâu
Bất đắc dĩ cuộc đời
Đời là buồn
Hay vui sao nói được
Hận làm sao
Còn đeo đẳng cái nghèo !
Bài thơ ngẫu cảm
Sg, sáng 06/6/2010
VÕ
HƯNG THANH
©
TUYÊN NGÔN VỀ CHÍNH TRỊ
Thật chính trị chẳng có gì ghê gớm
Mà đúng ra là quản lý cuộc đời
Bởi xã hội luôn phải cần pháp luật
Nên nguyên nhân của chính trị đó rồi
Chính có nghĩa phải cần luôn ngay chính
Trị còn gì ngoài quản lý đấy thôi
Quyền dân giao trao làm bà nội trợ
Bổng tự nhiên lại có kẻ thành vua
Người hiền nội phải lo dân an lạc
Kẻ làm vua lại la hét đùng đùng
Khiến dân sợ nên phải đành im lặng
Đến khi vua quay chết được xây lăng
Chính trị tốt tất phải là vương đạo
Còn nếu không thì bá đạo rành rành
Chỉ vương đạo mới đường đường chính chính
Bá đạo luôn đầy thủ đoạn ngút trời
Người đời bảo dễ gì mà vương đạo
Chính trị luôn bá đạo để tranh giành
Chính trị đó thứ tranh danh đoạt lợi
Nhằm tham quyền cố vị ích chi ai
Thời lạc hậu kẻ làm vua nhờ mạnh
Chiến thắng rồi được tại vị làm vua
Đã làm vua thì cha truyền con nối
Dẫu cho vua cứt mũi cứ thò lò
Dầu trẻ nít vẫn tung hô vạn tuế
Bởi là vua nên thánh thượng anh minh
Bởi là vua nhân danh Trời trị nước
Vì Trời giao mà không phải dân giao
Bọn điếu đóm cứ tha hồ ca ngợi
Văn thơ thôi vô số kiểu cung đình
Vua là thánh còn dân như cỏ rác
Dẫu muôn đời cũng chỉ biết làm thinh
Chỉ bão tố nổi lên đời chuyển động
Lá vàng bay theo gió bụi tung mù
Đất đá nổi cùng biển đời dậy sóng
Mới là khi mọi thần tượng lật nhào
Luật đời đó rõ ràng toàn thế giới
Tự ngàn xưa lịch sử khác gì đâu
Cây muốn lặng mà gió nào muốn lặng
Nhiều bất công thì xã hội lật nhào
Việc đơn giản khi trở thành phức tạp
Cần làm sao phải gở rối cho ra
Khi chính trị vốn chỉ là quản lý
Lại mệnh danh Luật trời đất cài vào
Mọi học thuyết bốc đồng vô căn cứ
Ngụy tạo nên mà đời phải tin sao
Phi khoa học chẳng chứng minh gì được
Cưỡng chế thôi làm xã hội nghẹn ngào
Bài học đó đời này ai chẳng biết
Muốn an thân thì phải tất làm thinh
Kẻ nối ngôi cũng như người dân giả
Bởi ai ai cũng lo giữ thân mình
Đời đã vậy nên thành như đóng kịch
Vở kịch đời thật ngốc nghếch làm sao
Tuy ngốc nghếch mọi người đều phải đóng
Cho tròn vai hoặc im lặng mọi điều
Ôi thương quá phận người trên cuộc thế
Đâu khác chi như những thứ quân cờ
Ai sắp đặt đi nước nào chẳng biết
Biết mình thôi và giả dạng ngây thơ
Đời đúng thật luôn vàng thau lẫn lộn
Vương đạo cùng bá đạo khác chi đâu
Cũng giống hệt chú cắc kè đổi sắc
Sáng chiều thôi xanh vàng đỏ khác màu
Nên chính trị rất phải cần khoa học
Cần khách quan sáng suốt lợi cho dân
Nếu chỉ có tuyên truyền và giả dối
Lại càng xa vương đạo khổ muôn dân
Chính trị đẹp phải nâng cao dân trí
Đâu thể nào theo chính sách ngu dân
Dân trí cao thì đời cần dân chủ
Còn ngu dân mình mãi được làm vua
Trong cuộc đời mỗi cá nhân đơn vị
Phải ngang bằng bình đẳng vốn tự nhiên
Nên dân chủ tự do cần phải có
Còn đấu tranh giai cấp chuyện tuyên truyền
Học thuyết đúng được đời theo mới đúng
Còn nếu sai ép buộc chỉ ngu ngơ
Sai với đúng trước tiên là khoa học
Và ngoài ra còn trải nghiệm ở đời
Đời quả vậy trứng nào khôn hơn vịt
Cá nhân nào lại khôn bứt toàn dân
Dân tộc nào khôn hơn toàn thế giới
Có gì hơn là chân lý khách quan
Nên lịch sử buộc phải cần can đảm
Phải nhìn ngay vào thực tế cuộc đời
Nếu mỗi người luôn tự mình quả cảm
Thì làm sao xã hội mãi im hơi
Phải can đảm do mọi người bình đẳng
Người sáng hơn soi tỏ kẻ đen hơn
Để trong tối cùng ra ngoài ánh sáng
Vinh quang thay đều xứng đáng làm người
Người đúng đắn đội trời chân đạp đất
Không để ai ngồi chính giữa đầu mình
Bởi tất cả đều thông minh bình đẳng
Phải nêu cao điều dân chủ tự do
Đời đúng đắn chỉ luôn là bổn phận
Mỗi người luôn được trách nhiệm chính mình
Đời bất công mới thành vua thành chúa
Mới ta đây cai trị kiểu độc quyền
Chính trị đúng là khuôn vàng thước ngọc
Không vàng thau lẫn lộn được cùng nhau
Chính trị đúng tất phải là vương đạo
Có thể đâu là bá đạo được nào !
