Thursday, August 6, 2015

TẬP THƠ "KẺ SĨ" - (28)


TẬP THƠ     

“KẺ SĨ“ – (28)

 

**

 

NGHỆ THUẬT DỊCH THƠ ĐƯỜNG CHUẨN MỰC

 

                                     TRƯỜNG HẬN CA


                 Hán hoàng trọng sắc tư khuynh quốc
                 Ngự vũ đa niên cầu bất đắc
                 Dương gia hữu nữ sơ trưởng thành
                 Dưỡng tại thâm khuê nhân vị thức
                 Thiên sinh lệ chất nan tự khí
                 Nhất triêu tuyển tại quân vương trắc
                 Hồi mâu nhất tiếu bách mị sinh
                 Lục cung phấn đại vô nhan sắc
                 Xuân hàn tứ dục Hoa Thanh trì
                 Ôn tuyền thuỷ hoạt tẩy ngưng chi
                 Thị nhi phù khởi kiều vô lực
                 Thủy thị tân thừa ân trạch thì
                 Vân mấn hoa nhan kim bộ dao
                 Phù dung trướng noãn độ xuân tiêu
                 Xuân tiêu khổ đoản nhật cao khởi
                 Tòng thử quân vương bất tảo triều
                 Thừa hoan thị yến vô nhàn hạ
                 Xuân tòng xuân du dạ chuyển dạ
                 Hậu cung giai lệ tam thiên nhân
                 Tam thiên sủng ái tại nhất nhân
                 Kim ốc trang thành kiều thị dạ
                 Ngọc lâu yến bãi túy hoà xuân
                 Tỷ muội huynh đệ giai liệt thổ
                 Khả liên quang thái sinh môn hộ
                 Toại linh thiên hạ phụ mẫu tâm
                 Bất trọng sinh nam trọng sinh nữ
                 Ly cung cao xứ nhập thanh vân
                 Tiên nhạc phong phiêu xứ xứ văn
                 Hoãn ca mạn vũ ngưng ty trúc
                 Tận nhật quân vương khan bất túc
                 Ngư Dương bề cổ động địa lai
                 Kinh phá Nghê thường vũ y khúc
                 Cửu trùng thành khuyết yên trần sinh
西                  Thiên thặng vạn kỵ tây nam hành
                 Thúy hoa dao dao hành phục chỉ
西                  Tây xuất đô môn bách dư lý
                 Lục quân bất phát vô nại hà
                 Uyển chuyển nga mi mã tiền tử
                 Hoa điền ủy địa vô nhân thu
                 Thúy kiều, kim tước, ngọc tao đầu
                 Quân vương yểm diện cứu bất đắc
                 Hồi khan huyết lệ tương hòa lưu
                 Hoàng ai tản mạn phong tiêu tác
                 Vân sạn oanh vu đăng Kiếm Các
                 Nga My sơn hạ thiểu nhân hành
                 Tinh kỳ vô quang nhật sắc bạc
                 Thục giang thủy bích Thục sơn thanh
                 Thánh chủ triêu triêu mộ mộ tình
                 Hành cung kiến nguyệt thương tâm sắc
                 Dạ vũ văn linh trường đoạn thanh
                 Thiên tuyền địa chuyển hồi long ngự
                 Đáo thử trừ trừ bất nhẫn khứ
                 Mã Ngôi pha hạ nê thổ trung
                 Bất kiến ngọc nhan không tử xứ
                 Quân thần tương cố tận triêm y
                 Đông vọng đô môn tín mã quy
                 Quy lai trì uyển giai y cựu
                 Thái Dịch phù dung Vỵ Ương liễu;
                 Phù dung như diện liễu như mi
                 Đối thử như hà bất lệ thùy
                 Xuân phong đào lý hoa khai nhật
                 Thu vũ ngô đồng diệp lạc thì
西                  Tây Cung, Nam Nội đa thu thảo
滿                  Lạc diệp mãn giai hồng bất tảo
                 Lê viên đệ tử bạch phát tân
                 Tiêu Phòng a giám thanh nga lão
殿                  Tịch điện huỳnh phi tứ tiễu nhiên
                 Cô đăng khiêu tận vị thành miên
                 Trì trì chung cổ sơ trường dạ
                 Cảnh cảnh tinh hà dục thự thiên
                 Uyên ương ngõa lãnh sương hoa trọng
                 Phỉ thủy khâm hàn thùy dữ cộng
                 Du du sinh tử biệt kinh niên
                 Hồn phách bất tằng lai nhập mộng
                 Lâm Cùng đạo sĩ Hồng Đô khách
                 Năng dĩ tinh thành trí hồn phách
                 Vị cảm quân vương triển chuyển tư
                 Toại giao phương sĩ ân cần mịch
                 Bài không ngự khí bôn như điện
                 Thăng thiên nhập địa cầu chi biến
                 Thượng cùng bích lạc hạ hoàng tuyền
                 Lưỡng xứ mang mang giai bất kiến
                 Hốt văn hải thượng hữu tiên sơn
                 Sơn tại hư vô phiếu diểu gian
                 Lâu các linh lung ngũ vân khởi
                 Kỳ trung xước ước đa tiên tử
                 Trung hữu nhất nhân tự Thái Chân
                 Tuyết phu hoa mạo sâm si thị
西                  Kim khuyết tây sương khấu ngọc quynh
                 Chuyển giao Tiểu Ngọc báo Song Thành
使                 Văn đạo Hán gia thiên tử sứ
                 Cửu hoa trướng lý mộng hồn kinh
                 Lãm y thôi chẩm khởi bồi hồi
                 Châu bạc ngân bình di lý khai
                 Vân kết bán thiên tân thụy giác
                 Hoa quan bất chỉnh há đường lai
                 Phong xuy tiên dụê phiêu phiêu cử
                 Do tự Nghê Thường vũ y vũ
                 Ngọc dung tịch mịch lệ lan can
                 Lê hoa nhất chi xuân đới vũ
                 Hàm tình ngưng thế tạ quân vương
                 Nhất biệt tâm dung lưỡng diểu mang!
殿                  Chiêu Dương điện lý ân ái tuyệt
                 Bồng Lai cung trung nhật nguyệt trường
                 Hồi đầu hạ vọng nhân hoàn xứ
                 Bất kiến Trường An kiến trần vụ
                 Duy tương cựu vật biểu thâm tình
                 Điến hạp kim hoa ký tương khứ
                 Thoa lưu nhất cổ, hạp nhất phiến
                 Thoa tích hoàng kim hạp phân điến
                 Đãn giao tâm tự kim điến kiên
                 Thiên thượng nhân gian hội tương kiến
                 Lâm biệt ân cần trung ký từ
                 Từ trung hữu thệ lưỡng tâm tri:
殿                 Thất nguyệt thất nhật Trường Sinh điện              

