TẬP THƠ "KẺ SĨ" - (29 a)

TẬP THƠ   

“KẺ SĨ“ – (29a)

 
**
 
反 招 魂                         PHẢN CHIÊU HỒN
 

魂 兮 魂 兮 魂 不 歸       Hồn hề! Hồn hề! hồn bất qui?
東 西 南 北 無 所 依       Đông tây nam bắc vô sở y.
上 天 下 地 皆 不 可       Thướng thiên há địa giai bất khả,
鄢 郢 城 中 來 何 為       Yên, Dĩnh thành trung lai hà vi ?
城 郭 猶 是 人 民 非       Thành quách do thị, nhân dân phi,

                            
塵 埃 滾 滾 汙 人 衣       Trần ai cổn cổn ô nhân y.
出 者 驅 車 入 踞 坐       Xuất giả khu xa, nhập cứ tọa,

 

坐 談 立 議 皆 皋 夔       Tọa đàm lập nghị giai Cao, Quì.
不 露 爪 牙 與 角 毒       Bất lộ trảo nha dữ giác độc,
咬 嚼 人 肉 甘 如 飴       Giảo tước nhân nhục cam như di!
君 不 見 湖 南 數 百

                           州        Quân bất kiến Hồ Nam sổ bách châu,

 只 有 瘦 瘠 無 充 肥      Chỉ hữu sấu tích, vô sung phì.                                   

                                       
魂 兮 魂 兮 率 此 道        Hồn hề! Hồn hề! suất thử đạo
三 皇 之 後 非 其 時        Tam Hoàng  chi hậu phi kỳ thì.
早 斂 精 神 返 太 極        Tảo liễm tinh thần phản thái cực,
慎 勿 再 返 令 人 嗤        Thận vật tái phản linh nhân xi,
後 世 人 人 皆 上 官         Hậu thế nhân  nhân giai Thượng Quan
大 地 處 處 皆 汨 羅         Đại địa xứ xứ giai Mịch La,
魚 龍 不 食 豺 虎 食         Ngư long bất thực, sài hổ thực,
魂 兮 魂 兮 奈 魂 何         Hồn hề! Hồn hề! nại hồn hà?

 

                                        NGUYỄN DU  (1765-1820)
 
©

XIN HỒN HÃY ĐỪNG VỀ                 

Hồn ơi, hồn ơi, muốn về chăng ?

Bốn phương tứ hướng đang nơi đâu
Trên trời dưới đất hồn đâu đó
Đang có nơi nào hồn ở chăng ?
 Thành quách xưa còn, người vắng hết
Áo xiêm lớp lớp hoen bụi mờ
Khi ra xe ngựa về an tọa
Cùng ngồi bàn luận chuyện nhân gian
Giận đời tà mị bao ngang trái
Ghét lũ gian manh độc ác tràn
Hồn đi khắp hết phương trời lạ
Chỉ thấy nhân gian mãi hận sầu
Hồn ơi, biết đấy bao đường đó
Cả vạn năm rồi chẳng tốt chi
Thôi sớm đi về nơi Thái cực
Chớ quay trở lại thế gian này
Đời nay vẫn khối người gian dối
Khắp chốn đâu đâu cũng mị tà
Có được quỷ tha hùm bắt lại
Hồn ơi, hồn ơi, hồn còn muốn về chăng ?

VÕ HƯNG THANH (dịch)

Sg, 26/6/2010
 
©

DỊCH THƠ ĐƯỜNG (Một trong những bài thơ nổi tiếng nhất

của lịch sử thi ca Trung Quốc) :

將進酒 TƯƠNG TIẾN TỬU   君不見 Quân bất kiến 黃河之水天上來 Hoàng hà chi thủy thiên thượng lai, 奔流到海不復回 bôn lưu đáo hải bất phục hồi. 又不見 Hựu bất kiến 高堂明鏡悲白髮 Cao đường minh kính bi bạch phát 朝如青絲暮如雪 triêu như thanh ty mộ thành tuyết 人生得意須盡歡 Nhân sinh đắc ý tu tận hoan 莫使金樽空對月 Mạc sứ kim tôn không đối nguyệt 天生我材必有用 Thiên sinh ngã tài tất hữu dụng 千金散盡還復來 Thiên kim tán tận hoàn phục lai 烹羊宰牛且為樂 Phanh dương tể ngưu thả vi lạc 會須一飲三百杯 Hội tu nhất ẩm tam bách bôi 岑夫子 Sầm phu tử 丹丘生 Đan Khâu sinh 將進酒 Tương tiến tửu 杯莫停 Bôi mạc đình 與君歌一曲 Dữ quân ca nhất khúc 請君為我傾耳聽 Thỉnh quân vị ngã khuynh nhĩ thinh 鐘鼓饌玉不足貴 Chung cổ soạn ngọc bất túc quí 但願長醉不願醒 Đản nguyện trường túy bất nguyện tỉnh 古來聖賢皆寂寞 Cổ lai thánh hiền giai tịch mịch 惟有飲者留其名 Duy hữu ẩm giả lưu kỳ danh 陳王昔時宴平樂 Trần vương tích thời yến Bình-Lạc  斗酒十千恣讙謔 Đẩu tửu thập thiên tứ hoan hước 主人何為言少錢 Chủ nhân hà vi ngôn thiểu tiền 徑須沽取對君酌 Kính tu cô thủ đối quân chước 五花馬 Ngũ hoa mã 千金裘 Thiên kim cừu 呼兒將出換美酒 Hô nhi tương xuất hoán mỹ tửu 與爾同消萬古愁 Dữ nhĩ đồng tiêu vạn cổ sầu    李白 (LÝ BẠCH)

 

Sau đây là 16 bản dịch mới nhất của VÕ HƯNG THANH :

(TỪ BÀI THƠ “TƯƠNG TIẾN TỬU” CỦA ĐẠI THI HÀO

TRUNG HOA LÝ BẠCH)

MỜI RƯỢU

Hoàng hà chảy mãi không quay lại

Tóc trắng như sương chỉ sớm chiều
Ngựa gấm áo cừu chi có tiếc
Rượu nồng mau đổi để say thêm (1)

©

Hoàng hà như nước tự trời cao

Đổ xuống không quay trở lại nào
Mái tóc sáng còn xanh ngắt đấy
Mà chiều đã thấy trắng phau phau