Chính trị tốt phải như bà nội trợ
Cốt làm sao mang hạnh phúc cho dân
Dân hạnh phúc trước tiên nhờ kinh tế
Tiếp theo sau là văn hóa rỡ ràng
Kinh tế phải cần tự do phát triển
Mỗi người dân tùy điều kiện của mình
Như giọt nước góp vào con sông lớn
Công bằng nhờ giáo dục được tự do
Bởi kinh tế là tiền đề văn hóa
Không thể xem như mục đích tự mình
Văn hóa tốt kinh tế càng thêm tốt
Giáo dục cần luôn khoa học tự do
Luật pháp vốn chỉ cấm ngăn điều bậy
Không chỉ tay mọi điều đúng bao giờ
Chỉ ngông nghênh mới phong mình lãnh đạo
Không nhờ dân mà nhờ bởi luật Trời !
Người xưa nói chỉ dân là cao nhất
Có Trời nào mà thay thế được dân
Chẳng quy luật được cho là khoa học
Để làm dây mà xỏ mũi mọi người
Đời thực tế phải tự do dân chủ
Người hay hơn cần giúp kẻ kém hơn
Triệu giọt nước trong dòng sông là một
Sao đấu tranh để một mất một còn
Đời cũng giống như cảnh quan sông núi
Có khi nào bằng phẳng hệt đồng bằng
Công bằng vẫn phải luôn theo hoàn cảnh
Mọi tài năng đều bổ túc cho nhau
Thật ngớ ngẩn giương ngọn cờ giai cấp
Đấu tranh nhau toàn sóng gió ba đào
Kinh nghiệm ấy rõ ràng trên thế giới
Cuối cùng rồi toàn cầu hóa khác đâu
Nhân loại giống một người từ ấu trĩ
Tuổi thanh xuân bồng bột mới lớn lên
Chỉ khôn ngoan nhờ trưởng thành lọc lõi
Để đạt nên chân lý của cuộc đời
Chính trị quả giống cơm ăn hàng bữa
Hay giống như khí thở hít hàng ngày
Dân quyền đó đâu thể nào tướt đoạt
Khiến kẻ no còn kẻ khác đói nhiều
Đời nếu vậy chỉ bất công gàn dở
Còn gì đâu bình đẳng giữa nhân gian
Mọi người vốn sinh ra từ cha mẹ
Ai hơn ai mà lãnh đạo được ai ?
Muốn lãnh đạo phải cần dân tuyển chọn
Phải thật lòng vì lợi ích nhân dân
Phải thật sự muốn dân đều hạnh phúc
Có lẽ nào nhắm ngôi báu làm vua ?
Đời đơn giản chiếc cân vàng là vậy
Cớ làm sao khiến phức tạp cuộc đời
Cớ vì đâu khiến trở thành mê muội
Để làm cho mê muội vạn người ?
Đó chẳng qua chỉ vì lòng tham vọng
Vì bản năng ai cũng có trong mình
Nên pháp trị mới làm đời ngăn nắp
Nhân trị thì giao ác trứng khác chi ?
Chớ thơ ngây tin tưởng vào ý hệ
Kẻ ngồi không bày đặt thuyết vu vơ
Do tắc trách khiến cuộc đời điên đảo
Bởi tưởng mình luyện được phép tu tiên !
Nói tóm mọi người đều bình đẳng
Bình đẳng không có nghĩa phải cào bằng
Công bằng thật tùy khách quan hoàn cảnh
Nhằm chan hòa những lợi ích cho nhau
Mọi người vốn đều anh em huynh đệ
Tại làm sao xem hệt những kẻ thù
‘Biện chứng’ nào là động cơ phát triển
Thật ngây thơ ngốc nghếch làm sao !
Đời phát triển nhờ dựa vào kỹ thuật
Khoa học làm người thắng được thiên nhiên
Đâu phải chuyện toàn co tay đấm đá
Giống như anh đưa lý thuyết khật khùng !
Tuyên ngôn vậy tạm gọi là đầy đủ
Nói dài thêm chỉ cảm thấy chán phè
Muốn dễ nhớ nên làm thơ tám chữ
Đâu phải đời nhằm chỉ viết ra thơ
Đời giản dị có cần gì phức tạp
Như gió mây luôn luân chuyển hàng ngày
Luật vũ trụ và nhân gian cũng thế
Không gì hơn sự độc lập tự do !
Tuyên ngôn này chẳng muốn nghe thì bỏ
Giống bài thơ không ép được mọi người
Đời chỉ đẹp khi nhiều người thiện chí
Vì lợi chung không biện biệt thiệt hơn
Giống nhà thơ phải vượt đường gai góc
Cất lời lên mà nói chuyện trăng sao
Có chính kiến mới tự do dân chủ
Còn nếu không như ếch nhái dưới ao
Đời cái Thiện vẫn lẫn cùng cái Ác
Chính trị hay giúp Thiện được giương cao
Nhưng đời có khi nào toàn Thiện
Đấu tranh luôn là lý tưởng mọi người !