                Dạ bán vô nhân tư ngữ thì
                 "Tại thiên nguyệt tác tỵ dực điểu
                 Tại địa nguyện vi liên lý chi"
                 Thiên trường địa cửu hữu thì tận
綿 綿                  Thử hận miên miên vô tuyệt kỳ
         

白居易                                        BẠCH CƯ DỊ

 

©

 

BÀI CA TÌNH HẬN

                        

Trang tuyệt sắc mê say lòng vua Hán

Đã lâu rồi chi có dễ nơi đâu

Nhà họ Dương tuổi nàng vừa mới lớn

Chốn phòng khuê khó ai biết giữa đời

Thân ngà ngọc dễ chi mà buông được

Một sớm kia nàng cũng đến bên vua

Rạng vẻ ngọc môi cười và mắt liếc

Thảy sáu cung nay há kể được nào

Ao Thanh Trì nồng nàn hương xuống tắm

Tòa thiên nhiên ngọc vẩy nước phau phau

Như tuyết nỏn con hầu dìu nàng dậy

Hồn mê tơi vua Hán cưỡng được nào

Mặt hoa rỡ trâm vàng cài mái tóc

Bao mê ly đêm ngọc vẻ phù dung

Mặt trời cao vua chẳng buồn muốn dậy

Cả lâm triều vẫn gác lại thường khi

Khi yến tiệc luôn có nàng bên cạnh

Đêm liền đêm càng tận hưởng xuân thì

Chi tưởng tới cả ba ngàn mỹ nữ

Mà cuồng si mê đắm mỗi thân ngà

Đêm nhà vàng chỉ vầy hoa đắm đuối

Tiệc yến rồi chỉ mê đắm cùng hoa

Nhờ thân ngọc mà nhà nàng diễm phúc

Ánh quang huy càng chiếu rạng muôn phần

Khắp nơi chốn mẹ cha đều náo nức

Chỉ cầu mong sinh gái khỏi sinh trai

Ly cung đó nhằm có ngày thỏa chí

Đàn địch vui réo rắc giục lòng người

Khúc nghê thường thần tiên còn ao ước

Ngày lại ngày sao chẳng đắm quân vương

Bổng tiếng trống như trời long đất lở

Vũ điệu tàn khiến thẹn cả xiêm y

Vua bổng thấy lòng bồi hồi không dứt

Ngàn cổ xe sao chuyển động ào ào

Vạn cờ xí phất phơ đang dừng lại

Vừa ra thành quân đã thấy xôn xao

Không tiến nữa nên mặt rồng khó xử

Vó ngựa tràn người ngọc phải quyên sinh

Vật trang điểm ngổn ngang đầy mặt đất

Ngoảnh đầu trông vua lệ ứa hai hàng

Lòng như cắt cũng thôi đành bất lực

Máu tưởng hòa hai dòng lệ chứa chan

Bụi mù cuốn bóng hồng càng tan tác

Chỉ nhắm theo đường Kim Các mà đi

Núi Nga My đã vắng người qua lại

Cờ buồn thiu mặt trời cũng nhạt màu

Giữa nước biếc non xanh lòng buồn rượi

Sáng chiều đây nhiều khắc khoải tâm tư

Hành cung đó càng một màu thương tiếc

Đêm mưa thêm khiến não nuột tiếng chiêng

Trời đất chuyển rồi ngày vua về lại

Ngựa lừng khừng chẳng chịu bước tiến lên

Bởi bùn đất Mã Ngôi như nuối tiếc

Giờ còn đâu một thân thể ngọc ngà

Cả vua tôi mắt hoen mờ suối lệ

Lòng quặn đau đành phó mặc ngựa đi

Về điện cũ cảnh xưa người đã vắng

Liễu còn kia nay người đã mất rồi

Cảnh cũ đó bóng nàng tìm đâu thấy

Chạnh niềm đau nước mắt lại tuôn rơi

Nhìn hoa nở thấy lòng càng tê tái

Lá ngô đồng như rầu rĩ gió thu

Cửa thành đó phía tây đầy những cỏ

Lá vàng rơi thềm phủ cứ thêm dày

Những con hát mái đầu đà trắng xóa

Tiêu phòng kia nô bộc lại già thêm

Điện vắng vẻ lập lòe con đom đóm

Đêm buồn hiu khêu mãi ngọn đèn tàn

Hồi chuông chậm khiến lòng càng ngao ngán

Nhìn ngân hà sao rựng đã tàn đêm

Mái ngói lạnh sương rơi càng buồn bả

Nhìn chăn đơn lòng thấu nổi tái tê

Cả năm trường biệt rồi như còn đó

Sao hồn chưa nhập lại được mộng vàng

Bổng chốc nhớ tới Lâm Cùng đạo sĩ

Bằng lòng thành vẫn gọi được hồn về

Hãy vì vua mà khiến người xưa trở lại

Nhờ thần tiên truy tìm vết xa xôi

Trong thoáng chốc chỉ mong sao thấy mặt

Dù cỡi mây lướt gió có chi phiền

Hay bồng lai hoặc hoàng tuyền cũng được

Song trời cao biển rộng biết tìm đâu

Lại sựt nhớ chốn bồng lai giữa biển

Lòng thành mong đạo sĩ hãy cao tay

Kia năm sắc cầu vồng đang lấp lánh

Từ lầu cao tiên tử hiện ra rồi

Thái Chân đó lộ ngay nơi giữa đám

Mặt như hoa tỏa sáng nét thần tiên

Cửa khuyết đã gõ ngay bằng phiến ngọc

Tiếng truyền đi thông báo rõ quần tiên

Hiện đang có sứ thần từ vua Hán

Trướng gấm lay nàng như bổng giật mình

Đẩy gối lệch đùa chăn và trở dậy

Cả một tòa bạch ngọc hiện rèm hoa

Nhẹ nhàng khẻ vén tóc mai buông xuống

Áo xiêm còn để lệch cứ bước vào

Hai tay áo phất phơ làn gió nhẹ

Điệu nghê thường tợ diễn lại khúc xưa

Đang lặng lẽ bổng tuôn trào dòng lệ

Tựa cành lê nặng trĩu hạt mưa xuân

Lòng chứa chan nghẹn ngào bao tình cũ

Dầu âm dương đã cách biệt đôi đường

Ái ân cũ còn đâu ngày tháng ấy

Chốn bồng lai dẫu có cũng như không

Ngoảnh nhìn lại trần gian lòng thêm nghẹn

Trường An đâu chỉ thấy có mây mờ

Kỷ vật này xin gửi về người cũ

Kim thoa vẫn chan chứa tình nồng

Giữ một cánh mãi nhớ hoài ngày cũ

Ấp ủ theo tình ân ái ơn vua

Cho ngàn kiếp đá vàng không phai nhạt

Tiên trần đay thôi hẹn lại kiếp sau

Lúc lâm biệt vua ân cần đã giặn

Tình nồng luôn bao xiết kể thâm sâu

Lời thề ước đúng vào ngày song thất

Giờ vắng hiu nơi điện ngọc đêm trường

Đã ước được như chim luôn liền cánh

Hay như cây mãi liền cội liền cành

Dù đất trời cũng có ngày chung tuyệt 

Khối tình này luôn vẫn mãi không tan

 

VÕ HƯNG THANH

(Dịch theo thể thơ mới 8 chữ

Saigòn, 01/7/2010)

 

©      

                             

 HẬN TÌNH CA

 

