TẬP THƠ
“KẺ SĨ“ – (28)
**
NGHỆ THUẬT DỊCH THƠ ĐƯỜNG
CHUẨN MỰC
長 恨 歌 TRƯỜNG HẬN CA
漢 皇 重 色 思 傾 國 Hán hoàng trọng sắc tư khuynh quốc
御 宇 多 年 求 不 得 Ngự vũ đa niên cầu bất đắc
楊 家 有 女 初 長 成 Dương gia hữu nữ sơ trưởng thành
養 在 深 閨 人 未 識 Dưỡng tại thâm khuê nhân vị thức
天 生 麗 質 難 自 棄 Thiên sinh lệ chất nan tự khí
一 朝 選 在 君 王 側 Nhất triêu tuyển tại quân vương trắc
回 眸 一 笑 百 媚 生 Hồi mâu nhất tiếu bách mị sinh
六 宮 粉 黛 無 顏 色 Lục cung phấn đại vô nhan sắc
春 寒 賜 浴 華 清 池 Xuân hàn tứ dục Hoa Thanh trì
溫 泉 水 滑 洗 凝 脂 Ôn tuyền thuỷ hoạt tẩy ngưng chi
侍 兒 扶 起 嬌 無 力 Thị nhi phù khởi kiều vô lực
始 是 新 承 恩 澤 時 Thủy thị tân thừa ân trạch thì
雲 鬢 花 顏 金 步 搖 Vân mấn hoa nhan kim bộ dao
芙 蓉 帳 暖 度 春 宵 Phù dung trướng noãn độ xuân tiêu
春 宵 苦 短 日 高 起 Xuân tiêu khổ đoản nhật cao khởi
從 此 君 王 不 早 朝 Tòng thử quân vương bất tảo triều
承 歡 侍 宴 無 閑 暇 Thừa hoan thị yến vô nhàn hạ
春 從 春 遊 夜 專 夜 Xuân tòng xuân du dạ chuyển dạ
後 宮 佳 麗 三 千 人 Hậu cung giai lệ tam thiên nhân
三 千 寵 愛 在 一 身 Tam thiên sủng ái tại nhất nhân
金 星 妝 成 嬌 侍 夜 Kim ốc trang thành kiều thị dạ
玉 樓 宴 罷 醉 和 春 Ngọc lâu yến bãi túy hoà xuân
姊 妹 弟 兄 皆 列 士 Tỷ muội huynh đệ giai liệt thổ
可 憐 光 彩 生 門 戶 Khả liên quang thái sinh môn hộ
遂 令 天 下 父 母 心 Toại linh thiên hạ phụ mẫu tâm
不 重 生 男 重 生 女 Bất trọng sinh nam trọng sinh nữ
驪 宮 高 處 入 青 雲 Ly cung cao xứ nhập thanh vân
仙 樂 風 飄 處 處 聞 Tiên nhạc phong phiêu xứ xứ văn
緩 歌 慢 舞 凝 絲 竹 Hoãn ca mạn vũ ngưng ty trúc
盡 日 君 王 看 不 足 Tận nhật quân vương khan bất túc
漁 陽 鼙 鼓 動 地 來 Ngư Dương bề cổ động địa lai
驚 破 霓 裳 羽 衣 曲 Kinh phá Nghê thường vũ y khúc
九 重 城 闕 煙 塵 生 Cửu trùng thành khuyết yên trần sinh
千 乘 萬 騎 西 南 行 Thiên thặng vạn kỵ tây nam hành
翠 華 搖 搖 行 復 止 Thúy hoa dao dao hành phục chỉ
西 出 都 門 百 餘 里 Tây xuất đô môn bách dư lý
六 軍 不 發 無 奈 何 Lục quân bất phát vô nại hà
宛 轉 蛾 眉 馬 前 死 Uyển chuyển nga mi mã tiền tử
花 鈿 委 地 無 人 收 Hoa điền ủy địa vô nhân thu
翠 翹 金 雀 玉 搔 頭 Thúy kiều, kim tước, ngọc tao đầu
君 王 掩 面 救 不 得 Quân vương yểm diện cứu bất đắc
回 看 血 淚 相 和 流 Hồi khan huyết lệ tương hòa lưu
黃 埃 散 漫 風 蕭 索 Hoàng ai tản mạn phong tiêu tác
雲 棧 縈 紆 登 劍 閣 Vân sạn oanh vu đăng Kiếm Các
峨 嵋 山 下 少 人 行 Nga My sơn hạ thiểu nhân hành
旌 旗 無 光 日 色 薄 Tinh kỳ vô quang nhật sắc bạc
蜀 江 水 碧 蜀 山 青 Thục giang thủy bích Thục sơn thanh
聖 主 朝 朝 暮 暮 情 Thánh chủ triêu triêu mộ mộ tình
行 宮 見 月 傷 心 色 Hành cung kiến nguyệt thương tâm sắc
夜 雨 聞 鈴 腸 斷 聲 Dạ vũ văn linh trường đoạn thanh