Bài thơ ngẫu cảm
Sg, sáng 06/6/2010
VÕ
HƯNG THANH
©
TUYÊN NGÔN VỀ TRIẾT HỌC
Đỉnh cao nhất vẫn luôn là tư tưởng
Trong con người quả đúng chẳng chi hơn
Dưới tư tưởng rõ chỉ là cảm tính
Có gì hơn sự cảm nhận muôn loài
Khởi sự sống bắt đầu từ cảm tính
Hết ù lì kiểu vật chất vô tri
Cái vô cơ nay biến thành ý thức
Còn hữu cơ là cảm tính ẩn tảng
Như mầm cây với tính năng quang động
Cùng bao nhiêu ví dụ dễ tìm ra
Kinh nghiệm ấy người người đều rõ cả
Nói cho cùng cảm tính quả bao la
Trên cảm tính được gọi là lý tính
Đó là nơi lý trí của con người
Nhờ lý trí con người làm khoa học
Lý trí cần phải chính xác khách quan
Thơ hay mấy vẫn thuộc vùng cảm tính
Nghệ thuật kia dầu đẹp cũng như thơ
Nhưng toán học rõ ràng là lý tính
Lý trí luôn nguồn khoa học con người
Lý trí tức mọi điều gì hữu lý
Quy luật này gói trọn hết thiên nhiên
Ở trong đó óc người là bộ phận
Giải thích sao vật lý lại ra đời
Thế giới kìa nhìn chung là nhân quả
Quy luật này bao trùm khắp thiên nhiên
Tính cấu trúc làm thế nào chối cãi
Điều này cho lý trí địa vị rồi
Chính lý trí nhà phát minh khoa học
Thâm nhập sâu vào tất cả mỗi ngành
Nền tảng đó vẫn đi cùng kỹ thuật
Toàn bộ xương nền văn hóa văn minh
Nhưng khoa học vẫn luôn điều cụ thể
Bởi phải cần chính xác lẫn đo lường
Cái cụ thể cho nên luôn giới hạn
Luôn ở trong mọi thực tại cuộc đời
Nhưng tồn tại đâu chỉ toàn cụ thể
Rất thường khi còn bao quát nhiều hơn
Không nhìn thấy lẽ nào phi tồn tại
Nghĩa đơn sơ là tính cách vô hình
Cái cụ thể hẳn luôn là vật chất
Nhưng tinh thần ý thức khác hơn xa
Điều trừu tượng vượt ra ngoài cụ thể
Cần tư duy triết học của con người
Tư duy hẳn tất nhiên là lý trí
Nhưng bản thân luôn ở mức cao hơn
Nhờ trừu tượng nên bao hàm lý trí
Vượt cao hơn dù lý trí là nền
Nên Triết học vẫn phạm trù Khoa học
Dầu cao hơn và bao quát nhiều hơn
Luôn trừu tượng ít khi nào cụ thể
Chân lý luôn thuộc hai cấp rõ ràng
Cấp cao nhất chính là nhà Triết học
Vì tư duy vẫn là cấp cao hơn
Vượt lên hết thảy mọi điều cụ thể
Như vầng trăng chiếu sáng khắp bầu trời
Nhà triết học với tư duy khoa học
Nhưng không dừng ở những mức linh tinh
Vượt lên hết cả mọi điều cụ thể
Để gom chung vào duy nhất một điều
Điều duy nhất là bản thân Tồn tại
Bao gồm chung toàn vũ trụ vô biên
Lý do có và lý do không có
Từ Hư vô đến Hiện hữu rõ ràng
Bao câu hỏi nhằm vào siêu hình học
Vượt lên trên mọi hiện tượng thế gian
Nơi đi đến là cội nguồn Chân lý
Chân lý thôi là nguyên lý ngàn vàng
Chân lý đó khác gì như đụn cát
Tạo nên do hàng tỉ tỉ hạt rời
Mỗi hạt cát vốn là chân lý nhỏ
Còn gom chung là Triết học thật rồi
Nhà khoa học cũng ví như đứa trẻ
Chỉ say mê nhặt cuội ở ven sông
Nhà triết học như cụ già râu bạc
Ngồi suy tư trước sông mãi xuôi dòng
Nhà khoa học chỉ đi trên mặt đất
Còn triết gia thì ngước mắt nhìn sao
Vũ trụ học vẫn hiện thân triết học
Dù sẻ chia không thay thế được nào
Nhà Triết học người đi tìm Chân lý
Cái sâu bao quát hết muôn đời
Đâu phải chỉ những mảnh sò vụn vặt
Nằm phơi bày trên sông bãi muôn nơi
Chân lý ấy quả bao trùm vạn vật
Không quay lưng chẳng bỏ sót điều gì
Nên đâu giống dừng xem từng giọt nước
Mà phải nhìn toàn cảnh cả dòng sông
Dòng sông đó là dòng sông Lịch sử
Lịch sử chung của Tồn tại bao la
Từ Hư vô khi chuyển thành Hiện hữu
Ý nghĩa gì Triết học phải tìm ra
Nên Triết học nhu cầu không tránh được
Vốn làm nên phẩm chất của con người
Loài người đó đâu phải như tôm cá
Chỉ biết đời lặn ngụp giữa dòng sông
Cành hoa đó lớn lên từ trên đất
Hay ngọn đèn tỏa sáng ở đĩa dầu
Cái tinh túy gom vào nơi ngọn lửa
Đâu phải là tim bấc lụi tàn mau
Đời hữu hạn song tư duy vô hạn
Một thoáng giây bao trọn cả không gian
Một thoáng giây bao trùm toàn vũ trụ
Giống tư duy Triết học của con người
Quả Triết học là tinh hoa nhân loại
Dân tộc nào cũng đến đó mà thôi
Như ngọn đuốt soi đường cho tất cả
Giữa đêm đen tri thức mịt mùng
Thời cổ đại Triết học từng đã có
Cả phương Tây cùng lẫn cả phương Đông
Ở Hy lạp, Trung hoa và Ấn độ
Rồi phát huy qua nhiều nước đến giờ
Suốt lịch sử tư duy luôn phát triển
Đến ngày nay vẫn tiến tới không ngừng
Nhưng Triết học luôn tư duy độc lập
Kết hợp mà không ràng buộc lẫn nhau
Mọi Triết thuyết luôn chỉ đều tương đối
Qua thời gian xét lại hoặc bổ sung
Không thể có Triết thuyết nào vĩnh cửu
Để trở nên nô lệ hóa con người !
Nhà triết học bằng tư duy khoa học
Luôn không ngừng cập nhật với thời gian
Phát triển mãi theo với đà khoa học
Ngừng lại thôi là lạc hậu thấy liền
Các Triết thuyết cách đây nhiều thế kỷ
Phải cần nên xem xét lại nhiều hơn
Không mù quáng mà tin theo cứng nhắc
Để làm cho nhân loại phải ngỡ ngàng !
Nhà Triết học luôn luôn cần phân tích
Tổng hợp và Phân tích bổ sung nhau
Nhưng Triết học chẳng bao giờ giới hạn
Giống như trong khoa học thấy hàng ngày
Chính do vậy mà hai nhà nghiên cứu
Đi ngược nhau giữa một khúc đường hầm
Khi đã gặp nhau tất phải cần dừng lại
Còn đi thêm lại sẽ biến thành nhau
Nên khoa học là cái đầu nhân loại
Còn Triết kia là não bộ con người
Tất nhiên phải trong đầu luôn có óc
Nhưng óc thì tinh tế vạn lần hơn !