 Hán vương say đắm lắm rồi

Từ lâu chưa thấy ai so được nàng

Họ Dương đôi tám ngàn vàng

Khuê phòng kín cổng cao tường ai hay

Ngọc ngà chi để buông sao

Một mai nàng đã bên vua được gần

Môi cười mắt liếc ân cần

Sáu cung nay đã hết phần mong chi

Tiết xuân nàng tắm Ao Trì

Tòa thiên nhiên cả một vùng trắng phau

Nõn nà bông tuyết hầu dìu

Nhà vua chi dễ khỏi lòng đắm say

Trâm vàng giắt tóc mặt hoa

Mê ly đêm ngọc mặn mà phù dung

Sáng trưng chưa muốn rời nàng

Lâm triều mấy lượt chẳng màng như xưa

Cạnh nàng vui mãi tiệc hoa

Đêm liền đêm cứ mãi là mùa xuân

Ba ngàn mỹ nữ đâu cần

Chỉ còn mê mệt mỗi thân ngọc ngà

Nhà vàng đêm vẫn vầy hoa

Tiệc tàn háo hức cùng hoa lại vầy

Thân ngà nên được phúc nhà

Quang huy càng rạng rỡ ra bội phần

Gần xa phụ mẫu nức lòng

Chỉ mong sinh gái có cần chi trai

Ly Cung thỏa mặt nào ai

Ngày đêm đàn hát vang xa một vùng

Nghê thường ước cả thần tiên

Quân vương đắm đuối ngày qua lại ngày

Bổng đâu trống lại vang rền

Xiêm y lại đã trễ tràng từ đây

Bồi hồi se sắt lòng vua

Ngàn xe chuyển động tiến ra ào ào

Cờ reo trong gió rào rào

Quân ra thành bổng xôn xao mặt liền

Khiến vua bổng thấy ưu phiền

Thân ngà trước ngựa phải đành sinh ly

Trâm vàng rơi rụng tơi bời

Ngoảnh đầu lệ chảy hai hàng chứa chan

Vua đành bất lực rõ ràng

Máu như hòa lệ lòng càng xót xa

Bụi mờ tan tác cành hoa

Noi đường Kim Các lệ nhòa mà đi

Vắng tanh cả núi Nga My

Cờ buồn thiu chỉ nhạt màu ánh dương

Chỉ nhìn nước biếc non xanh

Sáng chiều khắc khoải trong tim bời bời

Hành cung ủ dột một màu

Tiếng chiêng não nuột xé lòng đêm mưa

Đất trời chuyển động vua về

Lừng khừng bước ngựa đất bùn Mã Ngôi

Lòng thêm thổn thức bồi hồi

Ngọc ngà thân thể giờ đâu hỡi nàng

Vua tôi lệ ứa đôi hàng

Lòng đau để mặc cương dùn ngựa đi

Điện về thấy lại cảnh xưa

Liễu còn xanh đó mà người vắng đâu

Chạnh lòng nhỏ lệ niềm đau

Nhìn hoa vẫn nở lòng sầu tái tê

Ngô đồng rầu trước gió thu

Cửa tây nay đã hoang vu cỏ đầy

Thềm hoang lá rụng bao ngày

Vườn xưa con hát bạc đầu tháng năm

Tiêu phòng nô bộc già thêm

Điện im đom đóm vài con lập lòe

Canh khuya chong ngọn đèn buồn

Hồi chuông chậm rãi lại càng bi ai

Ngân hà rừng rựng đêm qua

Ngói sương rơi lạnh hòa theo điệu buồn

Mền đơn gối lẻ nổi niềm

Biệt ly năm vẫn mãi nhiều thương tâm

Mộng vàng nào thấy người xưa

Nghĩ ngay đạo sĩ tài cao Lâm Cùng

Lòng thành gọi được hồn về

Vì vua xin hãy tâm thành cố lên

Mượn thần tiên kiếm vết xưa

Mong gì thoáng chốc tìm ngay được nàng

Cỡi mây lướt gió vội vàng

Cõi tiên hay dẫu cả nơi hoàng tuyền

Trời cao biển rộng dõi tìm

Bồng lai bổng lại nhớ miền biển xa

Cầu sao phương sĩ cao tay

Lung linh năm sắc hiện ngay cầu vồng

Lầu cao tiên tử hiện dần

Trông vào giữa đám Thái Chân rõ ràng

Mặt như hoa tỏa nét thần tiên

Cửa cung miếng ngọc thả liền ngân vang

Ngàn tiên được báo rõ ràng

Đây này sứ Hán chờ tin để về

Bổng nhiên trướng gấm lay gần

Nàng đùa chăn gối trở mình dậy ngay

Một tòa ngọc bạch lộ ra

Nhẹ nhàng khẻ vén tóc mai đôi vầng

Áo xiêm còn lệch bước vào

Đôi tay áo nhẹ gió lùa phất phơ

Nghê thường tựa khúc ngày xưa

Bổng dưng ngấn lệ chứa chan đôi hàng

Cành lê như trĩu mưa xuân

Tình xưa lai láng lòng càng đớn đau

Âm dương cách biệt một màu

Ái ân ngày cũ còn đâu tiếc nhiều

Bồng lai đây cũng buồn hiu

Quay đầu nhìn xuống vạn chiều trần gian

Trường An chỉ thấy mây mờ

Thôi đành gửi lại người xưa vật này

Kim thoa ngày ấy là đây

Nay xin chỉ giữ một cành nhỏ thôi

Ủ tình ân ái ơn vua

Ngọc vàng đá vẫn chẳng phai bao giờ

Tiên trần lỗi hẹn kiếp này

Vốn khi lâm biệt quân vương giặn dò

Tình nồng đã hiểu lòng nhau

Lời thề song thất vẫn đây ngày nào

Giờ đây điện vắng đêm dài

Làm sao cho được như cây liền cành

Như chim liền cánh cõi trần

Dẫu rằng trời đất có hồi cáo chung

Khối tình vĩnh viễn ngàn năm(1)

 

 VÕ HƯNG THANH

 (Dịch theo thể lục bát VN

 Saigòn, 01/7/2010)

 

©

 

KHỐI U TÌNH

 