天 旋 地 轉 迴 龍 馭 Thiên tuyền địa chuyển hồi long ngự
到 此 躊 躇 不 能 去 Đáo thử trừ trừ bất nhẫn khứ
馬 嵬 坡 下 泥 土 中 Mã Ngôi pha hạ nê thổ trung
不 見 玉 顏 空 死 處 Bất kiến ngọc nhan không tử xứ
君 臣 相 顧 盡 霑 衣 Quân thần tương cố tận triêm y
東 望 都 門 信 馬 歸 Đông vọng đô môn tín mã quy
歸 來 池 苑 皆 依 舊 Quy lai trì uyển giai y cựu
太 液 芙 蓉 未 央 柳 Thái Dịch phù dung Vỵ Ương liễu;
芙 蓉 如 面 柳 如 眉 Phù dung như diện liễu như mi
對 此 如 何 不 淚 垂 Đối thử như hà bất lệ thùy
春 風 桃 李 花 開 日 Xuân phong đào lý hoa khai nhật
秋 雨 梧 桐 葉 落 時 Thu vũ ngô đồng diệp lạc thì
西 宮 南 內 多 秋 草 Tây Cung, Nam Nội đa thu thảo
落 葉 滿 階 紅 不 掃 Lạc diệp mãn giai hồng bất tảo
梨 園 子 弟 白 髮 新 Lê viên đệ tử bạch phát tân
椒 房 阿 監 青 娥 老 Tiêu Phòng a giám thanh nga lão
夕 殿 螢 飛 思 悄 然 Tịch điện huỳnh phi tứ tiễu nhiên
孤 燈 挑 盡 未 成 眠 Cô đăng khiêu tận vị thành miên
遲 遲 鐘 鼓 初 長 夜 Trì trì chung cổ sơ trường dạ
耿 耿 星 河 欲 曙 天 Cảnh cảnh tinh hà dục thự thiên
鴛 鴦 瓦 冷 霜 華 重 Uyên ương ngõa lãnh sương hoa trọng
翡 翠 衾 寒 誰 與 共 Phỉ thủy khâm hàn thùy dữ cộng
悠 悠 生 死 別 經 年 Du du sinh tử biệt kinh niên
魂 魄 不 曾 來 入 夢 Hồn phách bất tằng lai nhập mộng
臨 邛 道 士 鴻 都 客 Lâm Cùng đạo sĩ Hồng Đô khách
能 以 精 誠 致 魂 魄 Năng dĩ tinh thành trí hồn phách
為 感 君 王 輾 轉 思 Vị cảm quân vương triển chuyển tư
遂 教 方 士 殷 勤 覓 Toại giao phương sĩ ân cần mịch
排 空 馭 氣 奔 如 電 Bài không ngự khí bôn như điện
升 天 入 地 求 之 遍 Thăng thiên nhập địa cầu chi biến
上 窮 碧 落 下 黃 泉 Thượng cùng bích lạc hạ hoàng tuyền
兩 處 茫 茫 皆 不 見 Lưỡng xứ mang mang giai bất kiến
忽 聞 海 上 有 仙 山 Hốt văn hải thượng hữu tiên sơn
山 在 虛 無 縹 緲 間 Sơn tại hư vô phiếu diểu gian
樓 閣 玲 瓏 五 雲 起 Lâu các linh lung ngũ vân khởi
其 中 綽 約 多 仙 子 Kỳ trung xước ước đa tiên tử
中 有 一 人 字 太 真 Trung hữu nhất nhân tự Thái Chân
雪 膚 花 貌 參 差 是 Tuyết phu hoa mạo sâm si thị
金 闕 西 廂 叩 玉 扃 Kim khuyết tây sương khấu ngọc quynh
轉 教 小 玉 報 雙 成 Chuyển giao Tiểu Ngọc báo Song Thành
聞 道 漢 家 天 子 使 Văn đạo Hán gia thiên tử sứ
九 華 帳 裡 夢 魂 驚 Cửu hoa trướng lý mộng hồn kinh
攬 衣 推 枕 起 徘 徊 Lãm y thôi chẩm khởi bồi hồi
珠 箔 銀 屏 迤 邐 開 Châu bạc ngân bình di lý khai
雲 鬢 半 偏 新 睡 覺 Vân kết bán thiên tân thụy giác
花 冠 不 整 下 堂 來 Hoa quan bất chỉnh há đường lai
風 吹 仙 袂 飄 飄 舉 Phong xuy tiên dụê phiêu phiêu cử
猶 似 霓 裳 羽 衣 舞 Do tự Nghê Thường vũ y vũ
玉 容 寂 寞 淚 闌 干 Ngọc dung tịch mịch lệ lan can
梨 花 一 枝 春 帶 雨 Lê hoa nhất chi xuân đới vũ
含 情 凝 睇 謝 君 王 Hàm tình ngưng thế tạ quân vương
一 別 音 容 兩 渺 茫 Nhất biệt tâm dung lưỡng diểu mang!