Thánh hiền vạn thuở ai còn nhớ

Chỉ nhớ người say khướt thuở nào
Ngựa quý áo cừu chi phải tiếc
Rượu ngon nào đổi để cùng say(2)

©

Hoàng hà nước đến tự trời cao
Hỡi bạn cùng ta hãy nghĩ nào
Buổi sáng tóc mây còn đen nghít
Chiều về tuyết đã trắng phau phau

Nhà cao soi kiếng lòng buồn rượi

Rượu hết tàn men há lẽ nào
Ngựa gấm áo cừu đem đổi quách
Say tràn một cuộc thử xem sao(3)

©

Hoàng hà trôi về xuôi

Con sông chừng chảy mãi
Nước đổ tự trời cao
Có bao giờ quay lại

Kìa bạn hãy nhìn đi

Để thấy lòng buồn rượi
Mới sáng tóc còn xanh
Chiều về đà tuyết trắng

Cuộc đời như bọt nước

Nên say khướt mà thôi
Khi lòng ta đã khoái
Hãy uống cho đã đời

Chén vàng không để trống

Đầy rượu ánh trăng soi
Men nồng cứ nuốt mãi
Nuốt mãi để quên đời

Trời sinh mình tài cán

Lo gì lại không nơi
Ngàn vàng tiêu hết sách
Hết đó vậy mà không

Trâu dê nào giết mổ

Vài trăm chén say cùng
Ở kia Sầm phu tử
Còn nọ Đan Khâu sinh

Mời nhau đâu dừng lại

Thì ta hát khúc này
Nghiêng tai cùng ta nhé
Dầu chuông vàng tiệc soạn

Nào có bì kịp đâu

Say thôi đừng tỉnh nữa
Xưa nay đã vậy rồi
Hiền thánh vẫn im tiếng

Đời chỉ nhớ người say

Như Trần vương ngày trước
Bí tỉ Lạc bình kia
Ngàn vò cùng say khướt

Nên tiền dầu còn hết

Bạn ơi dừng ngại ngùng
Còn áo cừu ngựa quý
Còn đổi được rượu ngon

Giá ngàn vàng chi sá

Cùng uống sầu quên luôn(4)

©

Hoàng hà trôi không về

Tóc chiều như sương bạc
Chỉ khi soi vào kiếng
Lòng mới thấy tái tê

Rượu nồng giúp quên hết

Sầu vạn cổ lê thê
Áo cừu và ngựa quý
Tiếc chi thêm não nề(5)

©

Hoàng hà đổ xuống tự trời

Cuốn phăng ra biển có khi nào về
Nhà cao soi kiếng buồn ghê
Tóc mai xanh mướt chiều đà bạc phau

Vậy thì phải uống cho say

Ngại gì để trống chén vàng dưới trăng
Trời sinh ta có tài năng
Lo chi phải bị trở ngăn chẳng dùng

Ngàn vàng dầu hết lại còn

Mổ dê vật nghé chén tràn cùng nhau
Uống say ngàn chén cùng say
Sầm phu tử đó Đan Khâu cùng mời

Chuốc nhau nào chớ để lơi

Ta vì các bạn hát liền bài ca
Nghiêng tai cùng lắng nghe nào
Chuông vàng tiệc soạn có đâu lại bì

Say luôn đừng tỉnh lại nào

Cổ kim đâu tá tăm hao thánh hiền
Chỉ người say khướt là còn
Được đời nhắc mãi há còn ai đâu

Xưa kia Bình Lạc một ngày

Trần vương yến tiệc rượu say ngàn vò
Cạn tiền cũng chớ lo có lo
Áo cừu ngựa gấm ngàn vàng còn kia

Rượu ngon chóng đổi lấy nào

Ta cùng nhau say khước mà quên sầu đời(6)

©

Bạn có thấy không

Nước Hoàng Hà từ trời đổ xuống
Phăng phăng trôi ra biển
Chẳng bao giờ trở lại

Bạn cũng thấy đó

Trên nhà cao nhìn vào đài kính
Khiến lòng buồn rười rượi
Vì tóc mới đó ban sáng còn xanh

Mà đến chiều thôi giờ đã trắng toát

Nên khi thấy khoái chí
Hãy uống tràn cho say
Hà tất để chén vàng đành trống rỗng dưới ánh trăng kia

Trời sinh ta có tài

Cớ chi lại không có chỗ dụng
Ngàn vàng dẫu hết cũng sẽ có ngay
Nào hãy mổ giết trâu dê mà tha hồ cùng chén

Hãy cứ uống say vài ba trăm chén cùng nhau

Sầm phu tử
Đan Khâu sinh
Đều cùng với ta mời rượu

Chớ có nói dừng

Rồi tôi cũng sẽ vì các bạn mà ca lên một khúc
Hãy lắng tai để cùng nghe
Mà dù là chuông vàng tiệc soạn

 Cũng chẳng thể sánh được nào

Chẳng thể bằng ta cứ say hoài không thèm tỉnh
Tự ngàn xưa
Khi đã qua trăm năm rồi

Dầu các thánh hiền cũng chỉ còn im hơi lặng tiếng

Không như người say khướt
Luôn còn được thế gian nhắc mãi đời đời
Như Trần vương một lần yến tiệc

Ở Bình Lạc ngày xưa

Hơn cả ngàn vò rượu để cùng say tít
Nên cũng đừng ngại chi tiền giờ đây đang còn ít hay nhiều
Cứ thay kệ mà vẫn chén tràn cùng vui đã

Vì còn ngựa gấm

Còn áo khinh cừu
Đều đáng giá ngàn vàng
Nên mau mau đưa đi đổi lấy rượu ngon

Để cùng say tít mù mà quên đi hết mối sầu ngàn đời vẫn có(7)

 

©

Hoàng hà đó nước sông xuôi chảy mãi
Tự trời cao ra biển chẳng quay về
Soi gương thấy tóc mai còn xanh ngắt
Mà đến chiều trắng toát thật buồn ghê

Nên lúc khoái uống tràn cho say khướt

Chén vàng kia nào để trống dưới trăng
Trời sinh ta có tài tất hữu dụng
Ngàn vàng đây hết đó rồi lại còn