Vua nhà Hán say trang tuyệt sắc

Đã từ lâu ai sánh được nàng

Tuổi vừa chớm lớn họ Dương

Giữa phòng khuê dễ người ngờ đâu

Ngọc ngà quả muôn phần xinh đẹp

Một sáng kia cũng đến gần vua  

Rạng ngời mắt biếc miệng cười

Sáu cung nay thảy kể chi được nào

Ao Trì tắm làn da phau trắng

Tòa thiên nhiên nồng ấm vẻ xuân

Như hoa hầu phải nhẹ dìu

Vua càng đắm đuối say mê vì nàng

Mặt rạng rỡ trâm vàng mái tóc

Mê ly sao đêm đắm phù dung

Rạng ngày chữa muốn rời tay

Lâm triều gác lại nhiều phen cũng rồi

Mỗi yến tiệc luôn nàng bên cạnh

Tiệc tàn rồi lại đắm yêu đương

Đêm liền cứ mãi mùa xuân

Ba ngàn cung nữ bỏ bê trễ tràng

Chỉ mê mệt riêng nàng vóc ngọc

Nhà vàng bao đêm suốt cùng hoa

Càng yêu tình lại thêm say

Vì nàng cũng được phước vui một nhà

Quang huy ấy rõ phần rạng rỡ

Chốn chốn đều ao ước mẹ cha

Chỉ mong được gái sinh ra

Chốn Ly Cung ấy để mà ấm thân

Đàn địch suốt lòng trần náo nức

Điệu nghê thường ước cả thần tiên

Đêm ngày mê đắm quân vương

Bổng dưng sấm nổ rền vang đất trời

Điệu vũ dứt y tàn xiêm lệch

Lòng vua sao không cắt mà đau

Ngàn xe chuyển động ào ào

Rợp trời cờ xí rào rào gió tung

Thành ra khỏi quân lao xao dậy

Không tiến lên ngừng trước mặt rồng

Thân ngà thôi phải quyên sinh

Mọi đồ trang sức ngổn ngang bời bời

Ngoảnh mặt lại đôi hàng lệ chảy

Lòng nhà vua quặn thắt tim gan

Máu như hòa lệ chứa chan

Bụi tung vó ngựa nát tan hồng trần

Lối Kim Các đành lần dặm tới

Núi Nga My vắng vẻ người qua

Cờ buồn nhạt ánh dương tà

Trông vời nước biếc non xa ngậm ngùi

Sáng chiều ắp bao điều khắc khoải

Hành cung đây thương cảm màu tang

Chiêng rền não nuột đêm mưa

Đất trời vần chuyển rồi vua lại về

Ngựa chậm lại vó câu ngừng tiến

Đất Mã Ngôi thương tiếc chưa tan

Ngọc ngà thân xác nào còn

Mắt tuôn dòng lệ vua tôi ngậm ngùi

Về tới điện người xưa vắng bóng

Liễu còn xanh người mất thật rồi

Cảnh tình bao nổi u sầu

Mắt tuông dòng lệ bồi hồi quặn đau

Hoa vẫn nở nhưng lòng tê tái

Lá ngô đồng rầu trước gió thu

Cửa tây cỏ mọc hoang sơ

Thềm xưa lá rụng tơi bời âm u

Vườn cũ đã bạc đầu con hát

Phòng tiêu xưa nô bộc càng già

Lập lòe đom đóm bay qua

Đèn khuya chong ngọn tái tê ruột buồn

Hồi chuông chậm lại càng ngao ngán

Rựng ngân hà trời sáng sao khuya

Ngói từng giọt lạnh sương rơi

Mền cô đơn nổi xót xa tràn trề

Hồn tử biệt năm dài vẫn nhớ

Sao đến nay chưa nhập mộng vàng 

Lâm Cùng đạo sĩ nghe tên

Lòng thành hồn phách miền xa gọi về

Khối tình hận vì vua xin rán

Mượn thần tiên dõi vết người xưa

Mong tìm về lại được ngay

Dù cho lướt gió cỡi mây chẳng nề

Dẫu tiên cảnh hoàng tuyền cũng thế

Trời mênh mang hồ dễ tìm sao

Sực lòng nhớ biển bồng lai

Để cầu phương sĩ cao tay một lần

Giữa năm sắc cầu vồng lấp lánh

Nơi lầu cao tiên tử hiện ra

Thái Chân nổi giữa ngọc ngà

Mặt hoa rạng rỡ rõ là thần tiên

Cửa kim khuyết gõ liền miếng ngọc

Tiếng ngân dài báo khắp ngàn tiên

Rằng đang có sứ Hán tìm

Trướng màn lay động nàng như giật mình

Xô lệch gối đùa chăn trở dậy

Rõ một tòa ngọc bạch hiện ra

Nhẹ nhàng khẻ vén tóc mai

Áo xiêm còn lệch chẳng hay bước vào

Tay áo rộng phập phồng trước gió

Điệu nghê thường như diễn khúc xưa

Bổng nhiên lệ ứa hai hàng

Cành lê như nặng trĩu làn mưa xuân

Lòng chan chứa tình nồng ân ái

Du âm dương cách trở đôi đường                                      

Tình tràn nay vẫn còn vương

Bồng lai đây dẫu cũng hầu như không

Quay nhìn lại dương trần xa thẳm

Trường An đâu chỉ có mây mờ

Này đây kỷ vật ngày xưa

Kim thoa xin gửi lại người tình quân

Chỉ cốt giữ một cành thoa nhỏ

Ủ ân tình nồng ái ân vua

Ngọc vàng đá chẳng hề phai

Tiên trần hẹn lại kiếp sau sẽ gần

Lúc lâm biệt ân cần vua dặn

Nghĩa tình sâu thấu hiểu lòng nhau

Lời thề song thất còn kia

Mà nay điện vắng canh khuya mịt mùng

Ước khi sống chim cùng liền cánh

Giống như cây một cội liền cành

Đất trời dẫu có hồi chung

Khối tình mãi mãi vẫn luôn còn hoài

 

VÕ HƯNG THANH

(Dịch theo thể song thất lục bát

Saigòn, 30/6/2010)

 

©

 

  TRƯỜNG HẬN CA      

 