Bởi tuy dẫu bản thân đều lý trí
Khoa học dừng bậc thấp Triết cao hơn
Triết học giống như thượng tầng kiến trúc
Còn trong khi Khoa học giống hạ tầng
Không khoa học hỏi lấy gì triết học
Nhưng không dừng ở những lối loanh quanh
Triết học giống như trời sao tỏa sáng
Khoa học thì như biển cả mông mênh
Tinh túy đó là tinh hoa mỗi nước
Dân tộc nào càng đạt tất thông minh
Và chỉ có ở thượng tầng triết học
Mới làm nên chất tinh tế con người
Dạy Triết học chỉ dạy tài suy nghĩ
Có lẽ đâu dạy két thuộc nằm lòng
U mê ấy chẳng qua là nô lệ
Khiến tâm hồn mù quáng tối tăm đi
Cây đời vẫn tự do là trước nhất
Triết học luôn các nụ đã ra hoa
Trái chín đến vẫn chính là tri thức
Là kết tinh bao đầu óc con người
Tư duy ấy là linh hồn triết học
Nó bao gồm hết thảy các tư duy
Như cái bọc bao trùm luôn cả thảy
Mọi điều chi là tri thức con người
Triết học giống như hào quang tỏa rạng
Khoa học thì như ánh sáng săm soi
Chính khoa học soi màn đêm cụ thể
Còn Triết như ý thức hết muôn điều
Nhà Khoa học chỉ dựa vào lý trí
Nhưng Triết gia còn dựa cả con tim
Nắm Chân lý có khi bằng trực giác
Mà không hề sự rị mọ trí năng
Việc so sánh luôn nâng cao nhận thức
Ẩn dụ càng làm phong phú hơn thêm
Phương pháp ấy để phơi bày Triết học
Dị biệt nhau với Khoa học thế nào
Khoa học giống ngôi nhà thường không gác
Còn Triết thì như gác tía lầu son
Đời thường nhật chỉ cần bằng khoa học
Còn Triết như ý
thức của loài người
Tư duy ấy dầu vẫn là lý trí
Nhưng tư duy là lý trí nâng cao
Tư duy giúp vượt xa điều cảm tính
Lên cao hơn Khoa học cả nghìn lần
Tuyên ngôn này muốn đặt thành nền tảng
Chí ít ra cho hoàn cảnh Việt Nam
Tuy mọi cái cũng có như thiên hạ
Song tư duy Triết học vẫn nghèo nàn
Chính bởi vậy cần làm cho phong phú
Giống như anh nghèo khó muốn làm giàu
Đời tất phải đua chen cùng thiên hạ
Cớ làm sao nghèo mãi lại đành lòng
Tuyên ngôn giống viên gạch đầu đặt xuống
Đặng từ đây xây lầu các tương lai
Còn chẳng muốn mọi người xin tùy tiện
Hãy ném ngay viên gạch tít lên trời
Cũng chớ hỏi lý do gì tuyên bố
Hoặc gồng lên ra vẻ để tuyên ngôn
Đó chẳng qua chỉ do lòng thiện chí
Điều mình hay muốn chia sẻ mọi người
Tin hay không cũng còn tùy quan điểm
Tùy mục tiêu ý thức ở mỗi người
Nhưng Triết học vẫn bao trùm vũ trụ
Gì lớn hơn ngoài Chân lý khách quan
Cũng vì thế Triết như nguồn giải phóng
Giúp vươn lên mọi thấp kém tầm thường
Hiểu Triết học như người luôn thức tỉnh
Trước muôn điều u tối giữa nhân gian
Nhờ Triết học tư duy luôn phản tỉnh
Tự vấn bao chân lý của cuộc đời
Sống tri thức vượt ra ngoài hệ lụy
Ngẫng đầu cao nhìn vũ trụ con người
Mỗi Dân tộc khác gì tòa tháp đứng
Đỉnh càng cao càng dốc các bên sườn
Nếu chỉ mức lè tè như lều thấp
Thì khác chi như nước chảy qua truông
Tinh hoa đó là thành phần trí thức
Tạo được nhiều văn hóa nước càng cao
Còn ngược lại ngu dân là tội ác
Nên trong dân trí thức phải khơi dòng
Người lao động muốn thành người trí thức
Học hành nhiều trí thức sẽ nâng cao
Trí thức hóa điều mọi người phải hướng
Còn ngu dân thì ngược lại lẽ gì ?
Bởi tự do luôn đi cùng trí thức
Trí thức luôn cần phải được tự do
Tinh thần đó mà tinh hoa cũng đó
Ngược đời thôi mới xã hội ngu dân !