Mổ trâu dê cùng chén thù chén tạc

Uống say tràn trăm đấu tít cùng nhau
Dù Sầm tử hay Đan Khâu đều khước
Vì các bạn ta ca lên một khúc

Nghiêng tai đi mà nghe lấy đây nào

Dẫu chuông vàng tiệc soạn lại bì sao
Mình say mãi say hoài không thèm tỉnh
Tự kim cổ thánh hiền đều lặng tiếng

Đời vẫn thường nhắc đến kẻ say thôi

Giống Trần vương yến tiệc một thuở nào
Bình Lạc đó say cả ngàn vò rượu
Nên bạn có ngại gì tiền còn hết

Ao cừu kia ngựa gấm giá nghìn vàng

Hãy mau mau sai đổi lấy rượu ngon
Cùng say tít mà quên sầu vạn cổ(8)

©

Tóc mây ban sáng còn xanh ngắt

Mà đến chiều thôi đã bạc phau
Hoàng hà chảy mãi không quay lại
Soi kiếng nhà cao thật thấy đau

Lúc hứng uống tràn say khướt lướt

Thánh hiền vạn thuở ở đâu nào
Lưu danh quá lắm người say rượu
Say tít hòng quên vạn cổ sầu

Áo gấm ngựa hoa chi tiếc nhỉ

Rượu ngon nào đổi để cùng say(9)

©

Sầu vạn cổ rượu vào quên tất cả

Áo khinh cừu ngựa gấm để làm chi
Mau đem đổi rượu đào say khướt lướt
Bạn bè ơi hiền thánh cũng ra gì

Ngàn năm tới cõi đời đều tĩnh mịch

Họa hoằng chăng còn nhớ chỉ người say
Kìa bầu rượu dưới trăng nào để phí
Say khước đi chớ tỉnh để chi mà       

Tóc xanh đó sớm chiều đà phau trắng

Hoàng hà ơi chảy mãi có về đâu(10)

©

 Kìa bạn thấy Hoàng hà trôi mãi đó

Nước sông xa đổ xuống tận trời cao
Chảy băng băng có bao giờ trở lại
Biển khơi xa về vô tận thể nào

Nào hỡi bạn lên nhà cao soi kiếng

Tóc mai xanh chiều đã trắng phau phau
Đã biết thế uống tràn đi chớ ngại
Khoái chí đi mà say khướt thật vào

Sao lại để chén vàng đành phải trống

Uống cạn nào cùng say tít dưới trăng
Trời sinh ta có tài thì chẳng sợ
Rồi có khi hữu dụng chẳng ngại ngùng

Ngàn vàng đó hết rồi xong lại có

Trâu dê nào giết mổ để cùng say
Sá gì đâu trăm chén khướt cùng nhau
Đan Khâu đó còn đây Sầm phu tử

Nào mời rượu liền nhau không dừng lại

Rót rót đi say tít mãi không ngừng
Vì các bạn ta ca lên một khúc
Nào lắng tai mà sảng khoái cùng nhau

Chuông vàng hay tiệc soạn kịp bì đâu

Việc ta cứ khướt say không thèm tỉnh
Cổ kim đấy thánh hiền luôn lặng tiếng
Họa may ra còn tiếng chỉ người say

Trần vương xưa Bình lạc đã bao ngày

Ngàn vò rượu tới nay đời vẫn nhớ
Nào chớ ngại tiền hãy còn hay hết
Kệ thay nào mình cứ tiếp say tràn

Áo cừu hoa ngựa quý đáng ngàn vàng

Mau giục đổi rượu nồng say bí tử
Đời có vậy mới may mà khỏi chán
Mối sầu đời vạn cổ chóng quên ngay(11)

 ©

Bạn có thấy Hoàng hà nước đổ

Tự trời cao ra biển chẳng quay về
Nào đến trước đài gương trong ấy
Soi mình vào để thấy tái tê

Chỉ ban sớm tóc mây đen mượt

Mà đến chiều tuyết đã trắng phau
Nên lúc khoái lại càng phải uống
Chén vàng luôn đầy ắp trăng vào

Trời đã sinh có tài tất dụng

Dù ngàn vàng hết đó có ngay
Vật trâu dê hãy cùng say khước
Kể mà chi trăm chén chạm nhau

Sầm phu tử Đan Khâu cũng thế

Cùng mời nhau khá chớ lơi nào
Cạn chén rồi ta ca một khúc
Nào nghiêng tai nghe lấy bạn ơi

Dẫu tiệc soạn chuông vàng sá kể

Chỉ say thôi tỉnh lại mà chi
Như Trần vương Bình lạc ngày xưa
Ngàn vò rượu cùng nhau say khướt

Nào chớ ngại tiền còn hay hết

Ao cừu hoa ngựa gấm ngàn vàng
Hãy đổi mau rượu quý cùng say
Mà quên hết ngàn năm sầu muộn(12)

©

Nước Hoàng hà vẫn đổ xuống tự trời

Bạn có thấy chảy băng băng ra biển
Nước chảy mãi một đi không trở lại
Lên nhà trên soi kiếng lại thêm buồn

Mới sớm mai đầu tóc hãy còn xanh

Mà chiều đến thấy toàn tuyết trắng
Nên lúc khoái uống tràn thôi chẳng ngại
Chén vàng kia nào để phí dưới trăng

Trời sinh ta có tài tất hữu dụng

Ngàn vàng rồi dẫu hết lại vẫn còn
Mổ trâu dê mời bạn bè vào tiệc 
Say cùng nhau trăm chén tít cung thang

Nào chớ kể Đan Khâu hay Sầm tử

Hãy cùng ta mời rượu mãi không dừng
Lúc hứng chí ta có bài để hát
Nào nghiêng tai các bạn hãy cùng nghe

Có sá chi yến soạn với chuông vàng

Chẳng bì với say hoài đừng tỉnh lại
Dầu hiền thánh vạn đời đều im tiếng
Còn lại chăng chỉ tiếng bọn người say

Tích cũ đó yến hồng nơi Bình lạc

Trần vương xưa say khướt giữa ngàn vò
Nên chẳng phải lo gì tiền còn hết
Ao cừu hoa ngựa gấm giá ngàn vàng

Mau lên nào giục đổi lấy rượu ngon

Cùng say tít quên đi sầu vạn cổ(13)