Sắc nghiêng thành đắm lòng vua Hán*

Đã lâu rồi nào thấy nơi đâu

Nhà họ Dương nàng vừa mới lớn

Chốn phòng khuê ai biết giữa đời

Thân ngà ngọc làm sao buông được

Rồi sáng kia cũng đến bên vua

Vẻ ngọc rạng nụ cười mắt liếc

Toàn lục cung có kể vào đâu

Ao Thanh Trì xuân nồng nàng tắm

Tòa thiên nhiên vẩy nước trắng phau

Hoa tuyết nõn con hầu dìu dậy

Vua điên cuồng lòng đắm mê say

Mặt rạng rỡ trâm vàng mái tóc

Bao mê ly đêm ngọc phù dung

Mặt trời cao vua còn nuối tiếc

Việc lâm triều gác lại nhiều phen

Yến tiệc luôn có nàng bên cạnh

Đêm liền đêm mãi mãi mùa xuân

Hết đoái tưởng ba ngàn mỹ nữ

Mê cuồng riêng thân xác ngọc ngà

Đêm nhà vàng mãi vầy hoa quý

Yến tiệc tàn lầu ngọc vui hoa

Nhờ thân ngọc nhà nàng diễm phước

Ánh quang huy rạng rỡ muôn phần

Khắp nơi chốn nức lòng cha mẹ

Cầu mong sao cho gái sinh ra

Chốn Ly Cung má hồng thỏa chí

Đàn địch reo náo nức lòng người

Điệu nghê thường thần tiên ao ước

Ngày qua ngày đắm đuối quân vương

Rồi bổng tiếng trống vang trời đất

Vũ điệu tàn thẹn cả xiêm y

Lòng vua thấy bồi hồi không dứt

Ngàn cổ xe chuyển động ào ào

Cờ xí rợp trời đang dừng lại

Quân ra thành bổng chốc xôn xao

Không tiến nữa mặt rồng khó xử

Thân ngọc đành dưới ngựa quyên sinh

Vật trang sức đất vương bừa bãi

Ngoảnh đầu trông lệ ứa hai hàng

Bao ngậm ngùi vua đành bất lực

Máu như hòa dòng lệ chứa chan

Bụi mù dậy bóng hồng tan tác

Phải lần đường Kim Các mà đi

Núi Nga My vắng người qua lại

Cờ buồn thiu nhạt ánh dương tà

Trông nước biếc non xanh buồn rượi

Sáng chiều bao khắc khoải tâm tư

Hành cung cũng một màu buồn bả

Tiếng chiêng càng não nuột đêm mưa

Trời đất chuyển rồi vua về lại

Ngựa lừng khừng chậm bước tiến đi

Dẫm bùn đất Mã Ngôi hờn tiếc

Còn tìm chi thân thể ngọc ngà

Vua tôi cùng mắt mờ hoen lệ

Lòng quặn đau mặc ngựa bước đi

Về điện cũ cảnh xưa người vắng

Liễu còn kia người quả mất rồi

Nhìn cảnh cũ mà người chẳng thấy

Lòng chạnh đau lệ lại tuôn rơi

Hoa vẫn nở cho lòng tê tái

Lá ngô đồng sầu trước gió thu

Thành quách cũ cửa tây đầy cỏ

Lá vàng rơi thềm đã phủ đầy

Vườn xưa thấy bạc đầu con hát

Tiêu phòng đây nô bộc cũng già

Điện vắng vẻ lập lòe đom đóm

Đèn canh khuya chong ngọn buồn thêm             

Hồi chuông chậm lại càng ngao ngán

Rựng ngân hà đêm sắp tàn qua

Ngói sương lạnh lòng bao thổn thức

Mền cô đơn xiết nổi thương tâm

Hồn tử biệt năm trường vẫn nhớ

Mà cớ sao chưa nhập mộng vàng

Bổng phút nghĩ Lâm Cùng đạo sĩ

Nhờ lòng thành hồn phách gọi về

Khối u tình vì vua phải rán

Mượn thần tiên truy vết người xưa

Trong thoáng chốc cố tìm ra được

Dù cỡi mây lướt gió chẳng nề

Mà tiên cảnh hoàng tuyền cũng thế                       

Trời mênh mang biển rộng tìm đâu

Khắc nhớ lại bồng lai biển ấy

Thành kính mong phương sĩ cao tay

Giữa năm sắc cầu vồng lấp lánh

Nơi lầu cao tiên tử hiện ra

Thái Chân đã rõ ràng giữa đám

Mặt như hoa in tõ nét thần

Cửa kim khuyết gõ liền miếng ngọc

Tiếng ngân dài thông báo ngàn tiên