Bài thơ ngẫu cảm
Sg, sáng 05/6/2010
VÕ
HƯNG THANH
©
TUYÊN NGÔN VỀ CON NGƯỜI
Con người vốn là linh ư vạn vật
Như ngàn năm ý tưởng của người xưa
Điều này đúng chẳng hề sai gì cả
Vì cao hơn so hết thảy muôn loài
Trong trời đất chỉ thấy toàn vật chất
Mà trước tiên là chất thể vô cơ
Nói đúng hơn thảy đều là năng lượng
Vì E = mc2 được xác định rõ ràng
Từ vô cơ hình thành nên sự sống
Bởi đây là nền tảng của hữu cơ
Nhưng nếu nghĩ sống cũng là vật chất
Thì ngây thơ và cũng thật ngu ngơ
Đây cũng giống ngọn đèn từ cây sáp
Hay lửa kia từ tim bấc mà ra
Nhưng đâu phải giản đơn từ sáp bấc
Ngọn lửa kia còn phức tạp hơn nhiều
Chính bởi vậy đi sâu vào vật chất
Lại tìm ra bản chất cái Vô cùng
Giống như vậy nếu đi sâu vào ý thức
Mới thấy Người là vạn vật ư linh
Bởi Tồn tại không gì ngoài vũ trụ
Khi ta nhìn thế giới ở chung quanh
Tưởng thực chất chỉ bề ngoài đơn giản
Mà thật ra là phức tạp vô cùng
Thế giới giống như dòng sông luôn chảy
Nếu đứng yên đâu thể gọi dòng sông
Sông từ biển và trở về với biển
Mây trôi nhanh cũng như thể đời người
Hồn người đó là linh hồn vũ trụ
Nên tưởng như vật chất thật ngu ngơ
Bởi thử hỏi cái gì sinh vật chất
Vì nó không tự sáng tạo bao giờ
Kẻ Sáng tạo mới tự mình sáng tạo
Vũ trụ thành Điều vô hạn thiêng liêng
Từ Vô hạn mới tạo thành hữu hạn
Hữu hạn sao lại lội ngược được dòng
Lô-gích ấy phải khù khờ mới chối
Giống như khi quay ót để soi gương
Đâu nhìn thấy nên đoán mò nói cuội
Ngay mặt mình nào thấy được bao giờ
Muốn thấy mặt phải soi vào vũ trụ
Mới biết rằng ta đích thật là ai
Mới biết được giữa muôn ngàn sự vật
Mình linh ư vì là chính Con người
Con người ấy mỗi Người đều tham dự
Mỗi cá nhân đều trong kính vạn hoa
Mỗi cá nhân đều giống như giọt nước
Của Đại dương vô cùng tận bao la
Biển đời đó Biển vô hình là đó
Cái Hữu hình đựng trong cái Vô hình
Như con người tuy thân là vật chất
Mà linh hồn tràn ngập cả không gian
Không có thân thì lấy gì tồn tại
Chỉ nhờ thân mà ý thức neo vào
Giống con thuyền giữa ngàn khơi sóng cả
Hay sông dài còn biết đậu nơi đâu
Con thuyền đó như đang neo trên bến
Nhổ neo xong rồi mới được quay về
Sống là gởi thác về là quy luật
Ngàn đời nay đã nói bởi người xưa
Cũng có người cho đời là quán trọ
Lớp lớp vào rồi lớp lớp ra đi
Người đi rồi có còn gì để lại
Quán trọ thôi mà đâu phải là gì*
Con người vốn từ Vô cùng mà đến
Sống đời xong rồi quay lại vô cùng
Cái Vô hạn là bản thân vũ trụ
Cái Vô cùng bao bọc khắp thế gian*
Trong cuộc sống nhờ linh ư vạn vật
Người tạo ra hầu hết thảy mọi điều
Nhà triết học cũng như nhà khoa học
Và thêm bao nhà nghệ thuật muôn màu
Cái đơn giản trở thành bao phức tạp
Chỗ đơn sơ đến hết sức tinh vi
Từ đơn bào rồi trở thành ý thức
Đến tư duy trùm khắp vũ trụ này
Điều huyền diệu thật vô cùng diệu vợi
Dễ làm sao lý trí được khôn hơn
Vì lý trí chỉ như vì sao sáng
Giữa ngàn sao trong vũ trụ vô vàn
Con người sống nhờ dựa vào thân xác
Nên giữa đời trì lực kéo chân luôn
Giống cánh diều nhờ dây mà bay bổng
Nhưng vì dây bị trì kéo lạ lùng
Đời vẫn vậy bon chen điều đáng tiếc(2)
Biết bao người cốt sống đặng làm giàu
Biết bao người chỉ sống vì tham vọng
Nhắm hư danh và lợi lộc quyền hành
Nhưng bù lại bao nhiêu nhà khoa học
Vượt lên trên sự xoàng xỉnh cuộc đời
Sánh vai họ còn những nhà triết học
Cùng đi tìm Chân lý khắp nơi nơi
Nhà nghệ thuật vốn làm đời thêm đẹp
Cả chiều cao ý thức lẫn tâm hồn
Nhà chính trị chỉ những người vương đạo
Mới làm nên sự nghiệp thật vẽ vang
Nhà kinh tế tất luôn luôn cần thiết
Như những bà nội trợ tốt cho đời
Không có họ lấy ai mà dọn bữa
Cho mọi người phải làm việc khắp nơi
Đời đẹp vậy đâu phải toàn hào nhoáng
Vì gương nào không có mặt sau lưng
Mọi tranh đẹp đều phải che bề trái
Giấu bao phần thô nhám của cuộc đời
Như chính trị có luôn phần thô nhám
Vì khối người vẫn thích được làm vua
Hay kinh tế với bao điều thô nhám
Vô số người mơ ước hóa cóc vàng
Chỉ văn hóa Con người nâng cao nhất
Để tinh thần bay vút tận không gian
Và nghệ thuật làm cho Người đẹp nhất
Như ngàn hoa rực rõ núi non ngàn
Con người tốt cần phải nhờ giáo dục
Nếu bằng không thường chỉ sống bản năng
Giáo dục chính là Học đường Xã hội
Mà thường khi qua nổ lực bản thân mình
Người vươn lên phải vượt qua trì lực
Vì nếu không giống đá ở vực sâu
Đã xuống đó khó cách gì lên được
Chỉ trừ khi lại có phép nhiệm mầu