昭 陽 殿 裡 恩 愛 絕 Chiêu Dương điện lý ân ái tuyệt
蓬 萊 宮 中 日 月 長 Bồng Lai cung trung nhật nguyệt trường
回 頭 下 望 人 寰 處 Hồi đầu hạ vọng nhân hoàn xứ
不 見 長 安 見 塵 霧 Bất kiến Trường An kiến trần vụ
唯 將 舊 物 表 深 情 Duy tương cựu vật biểu thâm tình
鈿 合 金 釵 寄 將 去 Điến hạp kim hoa ký tương khứ
釵 留 一 股 合 一 扇 Thoa lưu nhất cổ, hạp nhất phiến
釵 擘 黃 金 合 分 鈿 Thoa tích hoàng kim hạp phân điến
但 教 心 似 金 鈿 堅 Đãn giao tâm tự kim điến kiên
天 上 人 間 會 相 見 Thiên thượng nhân gian hội tương kiến
臨 別 殷 勤 重 寄 詞 Lâm biệt ân cần trung ký từ
詞 中 有 誓 兩 心 知 Từ trung hữu thệ lưỡng tâm tri:
七 月 七 日 長 生 殿 Thất nguyệt thất nhật Trường Sinh điện
御 宇 多 年 求 不 得 Ngự vũ đa niên cầu bất đắc
楊 家 有 女 初 長 成 Dương gia hữu nữ sơ trưởng thành
養 在 深 閨 人 未 識 Dưỡng tại thâm khuê nhân vị thức
天 生 麗 質 難 自 棄 Thiên sinh lệ chất nan tự khí
一 朝 選 在 君 王 側 Nhất triêu tuyển tại quân vương trắc
回 眸 一 笑 百 媚 生 Hồi mâu nhất tiếu bách mị sinh
六 宮 粉 黛 無 顏 色 Lục cung phấn đại vô nhan sắc
春 寒 賜 浴 華 清 池 Xuân hàn tứ dục Hoa Thanh trì
溫 泉 水 滑 洗 凝 脂 Ôn tuyền thuỷ hoạt tẩy ngưng chi
侍 兒 扶 起 嬌 無 力 Thị nhi phù khởi kiều vô lực
始 是 新 承 恩 澤 時 Thủy thị tân thừa ân trạch thì
雲 鬢 花 顏 金 步 搖 Vân mấn hoa nhan kim bộ dao
芙 蓉 帳 暖 度 春 宵 Phù dung trướng noãn độ xuân tiêu
春 宵 苦 短 日 高 起 Xuân tiêu khổ đoản nhật cao khởi
從 此 君 王 不 早 朝 Tòng thử quân vương bất tảo triều
承 歡 侍 宴 無 閑 暇 Thừa hoan thị yến vô nhàn hạ
春 從 春 遊 夜 專 夜 Xuân tòng xuân du dạ chuyển dạ
後 宮 佳 麗 三 千 人 Hậu cung giai lệ tam thiên nhân
三 千 寵 愛 在 一 身 Tam thiên sủng ái tại nhất nhân
金 星 妝 成 嬌 侍 夜 Kim ốc trang thành kiều thị dạ
玉 樓 宴 罷 醉 和 春 Ngọc lâu yến bãi túy hoà xuân
姊 妹 弟 兄 皆 列 士 Tỷ muội huynh đệ giai liệt thổ
可 憐 光 彩 生 門 戶 Khả liên quang thái sinh môn hộ
遂 令 天 下 父 母 心 Toại linh thiên hạ phụ mẫu tâm
不 重 生 男 重 生 女 Bất trọng sinh nam trọng sinh nữ
驪 宮 高 處 入 青 雲 Ly cung cao xứ nhập thanh vân
仙 樂 風 飄 處 處 聞 Tiên nhạc phong phiêu xứ xứ văn
緩 歌 慢 舞 凝 絲 竹 Hoãn ca mạn vũ ngưng ty trúc
盡 日 君 王 看 不 足 Tận nhật quân vương khan bất túc
漁 陽 鼙 鼓 動 地 來 Ngư Dương bề cổ động địa lai
驚 破 霓 裳 羽 衣 曲 Kinh phá Nghê thường vũ y khúc
九 重 城 闕 煙 塵 生 Cửu trùng thành khuyết yên trần sinh
千 乘 萬 騎 西 南 行 Thiên thặng vạn kỵ tây nam hành
翠 華 搖 搖 行 復 止 Thúy hoa dao dao hành phục chỉ
西 出 都 門 百 餘 里 Tây xuất đô môn bách dư lý
六 軍 不 發 無 奈 何 Lục quân bất phát vô nại hà
宛 轉 蛾 眉 馬 前 死 Uyển chuyển nga mi mã tiền tử
花 鈿 委 地 無 人 收 Hoa điền ủy địa vô nhân thu
翠 翹 金 雀 玉 搔 頭 Thúy kiều, kim tước, ngọc tao đầu
君 王 掩 面 救 不 得 Quân vương yểm diện cứu bất đắc
回 看 血 淚 相 和 流 Hồi khan huyết lệ tương hòa lưu
黃 埃 散 漫 風 蕭 索 Hoàng ai tản mạn phong tiêu tác
雲 棧 縈 紆 登 劍 閣 Vân sạn oanh vu đăng Kiếm Các
峨 嵋 山 下 少 人 行 Nga My sơn hạ thiểu nhân hành