©

Sầu đời có tự ngàn xưa

Rượu nồng say tít như chưa sầu đời
Áo cừu ngựa quý rong chơi
Rượu ngon giục đổi để thời cùng say

Ngàn vàng hứng chí một ngày

Phóng tay nào tiếc để say cùng người
Rượu vò Bình Lạc ngày nào
Trần vương thết tiệc bây giờ là đây

Thánh hiền lặng tiếng vạn ngày

Ngàn năm nào tiếc một ngày say sưa
Đời luôn nhớ đến tích xưa
Nên nào hãy uống rượu tràn rót ra

Say luôn tỉnh lại chi mà

Chuông vàng tiệc soạn có mà làm chi
Say thôi cũng có hơn gì
Này đây khúc hát vì người hát ra

Lóng tai để khoái cùng ta

Mời tràn không dứt cứ mà cạn đi
Đan Khâu Sầm tử ai bì
Trâu dê thịt sẵn nhấm đi tràn trề

Đã say trăm chén cùng nhòe

Ngàn vàng dẫu hết lại thời có ngay
Hữu tài hữu dụng lắm thay
Trời sinh ta vậy ngại ngùng mà chi

 Ánh trăng vằng vặc sáng ngời

Chén vàng chi để bơi thời cùng trăng
Uống đi hứng chí gì bằng
Đầu xanh ban sáng trắng phau buổi chiều

Đối gương vui ít buồn nhiều

Bạn ơi có biết Hoàng hà trôi xuôi
Nước trời tuôn mãi không về
Tuổi xuân đi mãi tái tê lòng người(14)

©

Bạn có thấy nước Hoàng hà chảy

Từ trời cao hướng biển phăng phăng
Một dòng xa tắp thẳng băng
Trôi xuôi mà chẳng biết khi nào về

Buồn vì sáng đầu xanh còn mượt

Mà chiều đà tóc trắng như bông
Kiếng soi phải giật mình trông
Nhà cao hứng chí rượu nồng nâng ly

Chén vàng đó trống chi dưới nguyệt

Phải đầy vơi mãi rót rượu vào
Mình sinh vốn dĩ có tài
Trời cho hữu dụng chẳng hoài nào đâu

Nên nhất thiết trâu dê mổ thịt

Tha hồ vui cuộc thú ở đời
Ba trăm chén cụng đầy vơi
Bạn bè cùng uống cho đời thêm say

Rượu rót đó Đan Khâu hả dạ

Trao liền tay Sầm tử hài lòng
Có đâu phép được cho dừng
Này đây cao hứng mà ca một bài

Chư quân tử lóng tai nghe nhé

Dẫu chuông vàng tiệc soạn quí chi
Say hoài há tỉnh làm gì
Cổ kim im tiếng thánh hiền xưa nay

Kẻ bí tỉ đời luôn vẫn nhớ

Như Trần vương Bình lạc ngày nào
Uống say ngàn đấu rượu vào
Làm sao bạn bảo còn chưa đủ tiền

Rượu ngon phải uống tràn mới thú

Áo cừu hoa ngựa gấm còn kia
Ngàn vàng có tiếc chi mà
Mau đem đổi rượu hầu quên sầu đời

©

Bạn cùng ta quên vạn cổ sầu

Có gì hơn say khướt rượu ngon   
Áo cừu ngựa gấm kia còn
Đổi ngay rượu tốt sá chi ngàn vàng

Ta cùng bạn say tràn một cuộc

Tiền hết còn có nghĩa gì đâu
Trần vương xưa yến tiệc vui
Một lần Bình lạc được luôn nhớ đời

Thánh hiền đó ngàn đời lặng tiếng

Nên say hoài tỉnh lại mà chi
Chuông vàng tiệc soạn quí gì
Xin ca một khúc lắng tai nghe nào

Rượu rót tiếp chớ dừng đâu được

Đan Khâu sinh cũng thế Sầm phu
Ba trăm chén tạc chén thù
Mổ dê vật nghé mà vui thả giàn

Ngàn vàng đó hết rồi lại có

Trời sinh tài hữu dụng cần chi
Chén vàng chớ để tênh hênh
Vầng trăng sóng sánh càng nên say vào

Đã khoái chí cùng nào say tít

Tóc mai xanh chiều đã điểm sương
Trên nhà thử ngắm vào gương
Giật mình mới thấy tiếc thương ngậm ngùi

Hoàng hà đó bao giờ quay lại

Nước trời cao ra mãi biển khơi
Bạn ơi nhìn đó mà coi
Tuổi xuân đi mất có khi nào về(15)

 VÕ HƯNG THANH

 (Saigon 23/5/2010)

(Ở trên là tất cả 16 bài dịch nghiêm túc, đầy đủ từ

nguyên tác là bài TƯƠNG TIẾN TỬU, một trong
những bài thơ hay nhất, của một trong những nhà
thơ nổi tiếng nhất, LÝ BẠCH, trong toàn thể lịch sử
thi ca Trung Quốc. Tất nhiên phải còn một bài dịch
theo lối “Vè” nữa, một thể “thơ” hết sức bình dân
và thuần túy VN, sẽ được bổ sung sau khi nào hứng
chí và rỗi rãi).

©

Dịch bài thơ “Đào hoa” nổi tiếng của thi hào Thôi Hộ :

KHỨ NIÊN KIM NHẬT

去年今日

去年今日此門中

人面桃花相映紅
人面不知何處去
桃花依舊笑東風
 
“Khứ  niên kim nhật thử môn trung
Nhân diện đào hoa tương ánh hồng
Nhân diện bất tri hà xứ khứ
Đào hoa y cựu tiếu đông phong”

Được dịch dưới hai thể thơ VN :

 

NĂM TRƯỚC NGÀY NÀY

“Chốn đây năm trước ngày này

Hoa đào ửng đỏ làm hây má hồng
Bây giờ người đã sang sông
Cành hoa còn đó gió đông cợt đùa”

---

“Nhớ năm trước ngày này bên song cửa

Má hồng xinh ửng đỏ ánh đào tươi
Rèm buông xuống giờ đây người đã vắng
Cành hoa kia còn đó gió đông cười”

©

CHIẾC XE THỔ MỘ

TRÊN CON ĐƯỜNG LÀNG    

Đường làng nhỏ gập ghềnh và khuất nẽo

Đường quanh co heo hút giữa bờ khô
Cứ sáng sáng và mỗi chiều thường lệ
Một chiếc xe cọc cạch chạy qua làng