Ngoài trì lực phải nói thêm cái ác
Là bản năng tệ hại nhất con người
Nó chẳng khác gai rừng trong cuộc sống
Vẫn thường hay có mặt khắp nơi nơi
Đời bởi vậy đâu phải toàn nhung lụa
Hoặc rừng hoang mà gai góc mọc đầy
Nó chỉ giống bức tranh giàu màu sắc
Có chỗ đen xen nhiều chỗ sáng ngời
Tranh xấu đẹp vẫn do tay người vẽ
Tùy nhãn quan hay cảm hứng cuộc đời
Mọi hoạt động con người đều thế cả
Cứ y như họa sĩ vẽ ngàn tranh
Đời vươn lên nếu giả từ cái ác
Hướng Thiện luôn thì đời tốt thêm nhiều
Tinh thần giống với đuốt trời tỏa sáng
Còn bản năng thường bóng tối âm u
Căn bản nhất là bản năng tồn tại
Cả bản năng sinh dục chẳng tầm thường
Cao cũng đó mà thấp hèn cũng đó
Như chiếc lao xuôi ngược giữa không trung
Cuộc sống đẹp trong cuộc đời hướng thượng
Sự thăng hoa như hoa nở trên ngàn
Là ý thức vô cầu cùng thiện chí
Cao cả luôn không tính toán tầm thường
Nếu chính trị chỉ vì đời quản lý
Không vì mình để chỉ muốn làm vua
Nếu kinh tế chỉ vì đời tận lực
Thì công bằng được chắp cánh bay cao
Lợi lộc giống như mưa trời đổ xuống
Hạt mưa rơi không dừng lại nơi đâu
Hết hạt này mây trời tuông hạt khác
Để cuối cùng đều ra biển ra sông
Quy tắc ấy luật tuần hoàn vũ trụ
Trong tự nhiên và trong cả cuộc đời
Giàu cho lắm dễ gì qua ba họ
Khó ba đời như đã nói người xưa
Đời cũng giống như cuộc cờ sắp sẵn
Ván này xong lại ván khác thế vào
Điều hơn kém chỉ niềm vui lý thú
Có lẽ nào như chiếu bạc tênh hênh
Tiền của giống như lạch nguồn dồn lại
Suối thành sông rồi xuôi biển bao la
Nước từ biển bốc hơi thành mây trắng
Nhằm luân lưu trong cuộc sống muôn màu
Mỗi người góp cuộc đời như viên gạch
Tòa lâu đài theo thứ tự xây lên
Nếu mỗi viên chỉ muốn đồng đẳng cả
Có còn chi bao tráng lệ cuộc đời
Lịch sử ấy nguồn văn minh nhân loại
Luôn đấu tranh như sóng biển ngàn khơi
Như mầm cây thoát ra từ chiếc vỏ
Mà phải đâu cục đất mãi ngàn đời
Sự đấu tranh nhằm đẩy lùi cái xấu
Cho cuộc đời cùng cái Thiện vươn lên
Đời pháp trị chẳng thể nào nhân trị
Phải giống như mọi cấu trúc khách quan
Chân lý đó thật đơn sơ giản dị
Rất khách quan và cũng rất thông minh
Nếu mong muốn cuộc đời như biển lặng
Nào khác chi chậu nước ở trong buồng
Nên Pháp luật khiến cho đời trật tự
Luật mà không thì đời chỉ bản năng
Mạnh sẽ được yếu thua là tất yếu
Nào khác chi đã quay lại luật rừng
Quả ảo tưởng muốn đời không luật pháp
Quả ngây thơ khi thiện chí tin vào
Quả ngụy biện muốn đời phi giai cấp
Thì đấu tranh giai cấp được hô hào
Ngụy biện ấy rõ khù khờ quá đổi
Đưa cán rồi thì lấy lại sao đây
Người nắm cán còn mình thì đàng lưỡi
Hỏi làm sao lịch sử chẳng tơi bời
Đời cái Ác phải phục tùng cái Thiện
Lý trí cần phải thắng lướt bản năng
Dùng bản năng để bảo toàn lý trí
Nào khác chi chuyện thả cọp về rừng
Chính bởi thế mà đời cần triết học
Đích thực kia mà không thể ngu ngơ
Cùng khoa học rạch ròi như triết học
Mà lẽ đâu như tấm áo bề ngoài
Con người sống phải luôn cần tri thức
Hiểu biết nhiều thì đẳng cấp nâng cao
Ngoài tri thức lại phải cần đạo đức
Phẩm chất cao là giá trị cuộc đời
Con người sống lại luôn cần nổ lực
Như bơi thuyền giữa biển cả mênh mông
Như lái thuyền trên dòng sông lớn rộng
Hay chống bè trên dòng thác gập ghềnh
Trời sinh người nhằm tự mình bươn chãi
Tận kỳ năng tri số mạng là thường
Nếu giếng sâu mà gàu còn chưa tới
Hỏi làm sao để múc được nước trời
Tuyên ngôn này chẳng nhân danh gì hết
Chỉ nhân danh ý nghĩa chính con người
Người bình đẳng có ai nhân danh được
Chỉ họa may là tiếng nói tự Trời
Tuyên ngôn đúng phải văn xuôi mới được
Phải là văn mới thật đúng Tuyên ngôn
Nhưng thực chất thì cần chi hình thức
Chỉ bằng thơ mới dễ thấm hồn người
Thơ là tiếng của tình đời man mác
Giống trăng vàng trải lụa khắp không gian
Giống gió ngàn làm tâm hồn êm mát
Giống sóng ngàn tỏa tận khắp không gian
Biển đời đó mà Biển trời cũng đó
Thơ nhiều khi vượt xa cả thời gian
Đời càng đẹp khi biển đời càng đẹp
Như ngàn hoa trải khắp núi non ngàn
Tuyên ngôn vậy nếu không ưa thì bỏ
Đời tự do đâu phụ thuộc vào ai
Trong cuộc đời mỗi người như cánh én
Tạo mùa xuân đâu phải một cánh nào
Mùa xuân đến chỉ khi trời đầy én
Én mời Xuân mà Xuân cũng gọi bày
Vì Xuân đến cỏ cây đều thức dậy
Giữa ngàn hoa tràn ngập tiếng chim ca
Bài thơ ngẫu cảm
Sg, sáng 04/6/2010
VÕ HƯNG THANH
©
TUYÊN NGÔN VỀ CUỘC ĐỜI
Đời thử hỏi điều gì là quý nhất