旌 旗 無 光 日 色 薄 Tinh kỳ vô quang nhật sắc bạc
蜀 江 水 碧 蜀 山 青 Thục giang thủy bích Thục sơn thanh
聖 主 朝 朝 暮 暮 情 Thánh chủ triêu triêu mộ mộ tình
行 宮 見 月 傷 心 色 Hành cung kiến nguyệt thương tâm sắc
夜 雨 聞 鈴 腸 斷 聲 Dạ vũ văn linh trường đoạn thanh
天 旋 地 轉 迴 龍 馭 Thiên tuyền địa chuyển hồi long ngự
到 此 躊 躇 不 能 去 Đáo thử trừ trừ bất nhẫn khứ
馬 嵬 坡 下 泥 土 中 Mã Ngôi pha hạ nê thổ trung
不 見 玉 顏 空 死 處 Bất kiến ngọc nhan không tử xứ
君 臣 相 顧 盡 霑 衣 Quân thần tương cố tận triêm y
東 望 都 門 信 馬 歸 Đông vọng đô môn tín mã quy
歸 來 池 苑 皆 依 舊 Quy lai trì uyển giai y cựu
太 液 芙 蓉 未 央 柳 Thái Dịch phù dung Vỵ Ương liễu;
芙 蓉 如 面 柳 如 眉 Phù dung như diện liễu như mi
對 此 如 何 不 淚 垂 Đối thử như hà bất lệ thùy
春 風 桃 李 花 開 日 Xuân phong đào lý hoa khai nhật
秋 雨 梧 桐 葉 落 時 Thu vũ ngô đồng diệp lạc thì
西 宮 南 內 多 秋 草 Tây Cung, Nam Nội đa thu thảo
落 葉 滿 階 紅 不 掃 Lạc diệp mãn giai hồng bất tảo
梨 園 子 弟 白 髮 新 Lê viên đệ tử bạch phát tân
椒 房 阿 監 青 娥 老 Tiêu Phòng a giám thanh nga lão
夕 殿 螢 飛 思 悄 然 Tịch điện huỳnh phi tứ tiễu nhiên
孤 燈 挑 盡 未 成 眠 Cô đăng khiêu tận vị thành miên
遲 遲 鐘 鼓 初 長 夜 Trì trì chung cổ sơ trường dạ
耿 耿 星 河 欲 曙 天 Cảnh cảnh tinh hà dục thự thiên
鴛 鴦 瓦 冷 霜 華 重 Uyên ương ngõa lãnh sương hoa trọng
翡 翠 衾 寒 誰 與 共 Phỉ thủy khâm hàn thùy dữ cộng
悠 悠 生 死 別 經 年 Du du sinh tử biệt kinh niên
魂 魄 不 曾 來 入 夢 Hồn phách bất tằng lai nhập mộng
臨 邛 道 士 鴻 都 客 Lâm Cùng đạo sĩ Hồng Đô khách
能 以 精 誠 致 魂 魄 Năng dĩ tinh thành trí hồn phách
為 感 君 王 輾 轉 思 Vị cảm quân vương triển chuyển tư
遂 教 方 士 殷 勤 覓 Toại giao phương sĩ ân cần mịch
排 空 馭 氣 奔 如 電 Bài không ngự khí bôn như điện
升 天 入 地 求 之 遍 Thăng thiên nhập địa cầu chi biến
上 窮 碧 落 下 黃 泉 Thượng cùng bích lạc hạ hoàng tuyền
兩 處 茫 茫 皆 不 見 Lưỡng xứ mang mang giai bất kiến
忽 聞 海 上 有 仙 山 Hốt văn hải thượng hữu tiên sơn
山 在 虛 無 縹 緲 間 Sơn tại hư vô phiếu diểu gian
樓 閣 玲 瓏 五 雲 起 Lâu các linh lung ngũ vân khởi
其 中 綽 約 多 仙 子 Kỳ trung xước ước đa tiên tử
中 有 一 人 字 太 真 Trung hữu nhất nhân tự Thái Chân
雪 膚 花 貌 參 差 是 Tuyết phu hoa mạo sâm si thị
金 闕 西 廂 叩 玉 扃 Kim khuyết tây sương khấu ngọc quynh
轉 教 小 玉 報 雙 成 Chuyển giao Tiểu Ngọc báo Song Thành
聞 道 漢 家 天 子 使 Văn đạo Hán gia thiên tử sứ
九 華 帳 裡 夢 魂 驚 Cửu hoa trướng lý mộng hồn kinh
攬 衣 推 枕 起 徘 徊 Lãm y thôi chẩm khởi bồi hồi
珠 箔 銀 屏 迤 邐 開 Châu bạc ngân bình di lý khai
雲 鬢 半 偏 新 睡 覺 Vân kết bán thiên tân thụy giác
花 冠 不 整 下 堂 來 Hoa quan bất chỉnh há đường lai
風 吹 仙 袂 飄 飄 舉 Phong xuy tiên dụê phiêu phiêu cử
猶 似 霓 裳 羽 衣 舞 Do tự Nghê Thường vũ y vũ
玉 容 寂 寞 淚 闌 干 Ngọc dung tịch mịch lệ lan can
梨 花 一 枝 春 帶 雨 Lê hoa nhất chi xuân đới vũ
含 情 凝 睇 謝 君 王 Hàm tình ngưng thế tạ quân vương
一 別 音 容 兩 渺 茫 Nhất biệt tâm dung lưỡng diểu mang!