Người xà ích cầm cương và roi nhỏ

Tay rung rung và con ngựa hom hem
Những ngày hè bụi mù tung cuộn lại
Những ngày mưa đường sá ướt nhẹp nhèm

Xe thổ mộ từ lâu rồi đã có

Chẳng còn ai nhớ rõ tự khi nào
Đường làng nhỏ nên còn ai để mắt
Quá quen rồi như mây chuyển trên cao

Chiếc xe đã cũ mềm kêu lọc cọc

Kéo thân xe một chú ngựa gầy gò
Hai bên mắt buộc tấm da khe khuất
Để nhìn ngay không được thấy hai bên

Xe chậm chạp hàng ngày đi qua đó

Nhạc chuông reo lách cách cuốn sau xe
Hai bên đường người đi đều phải tránh
Đường ngoằn ngoèo khúc khuỷu dễ gì đâu

Nhịp xe ấy lâu rồi thành quen quá

Làm con đường hẹp té lại thêm mòn
Cứ đúng giờ chiếc xe qua chỗ ấy
Ngày lại ngày như thác đổ đầu non

Qua quen thuộc nên vô cùng xa lạ

Vì nào ai cứ thích mãi đường mòn
Chiếc xe ngựa thêm cũ mềm ghê quá
Mong một ngày ô tô mới bon bon

Xe hiện đại thì chỉ cần cầm lái

Vì mọi người đều có thể ngồi lên
Sau một khóa ngắn ngày học biết
Có cần chi một chú ngựa đã già

Xe hiện đại chỉ còn cần máy móc

Và động cơ chạy đúng cách mà thôi
Đâu thiết đến da che hay móng đóng
Chỉ xe nhanh và hiện đại đủ rồi

Rồi kỷ niệm một ngày xa xưa ấy

Qua thời gian cũng sẽ bị phôi pha
Con đường làng mở ra thành rộng lối
Mọi người vui vì kham khổ qua rồi

Người xà ích sẽ được về an nghĩ

Được xả hơi cùng với chú ngựa già
Xe cất đi hết dắt đầy hoa lá
Bọn trẻ con rồi cũng hết ba hoa

Mọi kỷ niệm đến một ngày cũng hết

Theo thời gian cùng lịch sử tiến lên
Đời tiến mãi có khi nào dứng lại
Dầu bao lâu có người muốn ngược dòng

Ngôi làng nhỏ cũng chẳng còn giống nó

Đường làng kia sẽ mãi rộng thênh thang
Thế giới chuyển thì đường làng cũng chuyển
Hết quanh co và cũng hết gập ghềnh

Bài thơ ngẫu cảm

Sg, sáng 25/5/2010
VÕ HƯNG THANH

©

LÀM THƠ

Mỗi ngày viết một bài thơ

Có khi cả tháng được ba chục bài
Thơ đâu nào cứ ngắn dài
Vài ba câu cũng gọi là bài thơ

Vậy rồi tháng tháng chồng lên

Bao lâu cũng được tập thơ hình thành
Chuyện này có vẻ hơi nhanh
Thơ làm kiểu ấy tốc hành mà vui

Vì thơ đâu viết cho người

Bởi mình mà viết là vui được rồi
Làm thơ để nói chuyện đời
Chuyện gì cũng được miễn đời vui chung

Thế nên viết mãi đâu cùng

Cuộc đời như một dòng sông trôi dài
Thượng vàng hạ cám ở đời
Biết bao nhiêu chuyện khắp nơi mỗi ngày

Có người đã viết thơ say

Lại người đã viết thơ cười thế gian
Thơ ta dù có muộn màng
Việc đời dâu bể viết tràn mà chi

Cho nên viết lại những gì

Đời thường trăn trở ta thì ưu tư
Chuyện đời bao nổi thực hư
Thơ làm để lại cũng như kho tàng

Thế nên chi phải vội vàng

Mỗi ngày một ít là sang lắm rồi
Thơ không chỉ viết vì đời
Mà còn uẩn khúc của người làm thơ

Ngôn từ nói khác hơn thơ

Chỉ như lời nói làm thơ ích gì
Thơ mà bay bổng diệu kỳ
Là do âm sắc tiếng lòng tuôn ra

Thơ như dòng nhạc bao la

Thanh âm réo rắc mới là thơ hay
Chẳng như tiếng nói bình thường
Mà thơ là tiếng văn chương trên đời

Giống như lục bát lựa lời

Giống như song thất mà khơi sâu dòng
Giống như tám chữ hào hùng
Hay như bảy chữ mông lung tuyệt vời

Thơ như mây gió chơi vơi

Ngũ ngôn bát cú kể thời mà chi
Phong hoa tuyết nguyệt nhiều khi
Khiến hồn thơ giống như đi đường mòn

Thơ như tiếng nói hào hùng

Phải như gió nổi đùng đùng mới hay
Còn thơ ủy mị thường ngày
Nhằm cho thiếu nữ mơ ngay giữa đời

Thơ nên tiếng nói tự trời

Vô ngôn mà giống tiếng đời hữu ngôn
Tơ vàng từ chiếc kén con
Ruột tằm nhả mãi vẫn còn tơ vương

Thơ là tiếng nói phi thường

Từ trong ngôn ngữ bình thường mà ra
Thật thì thơ nói trong ta
Còn ta chỉ diễn thơ ra bằng lời

Nên thơ tiếng nói tuyệt vời

Nói bằng nhạc điệu ngàn khơi sóng cồn
Nếu thơ theo kiểu vết mòn
Niềm vui nhặt nhạnh có còn là thơ

Nên hoa đã có bao giờ

Thì thơ vẫn nở tự ngàn xưa thôi
Chập chùng thơ giống núi đồi
Cao thì như núi biển khơi ngàn trùng

Nhưng thơ cũng chẳng ngại ngùng

Chen vào cả những mảnh hồn đơn côi
Tiếng thơ hòa với tiếng đời
Hồn thơ mang mác tình người thế gian

Thơ đâu chỉ có điệu đàng

Mà thơ là cả không gian tháng ngày
Làm thơ không cốt để say
Làm thơ để tỉnh cùng người thế gian