Cho biết việc sứ thần Hán tới

Màn gấm lay nàng thấy giật mình

Đẩy gối lệch xô chăn trở dậy

Như một tòa ngọc bạch hiện ra

Rồi nhẹ nhàng vén qua làn tóc

Nếp áo xiêm để lệch bước vào

Tay áo nhẹ phất phơ làn gió

Giống ngày xưa điệu vũ nghê thường

Mắt lặng lẽ bổng tuôn dòng ngọc

Như cành lê oằn nặng mưa xuân

Lòng chan chứa tình vua còn đó

Tuy âm dương cách biệt muôn trùng

Tiếc ái ân bao ngày tháng cũ

Bồng lai này dẫu có như không

Quay nhìn lại xuống trần xa thẳm

Trường An đâu chỉ thấy mây mờ

Nay kỷ vật xưa đành gửi lại

Kim thoa này chan chứa tình thâm

Xin giữ lại một cành thoa nhỏ

Ấp ủ theo tình ái ơn vua

Ngọc vàng đá chẳng hề phai nhạt

Tiên trần xin lỗi hẹn kiếp này

Khi lâm biệt quân vương khẩn thiết

Tình mặn nồng bao xiết hiểu nhau

Lời thề ấy của ngày song thất

Giờ vắng hiu điện ngọc đêm trường

Ước khi sống như chim liền cánh

Hay cũng như cây nhánh liền cành

Trời đất dẫu có hồi chung tuyệt

Hận tình này mãi mãi không tan

 

VÕ HƯNG THANH

(Dịch theo thể thất ngôn trường thiên

Saigòn, 29/6/2010)


©

 

So sánh với bản dịch của vài tác giả khác :

 

TRƯỜNG HẬN CA

 

Đức vua Hán mến người khuynh quốc,

Trải bao năm tìm chuốc công toi.

Nhà Dương có gái mới choai,

Buồng xuân khóa kín chưa ai bạn cùng.

Lạ gì của tuyết đông ngọc đúc,

Chốn ngai vàng phút chốc ngồi bên.

Một cười trăm vẻ thiên nhiên,

Sáu cung nhan sắc thua hờn phấn son.

Trời xuân lạnh suối tuôn mạch ấm,

Da mỡ đông kỳ tắm ao Hoa.

Vua yêu bận ấy mới là,

Con hầu nâng dậy coi đà mệt thay!

Vàng nhẹ bước lung lay tóc mái,

Màn phù dung êm ái đêm xuân.

Đêm xuân vắn vủn có ngần,

Ngai rồng từ đấy chậm phần vua ra.

Suốt ngày tháng tiệc hoa vua mãi,

Đêm xuân tàn xuân lại còn đêm,

Ba nghìn xinh đẹp chị em,

Ba nghìn yêu quý chất nêm một mình.

Nhà vàng đúc đêm thanh ôm ấp,

Lầu ngọc cao, say ắp màn xuân.

Anh em sướng đủ mọi phần,

Mà cho thiên hạ có lần rẻ trai.

Vẳng tiên Nhạc khắp nơi nghe biết,

Làn gió đưa cao tít Ly Cung.

Suốt ngày múa hát thung dung,

Tiếng tơ, tiếng trúc say lòng quân vương.

Ầm tiếng trống Ngư Dương kéo đến,

Khúc Nghê Thường tan biến như không.

Chín lần thành khuyết bụi tung,

Nghìn xe, muôn ngựa chơi vùng Tây Nam.

Đi lại đứng hơn trăm dặm đất,

Cờ Thúy Hoa bóng phất lung lay.

Sáu quân rùng rắng làm rầy,

Mày ngài trước ngựa lúc này thương ôi!

Ai người nhặt thoa rơi bỏ đất,

Ôi Thúy Kiều ngọc nát vàng phai.

Quân vương bưng mặt cho rồi,

Quay đầu trông lại, máu rơi lệ dàn.

Gió tung bụi mê man tản mác,

Đường thang mây Kiếm Các lần đi.

Vắng tanh dưới núi Nga My,

Mặt trời nhạt thếch, tinh kỳ buồn tênh.

Đất Ba Thục non xanh, nước biếc,

Lòng vua cha thương tiếc hôm mai.

Thấy trăng luống đã đau người,

Đêm mưa đứt ruột, canh dài tiếng chuông.

Phúc trời đất quay cuồng vận số,

Bánh xe rồng đến chỗ ngày xưa.

Đất bùn chỗ chết còn trơ!

Thấy đây mặt ngọc, bây giờ Mã Ngôi!

Đầm vạt áo vua tôi giọt lệ,

Gióng dây cương ngựa tế về Đông.