昭 陽 殿 裡 恩 愛 絕 Chiêu Dương điện lý ân ái tuyệt
蓬 萊 宮 中 日 月 長 Bồng Lai cung trung nhật nguyệt trường
回 頭 下 望 人 寰 處 Hồi đầu hạ vọng nhân hoàn xứ
不 見 長 安 見 塵 霧 Bất kiến Trường An kiến trần vụ
唯 將 舊 物 表 深 情 Duy tương cựu vật biểu thâm tình
鈿 合 金 釵 寄 將 去 Điến hạp kim hoa ký tương khứ
釵 留 一 股 合 一 扇 Thoa lưu nhất cổ, hạp nhất phiến
釵 擘 黃 金 合 分 鈿 Thoa tích hoàng kim hạp phân điến
但 教 心 似 金 鈿 堅 Đãn giao tâm tự kim điến kiên
天 上 人 間 會 相 見 Thiên thượng nhân gian hội tương kiến
臨 別 殷 勤 重 寄 詞 Lâm biệt ân cần trung ký từ
詞 中 有 誓 兩 心 知 Từ trung hữu thệ lưỡng tâm tri:
七 月 七 日 長 生 殿 Thất nguyệt thất nhật Trường Sinh điện
夜 半 無 人 私 語 時 Dạ bán vô nhân tư ngữ thì
在 天 願 作 比 翼 鳥 "Tại thiên nguyệt tác tỵ dực điểu
在 地 願 為 連 理 枝 Tại địa nguyện vi liên lý chi"
天 長 地 久 有 時 盡 Thiên trường địa cửu hữu thì tận
此 恨 綿 綿 無 絕 期 Thử hận miên miên vô tuyệt kỳ
在 天 願 作 比 翼 鳥 "Tại thiên nguyệt tác tỵ dực điểu
在 地 願 為 連 理 枝 Tại địa nguyện vi liên lý chi"
天 長 地 久 有 時 盡 Thiên trường địa cửu hữu thì tận
此 恨 綿 綿 無 絕 期 Thử hận miên miên vô tuyệt kỳ
白居易 BẠCH CƯ DỊ
©
BÀI CA TÌNH HẬN
Trang tuyệt sắc mê say
lòng vua Hán
Đã lâu rồi chi có dễ nơi
đâu
Nhà họ Dương tuổi nàng vừa
mới lớn
Chốn phòng khuê khó ai biết
giữa đời
Thân ngà ngọc dễ chi mà buông
được
Một sớm kia nàng cũng đến
bên vua
Rạng vẻ ngọc môi cười và mắt
liếc
Thảy sáu cung nay há kể được
nào
Ao Thanh Trì nồng nàn
hương xuống tắm
Tòa thiên nhiên ngọc vẩy
nước phau phau
Như tuyết nỏn con hầu dìu
nàng dậy
Hồn mê tơi vua Hán cưỡng
được nào
Mặt hoa rỡ trâm vàng cài
mái tóc
Bao mê ly đêm ngọc vẻ phù
dung
Mặt trời cao vua chẳng buồn
muốn dậy
Cả lâm triều vẫn gác lại
thường khi
Khi yến tiệc luôn có nàng
bên cạnh
Đêm liền đêm càng tận hưởng
xuân thì
Chi tưởng tới cả ba ngàn mỹ
nữ
Mà cuồng si mê đắm mỗi
thân ngà
Đêm nhà vàng chỉ vầy hoa đắm
đuối
Tiệc yến rồi chỉ mê đắm
cùng hoa
Nhờ thân ngọc mà nhà nàng
diễm phúc
Ánh quang huy càng chiếu rạng
muôn phần
Khắp nơi chốn mẹ cha đều
náo nức
Chỉ cầu mong sinh gái khỏi
sinh trai
Ly cung đó nhằm có ngày thỏa
chí
Đàn địch vui réo rắc giục
lòng người
Khúc nghê thường thần tiên
còn ao ước
Ngày lại ngày sao chẳng đắm
quân vương
Bổng tiếng trống như trời
long đất lở
Vũ điệu tàn khiến thẹn cả
xiêm y
Vua bổng thấy lòng bồi hồi
không dứt
Ngàn cổ xe sao chuyển động
ào ào
Vạn cờ xí phất phơ đang dừng
lại
Vừa ra thành quân đã thấy
xôn xao
Không tiến nữa nên mặt rồng
khó xử
Vó ngựa tràn người ngọc phải
quyên sinh
Vật trang điểm ngổn ngang
đầy mặt đất
Ngoảnh đầu trông vua lệ ứa
hai hàng
Lòng như cắt cũng thôi
đành bất lực
Máu tưởng hòa hai dòng lệ
chứa chan
Bụi mù cuốn bóng hồng càng
tan tác
Chỉ nhắm theo đường Kim
Các mà đi
Núi Nga My đã vắng người
qua lại
Cờ buồn thiu mặt trời cũng
nhạt màu
Giữa nước biếc non xanh
lòng buồn rượi
Sáng chiều đây nhiều khắc
khoải tâm tư