Thơ hay như ánh trăng vàng

Bao nhiêu diệu vợi chứa chan tình đời
Nhiều khi như cả biển khơi
Sóng ngàn xào xạt mặt trời soi nghiêng

Thơ hòa vào cõi thiên nhiên

Hồn thơ lai láng như tiên giữa trần
Có khi thế sự chuyển vần
Thơ càng xông xáo tuốt trần kiếm gươm

Tới đây cũng thấy đủ rồi

Nên chi phải kết vài dòng cùng thơ
Làm thơ chẳng khác đi đò
Qua đò rồi mới thấy mình thảnh thơi

Mua vui mà phải làm thơ

Qua đò sao lại chẳng ai lụy đò
Đò đi nước mãi xuôi dòng
Thơ làm đời vẫn thong dong chuyển mình

Ngẫu tác, Sg 24/5/2010

VÕ HƯNG THANH

©

 

CON RÙA VÀ CÁI MAI

 

Con rùa mang một chiếc mai

Không mai thì lấy lẽ chi gọi rùa

Nhờ mai an phận chú rùa

Nhờ rùa mai được an lành trên lưng

 

Trời sinh mọi vật đều ngoan

Con chim có cánh chú rùa có mai

Anh thỏ thì cặp tai dài

Chị diều mỏ nhọn cô nai bụng tròn

 

Bà voi nặng trịch tựa non

Cảm thương cậu muỗi tí hon giữa đời

Chỉ riêng có mỗi con người

Thật tình chẳng giống mọi loài nào đâu

 

Cho dầu người vật giống nhau

Thì loài sinh vật nhưng hầu khôn hơn

Không sư tử lại có bờm

Tuy không beo cọp vuốt nhanh hơn nhiều

 

Cáo chồn nào kịp bao nhiêu

Cả loài sên vắt nhiều điều còn thua

Lũ chim sao hót cho bì

Còn so chú thỏ thì hơn chuyện liều

 

Phô lên trâu rống nào bằng

Còn khi co rút loài hầu im re

Ve kêu ran khắp trời hè

Còn khi đông đến ộp toàn ễnh ương

 

Ôi thôi nói mấy cho tường

Bây giờ trở lại cái mai chú rùa

Nhờ mai rùa mới an toàn

Nên dầu mai nặng cứ mang ngại gì

 

Không mai rùa đố dám đi

Vì mai rùa phải chậm rì hơn ai

Mai khoe mình mới có tài

Rùa khoe mình vác được mai hào hùng

 

Nào hay muôn vật trên đồng

Khi rùa lật ngữa càng trông tức cười

Bốn chân ngoe nguẩy lên trời

Mai thì nằm dưới rụng rời im khe

 

Rùa chê ấy lỗi tại mai

Mai chê ấy lỗi bởi rùa ngu ngơ

Vì mai phải nặng hơn rùa

Nên khi lật ngữa đành thua đúng rồi

 

Ô hay sao bạn lại cười

Việc đời rõ vậy mà cười sao nên

Chớ cười ếch nhái dưới ao

Chớ cười én vẫn lượn nhào trên không

 

Trời sinh mọi vật bất công

Nào mau tính sách để mong cãi trời

Mai rùa đâu chuyện ngược đời

Én bay hai cánh chuyện đời tự nhiên

 

Chỉ khi rùa muốn thăng thiên

Vứt đi mai nọ én bèn chào thua

Do rùa to gấp én nhiều

Nên khi có cánh thành con đại bàng

 

Vì mai rùa thụt cổ hoài

Én nhờ đôi cánh lượn lờ trời xanh

Rùa mong cho đến mùa xuân

Biến mai thành cánh cùng chao đỉnh trời

 

Bài thơ ngẫu cảm

Sg, sáng 24/5/2010

VÕ HƯNG THANH

 

©

 

THI CA VÀ CUỘC SỐNG       

 

Cuộc sống vẫn trong cuộc đời bao quát

Và nhà thơ như cây mọc trong vườn

Cây kết trái đơm hoa lên từ đất

Và vươn cao nhằm đón ánh thái dương

 

Vầng dương đó là của chung muôn vật

Còn đất trời là vú sữa muôn loài

Không ánh sáng lấy gì muôn vật sống

Và lấy gì có mặt giữa trần ai

 

Đèn mặt trời mỗi ngày luôn tõ rạng

Và ban đêm đèn đó một vầng trăng

Khi đèn sáng nhà thơ luôn tỉnh dậy

Ngày hay đêm thơ vẫn cứ rộn ràng

 

Cuộc sống đó chứa chan điều tự tại

Cả những khi mưa gió khiến bàng hoàng

Qua mỗi đêm tối đi trời lại sáng

Và bình minh luôn tỏa rạng hào quang

 

Trăng với gió vẫn bạn bè thân thiết

Còn sao trời là biển ngọc mênh mang

Thiên nhiên đẹp cùng núi đồi hùng vĩ

Dòng sông xanh và biển sóng vô vàn

 

Giữa cuộc sống tình đời và ngôn ngữ

Hồn thơ bay như vút tận không gian

Tình người đẹp khác như ngàn hoa đẹp

Và hồn thơ như lụa trải trăng ngàn

 

Hoa lá đẹp nên hồn thơ luôn đẹp

Muôn sắc màu diệu vợi chốn trần gian

Thơ cao vợi và hồn thơ cao vút

Như bướm ong chấp chới chốn non ngàn

 

Thơ xinh quá như loài hoa ngôn ngữ

Mà thơ còn vượt trội với hơn hoa

Hoa dáng đẹp và sắc hương quyện lẫn

Còn riêng thơ nguồn âm nhạc tuyệt vời

 

Hoa lặng lẽ vì muôn đời chẳng nói

Hiểu tình hoa là ngôn ngữ vô ngôn

Thơ vẫn nói tiếng lòng bằng âm nhạc

Ngàn thanh âm réo rắc tận tâm hồn

 

Thơ là nhạc còn nhạc là hương sắc

Như tiếng nguồn tơ trúc quyện không gian

Thơ là phiếm tâm hồn dây chẳng thấy

Mà thanh âm ngân vang mãi bạt ngàn

 

Hồn thơ đấy như hồ đầy trăng chiếu

Gợn êm đềm như gió thoảng hương lan

Nhẹ nhàng quá ánh vàng xao xuyến quá

Muôn sắc màu tỏa ngát giữa không gian

 