Rõ ràng là Độc lập với Tự do
Nhờ độc lập con người không lệ thuộc
Có tự do mới phát triển được mình
Vậy thử hỏi nhân danh gì tuyên bố
Quyền hành chi mà lớn lối tuyên ngôn
Xin trả lời chẳng nhân danh gì cả
Chỉ nhân danh bản chất của con người
Đời độc lập vì mọi người đều bình đẳng
Không lý gì phải lệ thuộc vào nhau
Bởi độc lập nên tự do phải đúng
Không gì thay sự thiện chí bao giờ
Các nguyên tử kết nhau nhờ hóa trị
Còn con người kết hợp bởi điều hay
Thấy người tốt tự nhiên ta tìm đến
Kẻ dở hơi thì ngoảnh mặt bài trừ
Tự do chính bởi người luôn độc lập
Thiện chí thôi không nô lệ giữa nhau
Đời đáng sống chỉ tự do độc lập
Còn nếu không chẳng ra dáng con người
Chính bởi vậy chẳng lý gì kềm chế
Nhân danh gì nhằm gò bó tự do
Quyền dân chủ ai cũng đều bình đẳng
Thuận hay không là thiện chí của người
Nhiều lý thuyết có khi là gàn dở
Lấy gì đâu để xưng tụng hoan hô
Người lý trí hay chỉ là khúc gỗ
Mà để cho nước vẩn lại ngập vào
Điều gì đúng cần chứng minh khoa học
Nghịch lý thì chắc chắn phải là sai
Có mâu thuẫn không thể nào chẳng thấy
Giữa thế gian trong ánh sáng mặt trời
Nên áp đặt mọi người vào học thuyết
Là triệt tiêu bình đẳng lẫn tự do
Bởi thấy đúng chẳng ai không thiện chí
Còn là sai không thể ép mọi người
Thậm vô lý nhân danh gì mà ép
Khi mọi người đều bình đẳng tự do
Chỉ gàn bướng mới làm điều ép uổng
Hoặc lợi riêng mà bất chấp mọi người
Nên cuộc đời phải vườn hoa muôn sắc
Ngàn hương thơm mà không thể giống nhau
Mỗi sắc thái luôn phải điều riêng biệt
Chẳng vườn hoa nào chỉ độc một màu
Chỉ màu đỏ sẽ làm người cháng váng
Toàn màu xanh cũng buồn nản không đâu
Nhiều màu sắc cuộc đời luôn vẫn vậy
Chỉ người điên mới rặt muốn một màu
Vườn hoa ấy cần phân tro để sống
Nhưng phân tro mà thiếu nước được sao
Không thiếu nước cũng phải cần không khí
Đời như hoa không thể thiếu tự do
Cây dinh dưỡng nhờ tự do độc lập
Ngu si chi khi ép uổng tự nhiên
Thơ ngây vậy thì đừng xưng học thuyết
Bởi ngây ngô làm hỏng cả việc đời
Vườn hoa nếu chỉ có toàn màu đỏ
Hỏi còn đâu là sinh thái tự nhiên
Dãi quang phổ nào lại toàn màu đỏ
Thật ngu ngơ khi thuyết giảng chuyện đời
Đừng lầm tưởng vì cho rằng thiện chí
Tôn thánh thần bởi lòng thấy bao dung
Vì đạo đức nếu không là hữu lý
Thì nhiều khi quả thật chỉ điên khùng
Bởi đạo đức phải đi kèm khoa học
Kèm tự do và lý trí con người
Khoa học phải đi kèm theo thực tế
Và Tự do Đạo đức phải đi đôi
Nếu khoa học không thể nào mù quáng
Tin một người đi ngược lại muôn người
Điều nghịch lý rõ ràng cần phải thấy
Không thể nào luôn mê đắm chủ quan
Nên như vậy tự do là quý nhất
Không buộc ai phải nô lệ vào ai
Không buộc ai phải ép vào học thuyết
Mà tự do là phẩm chất của muôn người
Nhờ tự do mọi người cùng phát triển
Góp phần mình trong kinh tế tự do
Được lao động theo sở trường mình có
Là công bằng đâu phải chỉ bất công
Đời chẳng phải mọi người đều tốt cả
Mẹ sinh con đâu phải dễ sinh lòng
Nhiều yếu tố mới làm nên nhân cách
Đời thể nào như một dáng bon sai
Khờ khạo quá muốn đưa vào hệ thống
Máy móc luôn như vật chất cứng đờ
Tưởng tối ưu mà thật là tối kỵ
Ngăn cuộc đời lưu chuyển tựa dòng sông
Bởi lịch sử và dòng sông chẳng khác
Ngu ngơ chi khuyên giai cấp đấu tranh
Lấy ‘biện chứng’ như khuôn vàng thước ngọc
Mà hay đâu là khái niệm dõm đời
‘Biện chứng’ gì khi dòng sông trôi chảy
‘Phủ định’ gì trong vũ trụ bao la
Cái Vô hạn bị chốt thành hữu hạn
Quả ngây thơ và nhảm nhí rõ là
Đời tương đối thành địa đàng quái đảng
Núi và sông đâu thành được đồng bằng
Hoa và lá đâu thể nào lẫn lộn
Đời toàn hoa thì đời sẽ ra sao ?
Người sống gửi thác về xưa vẫn nói
Sự thật này đã thấy tự ngàn năm
Mọi vật chất tuy có là nguồn sống
Phương tiện thôi đâu phải chính tinh thần ?
Tinh thần vốn vô hình và vô hạn
Vượt lên trên vật chất vốn tự nhiên
Ngây thơ quá cho đời toàn vật chất
Thông minh chi nếu chỉ lý sự cùn
Nguyên tắc sống ở đời cần thiện chí
Luôn đấu tranh nhằm xây dựng cùng nhau
Vì đấu tranh nếu chỉ nhằm tiêu diệt
Có khác chi muông thú phải không nào ?
Nên khoa học là thích nghi vạn vật
Đâu thay trời tạo luật mới nhân gian
Cái ảo tưởng không thể nào lý tưởng
Lý tưởng gì không cơ sở khách quan
Khách quan vẫn luôn luôn là quy luật
Như dòng sông con người phải đi thuyền
Người đi thuyền luôn tất cần phải lái
Có khi nào lại nhắc bổng thuyền lên ?