Hành cung đó càng một màu
thương tiếc
Đêm mưa thêm khiến não nuột
tiếng chiêng
Trời đất chuyển rồi ngày
vua về lại
Ngựa lừng khừng chẳng chịu
bước tiến lên
Bởi bùn đất Mã Ngôi như nuối
tiếc
Giờ còn đâu một thân thể
ngọc ngà
Cả vua tôi mắt hoen mờ suối
lệ
Lòng quặn đau đành phó mặc
ngựa đi
Về điện cũ cảnh xưa người
đã vắng
Liễu còn kia nay người đã
mất rồi
Cảnh cũ đó bóng nàng tìm
đâu thấy
Chạnh niềm đau nước mắt lại
tuôn rơi
Nhìn hoa nở thấy lòng càng
tê tái
Lá ngô đồng như rầu rĩ gió
thu
Cửa thành đó phía tây đầy
những cỏ
Lá vàng rơi thềm phủ cứ
thêm dày
Những con hát mái đầu đà
trắng xóa
Tiêu phòng kia nô bộc lại
già thêm
Điện vắng vẻ lập lòe con
đom đóm
Đêm buồn hiu khêu mãi ngọn
đèn tàn
Hồi chuông chậm khiến lòng
càng ngao ngán
Nhìn ngân hà sao rựng đã
tàn đêm
Mái ngói lạnh sương rơi
càng buồn bả
Nhìn chăn đơn lòng thấu nổi
tái tê
Cả năm trường biệt rồi như
còn đó
Sao hồn chưa nhập lại được
mộng vàng
Bổng chốc nhớ tới Lâm Cùng
đạo sĩ
Bằng lòng thành vẫn gọi được
hồn về
Hãy vì vua mà khiến người
xưa trở lại
Nhờ thần tiên truy tìm vết
xa xôi
Trong thoáng chốc chỉ mong
sao thấy mặt
Dù cỡi mây lướt gió có chi
phiền
Hay bồng lai hoặc hoàng
tuyền cũng được
Song trời cao biển rộng biết
tìm đâu
Lại sựt nhớ chốn bồng lai
giữa biển
Lòng thành mong đạo sĩ hãy
cao tay
Kia năm sắc cầu vồng đang
lấp lánh
Từ lầu cao tiên tử hiện ra
rồi
Thái Chân đó lộ ngay nơi
giữa đám
Mặt như hoa tỏa sáng nét
thần tiên
Cửa khuyết đã gõ ngay bằng
phiến ngọc
Tiếng truyền đi thông báo
rõ quần tiên
Hiện đang có sứ thần từ
vua Hán
Trướng gấm lay nàng như bổng
giật mình
Đẩy gối lệch đùa chăn và
trở dậy
Cả một tòa bạch ngọc hiện
rèm hoa
Nhẹ nhàng khẻ vén tóc mai
buông xuống
Áo xiêm còn để lệch cứ bước
vào
Hai tay áo phất phơ làn
gió nhẹ
Điệu nghê thường tợ diễn lại
khúc xưa
Đang lặng lẽ bổng tuôn
trào dòng lệ
Tựa cành lê nặng trĩu hạt
mưa xuân
Lòng chứa chan nghẹn ngào
bao tình cũ
Dầu âm dương đã cách biệt
đôi đường
Ái ân cũ còn đâu ngày
tháng ấy
Chốn bồng lai dẫu có cũng
như không
Ngoảnh nhìn lại trần gian
lòng thêm nghẹn
Trường An đâu chỉ thấy có
mây mờ
Kỷ vật này xin gửi về người
cũ
Kim thoa vẫn chan chứa
tình nồng
Giữ một cánh mãi nhớ hoài
ngày cũ
Ấp ủ theo tình ân ái ơn
vua
Cho ngàn kiếp đá vàng
không phai nhạt
Tiên trần đay thôi hẹn lại
kiếp sau
Lúc lâm biệt vua ân cần đã
giặn
Tình nồng luôn bao xiết kể
thâm sâu
Lời thề ước đúng vào ngày
song thất
Giờ vắng hiu nơi điện ngọc
đêm trường
Đã ước được như chim luôn
liền cánh
Hay như cây mãi liền cội
liền cành
Dù đất trời cũng có ngày
chung tuyệt
Khối tình này luôn vẫn mãi
không tan
VÕ HƯNG THANH
(Dịch theo thể thơ mới 8 chữ
Saigòn, 01/7/2010)
©
HẬN TÌNH CA
Hán vương say đắm lắm rồi
Từ lâu chưa thấy ai so được
nàng
Họ Dương đôi tám ngàn vàng
Khuê phòng kín cổng cao tường
ai hay