Tương Tiến Tửu ngàn xưa thơ Lý Bạch

Mời rượu nhau nhằm quên cả thế gian

Áo cừu đó ngàn vàng cùng ngựa quý

Dục mau đưa đổi rượu để say tràn

 

Tóc mới sớm còn xanh um mà mượt

Đến chiều thôi màu tuyết đã phau phau

Trăm năm ấy chỉ soi vào kiếng sáng

Bạn bè ơi say khướt tỉnh chi nào

 

Nhưng cuộc sống nếu chỉ toàn Lý Bạch

Chỉ hồn thơ vui vùi cả đáy trăng

Lòng cô quạnh trong mối sầu thiên cổ

Rượu thơ thôi đời phi lý không nào

 

Thơ mạch sống cuộc đời là mạch sống

Sống trong thơ và thơ sống trong ta

Thơ vẫn sống giữa cuộc đời hoa lá

Luôn hồn nhiên nào đâu có phiền hà

 

Đời xấu đẹp như dãy đồi xấu đẹp      

Mấp mô nhiều mà phiền đến chi ta

Chim luôn hót và hoa thì cứ nở

Trong ánh dương hay sấm chớp sáng lòa

 

Nhà thơ sống muôn vần thơ đẹp đẽ

Không tầm thường như những thói trăng hoa

Thơ tinh túy cao hơn phường tục tử

Thơ cao sang không phải chỉ bình hòa

 

Lúc cao hứng thơ vì đời khoe sắc

Đời nhờ thơ lắm lúc được đơm hoa

Hoa đời ấy nhà thơ luôn chỉ tặng

Vì hoa lòng mãi là thú xa hoa

 

Thơ cao vút tận nền trời xanh ngắt

Như vầng dương hay trăng đẹp trong hoa

Thơ là nhạc là nhạc trời réo rắc

Thơ là hoa trong hương sắc chan hòa

 

Cuộc sống đó trong cuộc đời quen quá

Tuy lô nhô như sóng biển ngàn khơi

Sóng lô nhô giống sao trời mờ tỏ

Rừng sao kia thơ lắng đọng ngàn đời

 

Nên hồn thơ chỉ nhà thơ mới có

Hồn thơ là hạt giống tạo nhà thơ

Hạt giống đó mọc lên hoa kết trái

Và hồn thơ luôn khởi lộc cho đời

 

Giữa vườn thơ cây đời luôn tỏa nhánh

Có cây cao có giống vốn khô cằn

Thơ không phải giống chim rừng mãi hót

Hay ve ngâm trong gió núi bạt ngàn

 

Thơ là tiếng của trời và của đất

Của bao la trong trong tâm thức nhân gian

Thơ vút tiếng vì đời và nghệ thuật

Không phải toàn bao tiếng hót vu vơ

 

Thơ phải ví như ánh dương chiếu sáng

Lách vào bao tăm tối giữa cuộc đời

Để rọi sáng bao nhiêu điều phải sáng

Đâu phải những ca ngợi khơi khơi

 

Thơ là tiếng từ tâm hồn trí tuệ

Là niềm vui trong ánh sáng cuộc đời

Là danh dự là tinh thần cao khiết

Không thể là những  xoàng xỉnh lơi khơi

 

Thơ đúng nghĩa là tình người cao cả

Không chỉ mây hay gió bốn phương trời

Không phải lạ như hoa kỳ bướm dị

Mà hồn thơ thanh khiết giữa cuộc đời

 

Thơ không phải chỉ hát cùng một điệu

Như loài chim có mặt khắp muôn nơi

Thơ không phải chỉ hoa đồng cỏ nội

Mà vần dương luôn tỏa sáng tuyệt vời

 

Thơ là tiếng mà tiếng lòng là chỉnh

Phải cao sang đừng thấp kém bao giờ

Nếu thơ chỉ hồ đồ hay thấp kém

Thì nên làm con khướu khỏi nhà thơ

 

Thơ là thế giống cuộc đời là thế

Đời nên thơ phần lớn cũng nhờ thơ

Thơ là nhạc mà âm tàng khắp chốn

Thơ là tranh như nét vẽ cuộc đời

Nhà thơ lớn vẫn mang vòng nguyệt quế

 

Được đời trao mà mình phải làm ra

Vòng nguyệt quế vẫn vì đời tỏa sáng

Và hào quang xuất phát mọi nơi nào

 

Bài thơ ngẫu cảm

Saigòn, 22/5/2010

VÕ HƯNG THANH

 

©

 

HOAN HÔ TỰ DO*

 

 Tự do vốn tính muôn loài

Không gì câu thúc ấy là tự do

Như chân vịt trời cho vốn ngắn

Kéo dài ra cũng chẳng được nào

 

Chân cò vốn dĩ phải cao

Làm cho ngắn lại dễ nào được đâu

Trong trời đất muôn loài vẫn thế

Quyền tự do đâu thể hơn thua

 

Mỗi loài riêng biệt một tài

Không loài nào lại giỏi hơn loài nào

Loài trên cạn không sao ở nước

Loài trên không xuống nước làm sao

 

Loài mèo có vuốt cấu cào

Còn loài chuột chũi mũi đào tài hơn

Lại loài cá thờn bơn cũng lạ

Bơi còn nhanh hơn cả vịt trời

 

Đó là đặc điểm ở đời

Vật nào riêng tính sánh thời mà chi

Cành nanh vốn thị phi có khác

Muốn mình luôn được giống mọi người

 

Cho nên mới có chuyện cười

Cò mời ăn cổ vịt thời bó tay

Bàn tiếp nữa tự do cho chắc

Như bầu trời lộng gió trên không

 

Gây chi bó buộc ngược dòng

Giống trâu buộc cọc giống mòng cột chân

Đêm ngày đứng lần khần ra đó

Cảnh chim lồng cá chậu co ro

 

Cuộc đời bao nẽo quanh co

Tự do theo kiểu như đò buộc neo

Đò buộc neo bởi người làm chủ

Nên thân mình há có tự do

 

Tự do nhờ bởi lái đò

Bởi người cầm lái mình lo phục tùng

Đời cứ thế ung dung chịu đựng

Làm thân đò trận thượng mà chi

 

Xuôi dòng lịch sử mà đi

Niềm tin quá đủ ích gì tự do

Cuộc đời thế khỏi lo xuôi ngược

Có người lo đủ thứ cho mình

 