Cảnh xưa dương liễu, phù dung,

Vị Ương, Thái Dịch, hồ cung vẹn mười.

Phù Dung đó!

Mặt ai đâu tá?

Mày liễu đâu?

Cho lá còn như!

Càng trông hoa liễu năm xưa,

Càng xui nước mắt như mưa ướt đầm.

Xuân đào lý gió đêm huê nở,

hu khi mưa rụng lá thu đồng.

Kìa Nam Uyển, nọ Tây Cung,

Đầy thềm ai quét lá hồng thu rơi.

Vườn lê cũ những ai con hát,

Mái tóc coi trắng phớt lạ lùng.

Những ai coi giữ tiêu phòng?

Mày xanh thuở ấy nay cùng già nhăn.

Trước cung điện nhìn sân đêm tối,

Đom đóm bay gợi mối u sầu.

Ngọn đèn khêu đã cạn dầu,

Khó thay! giấc ngủ dễ hầu ngủ xong!

Tiếng canh tối từng tùng điểm trống,

Năm canh dài chẳng giống đêm xưa.

Sông Ngân lấp lánh sao thưa,

Trời chưa muốn sáng, sao chưa sáng trời?

Trên mái ngói sương rơi áo lạnh,

Trong chăn nằm bên cạnh là ai?

Cách năm sống thác đôi nơi,

Thấy đâu hồn phách vãng lai giấc nồng!

Khách đạo sĩ Lâm Cùng có gã,

Chơi Hồng Đô phép lạ thần thông.

Xót vì vua chúa nhớ nhung,

Mời sai phương sĩ hết lòng ra tay.

Cưỡi luồng gió như bay như biến,

Trên trời xanh, dưới đến đất đen.

Hai nơi bích lạc, hoàng tuyền,

Dưới trên tìm khắp, mơ huyền thấy chi.

Sực nghe nói tìm đi mé bể,

Có non tiên ngoài phía hư không.

Rỡ ràng cung điện linh lung,

Xa trông năm sắc mây lồng đẹp sao!

Trong tha thướt biết bao tiên tử,

Một nàng tiên tên chữ Ngọc Chân.

Mặt hoa da tuyết trắng ngần,

Dáng như người ấy có phần phải chăng?

Mái tây gõ cửa vàng then ngọc,

Cậy đưa tin Tiểu Ngọc, Song Thành.

Nghe tin sứ giả Hán Đình,

Cửu Hoa trong trướng giật mình giấc mơ.

Cầm áo dây, thẩn thơ buồn bực,

Mở rèm châu bình bạc lần ra.

Bâng khuâng nửa mái tây tà,

Thềm cao xuống chiếc mũ hoa lệch đầu.

Phới tay áo, bay màu ngọn gió,

Giống Nghê Thường khúc múa năm xưa.

Lệ dàn mặt ngọc lưa thưa,

Cành lê hoa chíu hạt mưa xuân đầm.

Ngừng nước mắt âm thầm buồn bã,

Đội ơn lòng, xin tạ quân vương.

Từ ngày cách trở đôi phương,

Vắng tanh tăm tiếng, mơ màng hình dong.

Nơi Đế điện rứt vòng ân ái,

Chốn Tiên Cung thư thái tháng ngày,

Cõi trần ngoảnh lại mà hay,

Tràng An chẳng thấy, thấy đầy bụi nhơ.

Lấy chi tỏ tình xưa thâm thù ?

 Gửi cành thoa vật cũ cầm xuôi.

Thoa vàng hộp khảm phân đôi,

Nửa xin để lại, nửa thời đem đi.

Chỉ xin nguyện lòng ghi tạc dạ,

Tựa thoa vàng bền chắc không phai,

Thời cho cách trở đôi nơi,

Nhân gian rồi với trên trời gặp nhau.

Ân cần dặn mấy câu lâm biệt,

Lời thề xưa lòng biết với lòng,

Là đêm Trùng Thất ngồi chung,

Trường Sinh sân điện vắng không bóng người.

Xin kết nguyện chim trời liền cánh,

Xin làm cây cành nhánh liền nhau,

Thấm chi trời đất dài lâu,

Giận này dằng dặc dễ hầu có nguôi …

 

TẢN ĐÀ NGUYỄN KHẮC HIẾU*

(1888-1939)

 

©

 

TRƯỜNG HẬN CA

 

Vua nhà Hán trọng người quốc sắc

Cầu bao năm đã chắc gì thành ?

Họ Dương có gái tuổi xanh

Thâm khuê nuôi dưỡng rấp ranh còn chờ

Trời cho đẹp bao giờ phí bỏ ?

Một sớm mai ngồi tựa quân vương

Miệng cười tươi nở bông hường

Sáu cung từ đó sắc hương lu mờ

Mùa Xuân lạnh lững lờ suối ấm

Hồ Hoa Thanh kỳ tắm thơm tho

Nói sao cho hết ơn vua

Chung quanh thị nữ tha hồ nâng niu

Sáng dạo gót tóc theo gió lộng

Ðêm trướng hoa phủ mộng phù dung

Phù dung giấc mộng não nùng

Ðêm Xuân ngắn ngủi vô cùng vì đâu ?

Kể từ đó buổi chầu trễ nãi

Tiệc vui chơi mê mãi đêm ngày

Ba nghìn cung nữ buồn thay

Chỉ riêng đắm đuối mê say một người !

Chốn lầu ngọc đêm tươi má phấn

Yến tiệc tan lại quấn quít nhau

Một nhà trai gái trước sau

Thấm ơn mưa móc nói sao cho cùng !

Bậc cha mẹ ở trong thiên hạ

Gái hơn trai chẳng lạ lùng gì !

Ly cung mái lợp mây che

Nhạc tiên chốn chốn đều nghe rộn rang

Tiếng ty trúc âm vang sau trước

Múa lại ca vui thực là vui !

Cơn vui ngày tháng kéo dài

Ngủ dương chiêng trống ầm ầm kéo sang

Ôi thôi khúc nghê thường dang dở

Chốn cung đình khói lửa xôn xao !