Ngọc ngà chi để buông sao
Một mai nàng đã bên vua được
gần
Môi cười mắt liếc ân cần
Sáu cung nay đã hết phần
mong chi
Tiết xuân nàng tắm Ao Trì
Tòa thiên nhiên cả một
vùng trắng phau
Nõn nà bông tuyết hầu dìu
Nhà vua chi dễ khỏi lòng đắm
say
Trâm vàng giắt tóc mặt hoa
Mê ly đêm ngọc mặn mà phù
dung
Sáng trưng chưa muốn rời
nàng
Lâm triều mấy lượt chẳng
màng như xưa
Cạnh nàng vui mãi tiệc hoa
Đêm liền đêm cứ mãi là mùa
xuân
Ba ngàn mỹ nữ đâu cần
Chỉ còn mê mệt mỗi thân ngọc
ngà
Nhà vàng đêm vẫn vầy hoa
Tiệc tàn háo hức cùng hoa
lại vầy
Thân ngà nên được phúc nhà
Quang huy càng rạng rỡ ra
bội phần
Gần xa phụ mẫu nức lòng
Chỉ mong sinh gái có cần
chi trai
Ly Cung thỏa mặt nào ai
Ngày đêm đàn hát vang xa một
vùng
Nghê thường ước cả thần
tiên
Quân vương đắm đuối ngày
qua lại ngày
Bổng đâu trống lại vang rền
Xiêm y lại đã trễ tràng từ
đây
Bồi hồi se sắt lòng vua
Ngàn xe chuyển động tiến ra ào ào
Cờ reo trong gió rào rào
Quân ra thành bổng xôn xao
mặt liền
Khiến vua bổng thấy ưu phiền
Thân ngà trước ngựa phải
đành sinh ly
Trâm vàng rơi rụng tơi bời
Ngoảnh đầu lệ chảy hai
hàng chứa chan
Vua đành bất lực rõ ràng
Máu như hòa lệ lòng càng
xót xa
Bụi mờ tan tác cành hoa
Noi đường Kim Các lệ nhòa
mà đi
Vắng tanh cả núi Nga My
Cờ buồn thiu chỉ nhạt màu
ánh dương
Chỉ nhìn nước biếc non
xanh
Sáng chiều khắc khoải
trong tim bời bời
Hành cung ủ dột một màu
Tiếng chiêng não nuột xé
lòng đêm mưa
Đất trời chuyển động vua về
Lừng khừng bước ngựa đất
bùn Mã Ngôi
Lòng thêm thổn thức bồi hồi
Ngọc ngà thân thể giờ đâu
hỡi nàng
Vua tôi lệ ứa đôi hàng
Lòng đau để mặc cương dùn
ngựa đi
Điện về thấy lại cảnh xưa
Liễu còn xanh đó mà người
vắng đâu
Chạnh lòng nhỏ lệ niềm đau
Nhìn hoa vẫn nở lòng sầu
tái tê
Ngô đồng rầu trước gió thu
Cửa tây nay đã hoang vu cỏ
đầy
Thềm hoang lá rụng bao
ngày
Vườn xưa con hát bạc đầu
tháng năm
Tiêu phòng nô bộc già thêm
Điện im đom đóm vài con lập
lòe
Canh khuya chong ngọn đèn
buồn
Hồi chuông chậm rãi lại
càng bi ai
Ngân hà rừng rựng đêm qua
Ngói sương rơi lạnh hòa
theo điệu buồn
Mền đơn gối lẻ nổi niềm
Biệt ly năm vẫn mãi nhiều
thương tâm
Mộng vàng nào thấy người
xưa
Nghĩ ngay đạo sĩ tài cao
Lâm Cùng
Lòng thành gọi được hồn về
Vì vua xin hãy tâm thành cố
lên
Mượn thần tiên kiếm vết
xưa
Mong gì thoáng chốc tìm
ngay được nàng
Cỡi mây lướt gió vội vàng
Cõi tiên hay dẫu cả nơi
hoàng tuyền
Trời cao biển rộng dõi tìm
Bồng lai bổng lại nhớ miền
biển xa
Cầu sao phương sĩ cao tay
Lung linh năm sắc hiện
ngay cầu vồng
Lầu cao tiên tử hiện dần
Trông vào giữa đám Thái
Chân rõ ràng
Mặt như hoa tỏa nét thần
tiên
Cửa cung miếng ngọc thả liền
ngân vang
Ngàn tiên được báo rõ ràng
Đây này sứ Hán chờ tin để
về
Bổng nhiên trướng gấm lay
gần
Nàng đùa chăn gối trở mình
dậy ngay
Một tòa ngọc bạch lộ ra
Nhẹ nhàng khẻ vén tóc mai