Sống thì kiên định niềm tin

Chết thì hãnh diện đời mình vinh quang

Chẳng quý mấy cái ‘ngàn vàng’ đó

Thân trao rồi phận có hơn chi

 

Chim lồng lấy hót làm vui

Còn hơn tự chủ ngược xuôi cuộc đời

Đời ngược xuôi giống sông có khúc

Đời bình hòa như khúc măng tre

 

Tre tàn măng mọc khỏe re

Theo dòng thế sự tựa bè trôi sông

Đời như vậy khỏi đong cùng đếm

Phó thác mình mọi sự là xong

 

Chỉ cần tin tưởng hết lòng

Tự do thừa đó chớ mong nổi gì

Đời thực tại cần chi thắc mắc

Suy nghĩ nhiều lại rối hơn thêm

 

An bài đã có bề trên

Có nền học thuyết giấu trên thượng tầng

Chẳng cần phải phân vân thắc mắc

Ngẫng cổ cò nào tới chi đâu

 

Hoài nghi chẳng đổi được màu

Nền trời xanh thẳm lấy gì mây mưa

Phải tin tưởng, tôn thờ là chính

Thần thánh nào lại muốn xem khinh

 

Cúc cung miệng thuộc làu kinh

Thần phù thánh hộ cho mình được an

Đời tiến mạnh Thiên đàng tất đến

Luật định rồi ngọ ngoạy mà chi

 

Thánh thần vốn dĩ oai nghi

Chắc như đinh đóng phán gì khỏi lo

Thần đã bảo đời như mảnh chiếu

Phải ngồi chung giữa chiếu cùng nhau

 

Dù ai đến trước đến sau

Ngồi chồng lên mới giống nhau đồng đều

Không thể có người ngồi ở giữa

Còn người kia lại chỗ xa hơn

 

Cần xây thế giới Đại đồng

Muôn loài cùng hưởng một mâm cổ đầy

Đời có vậy mới hay mới tốt

Công bằng kia tuyệt đối dài lâu

 

Xóa đi phân biệt bí bầu

Dẹp đi sai khác núi cao đồng bằng

Khắp mọi chỗ thẳng băng mới sướng

Chỗ nào còn khập khiễng, bất công

 

Mọi nơi chỉ có ruộng đồng

Cùng là nhà máy mới trông tuyệt vời

Khi ấy mới muôn nơi hạnh phúc

Bỏ phân công nên được tự do

 

Của ăn của để đầy kho

Làm gì tùy thích chẳng lo buộc ràng

Chính đây mới Thiên đàng thật sướng

Chính quyền không, tổ chức cũng không

 

Tràn trề hạnh phúc mênh mông

Vậy còn chẳng chịu thật ngông quá chừng

Cần dẹp bỏ những lừng khừng ấy

Phải buộc vào quy tắc cho nghiêm

 

Luật Trời không thể nằm im

Mình mang sứ mệnh phải tìm cách chi

Phải chuyên chính chúng thì mới sợ

Luật Trời kia đời phải tuân theo

 

Chẳng cho được phép hỏi leo

Luật Trời ai định quất hèo đít ngay

Rượu đào ấy phải say mới được

Dầu nhìn đời nhòe nhoẹt không sao

 

Luật Trời đâu chuyện tào lao

Khách quan tuyệt đối nghịch làm sao nên

Tự do để được vững bền

Phải cần siết chặt xây nền tự do!

 

 Bài thơ ngẫu hứng

 (Mô tả sự thật khách quan)

 

 Sg, 20/5/2010

 VÕ HƯNG THANH

 

©

 

TỔNG MỤC CÁC TIÊU ĐỀ BÀI THƠ

(Để giúp tìm cho dễ)

 

PHẢN CHIÊU HỒN (XIN HỒN HÃY ĐỪNG VỀ)

TƯƠNG TIẾN TỬU (MỜI RƯỢU)

CHIẾC XE THỔ MỘ TRÊN CON ĐƯỜNG LÀNG

                                             (25/5/2010)

LÀM THƠ (24/5/2010)

CON RÙA VÀ CÁI MAI (24/5/2010)

DỊCH THƠ ĐƯỜNG : TƯƠNG TIẾN TỬU - MỜI RƯỢU

                                                 (23/5/2010)

THI CA VÀ CUỘC SỐNG (22/5/2010)

HOAN HÔ TỰ DO (20/5/2010)

 

**

---

(1) Đây là thể Tứ Tuyệt

(2) Đây là thể Thất Ngôn Bát Cú

(3) Đây là thể Đường Luật

(4) Đây là thể Ngũ ngôn Trường Thiên

(5) Đây là thể Ngũ ngôn Bát Cú

(6) Đây là thể Lục Bát rất quen thuộc

(7) Đây là thể Thơ Tự Do, hoàn toàn không câu nệ gì vào vần điệu

(8) Đây là thể Thơ Mới 8 Chữ đặc thù VN.

(9) Đây là thể Thơ Mới 7 Chữ.

(10) Đây là thể Thơ Mới 8 Chữ, nhưng bài dịch lại được đảo ngược từ câu chót lên câu đầu

(11) Đây cũng thuộc thể Thơ Mới 8 Chữ, nhưng dịch ôm sát đầy đủ toàn bài

(12) Đây là thể Thơ Mới 7 Chữ, tự do, nhưng nghiêm túc

(13) Đây là thể Thơ Mới 8 Chữ, nghiêm túc, chân phương, dịch ôm trọn suốt toàn bài

(14) Đây là thể Lục Bát VN thuần túy, nghiêm chỉnh, nhưng độc đáo là bài thơ lại được dịch ngược từ dưới lên trên như một thách thức với bài nguyên tác chữ Hán

(15) Hai bài này làm theo thể Song Thất Lục Bát, rất đặc thù Việt Nam. Bài trước dịch xuôi, bài sau dịch ngược, nhưng hai bài lại có thể ráp liền cùng nhau để muốn đọc tiếp xuôi ngược liên tục đều được cả. Điều này càng cho thấy ngôn ngữ tiếng Viẹt thật vô cùng đa dạng, phong phú, nhất là nói về nghệ thuật thi ca.

* Làm theo thể thơ cổ điển chính truyền VN : Song thất lục bát.