Ngây thơ quá cuộc đời sao chán thế
Với một người vốn được gọi ‘triết gia’
Đơn giản thế mà lòng như chẳng hiểu
Trách nhiệm đâu và ‘gia diết’ nổi gì ?
Bởi con người luôn tràn lòng vị kỷ
Thường quay lưng lại lợi ích cuộc đời
Hướng lợi riêng là điều luôn hấp dẫn
Vẫn lao vào như những chú thiêu thân
Ai chẳng biết tách ly từng giọt nước
Thì còn gì toàn thể một dòng sông
Biết thì biết nhưng tật đời vẫn vậy
Khó làm sao làm sạch hết một dòng
Người lãnh đạo không như anh quét rác
Chỉ cốt sao quét sạch hết khoảng sân
Mà ngược lại phải như người chăm sóc
Cho vườn hoa luôn khai nụ muôn màu
Bởi quét xong lá vàng luôn rụng xuống
Quy luật đời đâu phải dễ đổi thay
Nghĩ một lần quét xong tuồn tuột hết
Quả là ngông đâu còn có lẽ nào ?
Nên lãnh đạo không phải trời rơi xuống
Mà cần dân đồng ý để được bầu
Vì chỉ thế mới Tự do Dân chủ
Còn bằng không chỉ bánh vẽ giương cao
Cuộc đời vốn khách quan và thực tế
Giống núi non mà chẳng giống đồng bằng
Cuộc kinh tế giống cảnh quan cao thấp
Thấp cao theo mỗi nấc mỗi tầng
Chân lý đó quả ai mà chẳng thấy
Bởi đời luôn là thực tế khách quan
Tuyên ngôn này dẫu thừa nhưng hữu ích
Chỉ nhằm tô thêm sắc thái cuộc đời
Cuộc đời vẫn như hoa vừa hé nở
Phải làm sao tô thắm được hơn thêm
Ít ra cũng tự do từ ý thức
Để nơi nơi cùng nhận thức cuộc đời
Cuộc đời có khen chê là tất yếu
Tại làm sao cứ mãi mãi phải tung hô
Chỉ chuyên đoán mới phải cần làm vậy
Làm triệt tiêu phẩm chất của con người
Con người vốn thiêng liêng so vạn vật
Hạ giá người thật tội lỗi làm sao
Đã thiêng liêng thì tự do độc lập
Còn nếu không thì cũng mất thiêng liêng
Con người vốn vẫn khôn hơn vạn vật
Đó là do nơi bản chất tinh thần
Người chính đáng đội trời chân đạp đất
Nào để ai ngồi chính đỉnh đầu mình ?
Đời còn giống như bó hoa kết lại
Mỗi bông hoa là chính một con người
Dây kết lại đó là dây chính trị
Mà nút giây giống như kẻ làm vua
Bó hoa đó phần chân là kinh tế
Còn phần lưng là chính trị rõ rồi
Riêng phần ngọn mới là hoa thật sự
Bởi vì đây văn hóa của con người
Mà văn hóa bao gồm luôn nghệ thuật
Là tinh thần và khoa học nói chung
Là ý thức và tinh hoa nhân loại
Cao thấp chăng cũng riêng tại phần này
Cuộc kinh tế điều tự nhiên phải có
Nên phân công cũng là lẽ tự nhiên
Khách quan đó theo tài năng thích ứng
Vừa ngẫu nhiên vừa phận mệnh ở đời
Mỗi cá nhân chẳng khác gì nguyên tử
Hoặc giống như giọt nước của dòng sông
Hay mỗi cây nơi từng tầng núi đá
Và mỗi tầng đều tương tác cùng nhau
Tuyên ngôn này bằng văn xuôi mới đúng
Chỉ văn xuôi mới đầy đủ đàng hoàng
Nhưng ở đây rõ ràng là biệt lệ
Vì văn vần vốn dễ nhớ lâu hơn
Tuyên ngôn vậy nhưng không yêu cứ bỏ
Dẫu viết ra lịch sử sẽ còn lưu
Không xóa được như mây trời muôn thuở
Như Ánh dương hằng chiếu sáng mỗi ngày
Bài thơ ngẫu cảm
Sg, sáng 03/6/2010
VÕ HƯNG THANH
©
TỔNG MỤC CÁC TIÊU ĐỀ BÀI THƠ
(Để giúp tìm cho dễ)
TUYÊN NGÔN VỀ
VĂN HÓA (12/6/2010)
TUYÊN NGÔN VỀ
GIÁO DỤC (11/6/2010)
TUYÊN NGÔN VỀ
NHÀ NƯỚC (10/6/2010)
TUYÊN NGÔN VỀ ĐẠO ĐỨC (09/6/2010)
TUYÊN NGÔN VỀ
KINH TẾ (08/6/2010)
TUYÊN NGÔN VỀ XÃ
HỘI (07/6/2010)
DÂY CÁP QUA SÔNG (06/6/2010)
TUYÊN NGÔN VỀ
CHÍNH TRỊ (06/6/2010)
TUYÊN NGÔN VỀ
TRIẾT HỌC (05/6/2010)
TUYÊN NGÔN VỀ
CON NGƯỜI (04/6/2010)
TUYÊN NGÔN VỀ CUỘC ĐỜI (03/6/2010)
**
* Hay chuyện cây cầu trên dòng sông Pô Kô, VN.
*
Cuộc đời
như quán trọ / Người
đến rồi
người đi / Cuộc
đời như quán trọ /
Người đi còn lại
gì ? (Thơ Võ Hưng Thanh, khoảng
1968)
*
Có ai chắp cánh thời
gian / Cho ngàn năm vẫn như
ngàn mây bay / Ai đưa ta đến
chốn này / Cho ngàn năm vẫn
tháng ngày ngao du (Thơ Võ Hưng Thanh, khoảng
1968).
(2)
Xem thêm bài thơ ‘Tuyên Ngôn Về
Cuộc Đời’
(03.6.2010) của cùng tác giả.
No comments:
Post a Comment