Ngựa xe rối rít ra vào

Tây Nam xa giá cờ đào quạnh hiu

Ði lại nghĩ chín chìu ruột thắt

Trăm dặm ngoài sĩ tốt dừng chân

Thôi đành thôi nhé ! Mỹ nhân!

Hoa tai dưới đất ai cầm nhặt cho ?

Tao đầu ngọc là trò rơm rác

Thoa bằng vàng tan tác dưới chân

Nhà vua che mặt tần ngần

Ðành thôi đứt ruột ba quân hả lòng!

Quay nhìn lại ròng ròng máu lệ

Bụi vàng bay gió xé trời chiều

Ðường lên kiếm các cheo leo

Nga Mi dưới núi vắng teo bóng người

Cờ nghiêng ngả mặt trời đã nhạt

Núi cùng sông bát ngát màu xanh

Sớm hôm dằng dặc mối tình

Hành cung trăng cũng vì mình thương tâm

Ðêm mưa gió chuông ngân đứt ruột

Ðất trời xoay lại được hồi loan

Ðến đây lòng những bàn hoàn

Ở đi chẳng dứt phân vân trù trừ

Ôi ! Mặt ngọc bây giờ chẳng thấy

Gò Mả Ngôi, cỏ ấy bùn nhơ

Vua tôi nhìn lại thẫn thờ

Lệ rơi thấm áo còn ngờ chiêm bao

Thẳng kinh khuyết ào ào vó ngựa

Vườn ao còn như thuở nào xưa

Phù dung Thái dịch lưa thưa

Vị ương liễu vẫn còn chưa đổi màu !

Nhìn phù dung lòng đau như cắt

Phù dung trông giống mặt người xưa

Mày ai lá liễu đong đưa

Lòng sao lòng chẳng ngẩn ngơ hởi lòng ?

Xuân, đào lý nở tung trước gió

Mưa Thu về vàng võ cành ngô

Hai cung cỏ úa tiêu sơ

Lá rơi ngập lối bây giờ ai vun ?

Các con hát ở vườn lê cũ

Tóc bạc trông vò võ thời gian

Phòng tiêu Thái giám thở than

Răng long cũng lẽ tuần hoàn xưa nay!

Nhìn đom đóm tối bay le lói

Khêu ngọn đèn tay gối bàn tay

Ta nghe tiếng trống canh chầy

Sông Ngân lóng lánh đêm nay sắp tàn !

mái ngói lạnh giọt sương tí tách

Mền thúy êm lạnh ngắt mình ta

Hỡi ơi ! Sống thác bao la

Mộng sao chẳng thấy về mà thăm nhau !

Ô Lâm cùng nghe đâu đạo sĩ

Tay ấn cao có thể gọi hồn

Thương vua trằn trọc đau buồn

Mới nhờ người thử truy tầm một tay

Nhanh như chớp cưỡi mây lướt gió

Thôi thì đi đây đó chơi vơi

Cao, lên tít tận đỉnh trời

Ðất sâu lại đã về chơi hoàng tuyền

Trải khắp cả hai miền chẳng thấy

Bỗng chợt nghe chốn ấy mơ hồ

Giữa khơi sóng bạc lô xô

Núi tiên cung điện tựa hồ bồng lai

Bầy tiên dạo khoan thai tha thướt

Có một nàng phảng phất Thái Chân

Mặt hoa da tuyết trắng ngần

Cửa vàng khẽ gõ một lần xem sao

Nhờ Tiểu Ngọc trình vào cho rõ

Báo Long thành có sứ nhà vua

Nghe tin trướng gấm hồn mơ

Nhẹ thu vạt áo, sững sờ ngồi lên

Vén rèm châu bước liền ra cửa

Mái tóc mây lệch nửa vầng khăn

Nhẹ nhàng bước xuống thềm loan

Ðôi tay áo rộng theo làn gió bay

Tưởng điệu múa của ngày năm nọ

Khúc Nghê Thưởng lả chả châu rơi

Cành lê mưa điểm giữa trời

Ngậm sầu ngưng lệ tạ người là đây

Chuyện ân ái từ nay chẳng tưởng

Chốn Bồng lai ngày tháng dài lâu

Cúi trông xuống cõi bể dâu

Trường An chẳng thấy, thấy đâu bụi mù !

Ðây vật cũ nghìn thu tâm sự

Kính dâng lên nghĩa nọ tình kia

Thoa vàng, hộp đá, xin chia

Nửa nơi tiên cảnh, nửa về trần gian

Lòng chỉ nguyện như vàng như đá

Tiên với trần có sá gì đâu !

Rồi đây ta lại gặp nhau

Trước khi lâm biệt, nhắc câu thề bồi

Câu thề bồi chỉ hai người biết

Ðiện Trùng sinh, trùng thất ngày nào

Nửa đêm vắng vẻ làm sao

Thề ràng : liền cánh, trước sau liền cành

Ðất thăm thẳm trời xanh dằng dặc

Trời đất kia đã chắc gì bền

Hận này mới thật triền mien

 

HÀ THƯỢNG NHÂN

(Trước 1975)

 

©

 



(1) Vì là án thi ca bt h ca Trung Hoa, VN cũng nên luôn cn các bn dch tương xng.
* Vua Hán đây tht ra nhm ch Đương Minh Hoàng (唐明皇), ông vua si tình ni tiếng. Bi Nhà thơ Bch Cư D (白居易) sng vào thi nhà Đưng nên buc phi nói tri ra như thế. Còn nhân vt chính ca thiên tình hn ni tiếng ngàn thu trong lch s Trung Hoa này cũng không ai khác hơn chính là nàng Dương Quý Phi giai nhân tuyt sc.
* Có ngưi cho rng thi sĩ Bùi Giáng đã tng nói bn dch « Trưng Hn Ca» ca Tn Đà chính là đnh cao nht ca nn thi ca Vit Nam vào tin bán thế k XX.

No comments:

Post a Comment