đôi vầng
Áo xiêm còn lệch bước vào
Đôi tay áo nhẹ gió lùa phất
phơ
Nghê thường tựa khúc ngày
xưa
Bổng dưng ngấn lệ chứa
chan đôi hàng
Cành lê như trĩu mưa xuân
Tình xưa lai láng lòng
càng đớn đau
Âm dương cách biệt một màu
Ái ân ngày cũ còn đâu tiếc
nhiều
Bồng lai đây cũng buồn hiu
Quay đầu nhìn xuống vạn
chiều trần gian
Trường An chỉ thấy mây mờ
Thôi đành gửi lại người
xưa vật này
Kim thoa ngày ấy là đây
Nay xin chỉ giữ một cành
nhỏ thôi
Ủ tình ân ái ơn vua
Ngọc vàng đá vẫn chẳng
phai bao giờ
Tiên trần lỗi hẹn kiếp này
Vốn khi lâm biệt quân
vương giặn dò
Tình nồng đã hiểu lòng
nhau
Lời thề song thất vẫn đây
ngày nào
Giờ đây điện vắng đêm dài
Làm sao cho được như cây
liền cành
Như chim liền cánh cõi trần
Dẫu rằng trời đất có hồi
cáo chung
Khối tình vĩnh viễn ngàn
năm(1)
VÕ HƯNG THANH
(Dịch theo thể
lục bát VN
Saigòn,
01/7/2010)
©
KHỐI U TÌNH
Vua nhà Hán say trang tuyệt sắc
Đã từ lâu ai sánh được nàng
Tuổi vừa chớm lớn họ Dương
Giữa phòng khuê dễ người ngờ đâu
Ngọc ngà quả muôn phần xinh đẹp
Một sáng kia cũng đến gần vua
Rạng ngời mắt biếc miệng cười
Sáu cung nay thảy kể chi được nào
Ao Trì tắm làn da phau trắng
Tòa thiên nhiên nồng ấm vẻ xuân
Như hoa hầu phải nhẹ dìu
Vua càng đắm đuối say mê vì nàng
Mặt rạng rỡ trâm vàng mái tóc
Mê ly sao đêm đắm phù dung
Rạng ngày chữa muốn rời tay
Lâm triều gác lại nhiều phen cũng rồi
Mỗi yến tiệc luôn nàng bên cạnh
Tiệc tàn rồi lại đắm yêu đương
Đêm liền cứ mãi mùa xuân
Ba ngàn cung nữ bỏ bê trễ tràng
Chỉ mê mệt riêng nàng vóc ngọc
Nhà vàng bao đêm suốt cùng hoa
Càng yêu tình lại thêm say
Vì nàng cũng được phước vui một nhà
Quang huy ấy rõ phần rạng rỡ
Chốn chốn đều ao ước mẹ cha
Chỉ mong được gái sinh ra
Chốn Ly Cung ấy để mà ấm
thân
Đàn địch suốt lòng trần
náo nức
Điệu nghê thường ước cả thần
tiên
Đêm ngày mê đắm quân vương
Bổng dưng sấm nổ rền vang
đất trời
Điệu vũ dứt y tàn xiêm lệch
Lòng vua sao không cắt mà
đau
Ngàn xe chuyển động ào ào
Rợp trời cờ xí rào rào gió
tung
Thành ra khỏi quân lao xao
dậy
Không tiến lên ngừng trước
mặt rồng
Thân ngà thôi phải quyên
sinh
Mọi đồ trang sức ngổn
ngang bời bời
Ngoảnh mặt lại đôi hàng lệ
chảy
Lòng nhà vua quặn thắt tim
gan
Máu như hòa lệ chứa chan
Bụi tung vó ngựa nát tan hồng
trần
Lối Kim Các đành lần dặm tới
Núi Nga My vắng vẻ người
qua
Cờ buồn nhạt ánh dương tà
Trông vời nước biếc non xa
ngậm ngùi
Sáng chiều ắp bao điều khắc
khoải
Hành cung đây thương cảm
màu tang
Chiêng rền não nuột đêm
mưa
Đất trời vần chuyển rồi
vua lại về
Ngựa chậm lại vó câu ngừng
tiến
Đất Mã Ngôi thương tiếc
chưa tan
Ngọc ngà thân xác nào còn
Mắt tuôn dòng lệ vua tôi
ngậm ngùi
Về tới điện người xưa vắng
bóng
Liễu còn xanh người mất thật
rồi
Cảnh tình bao nổi u sầu
Mắt tuông dòng lệ bồi hồi
quặn đau
Hoa vẫn nở nhưng lòng tê
tái
Lá ngô đồng rầu trước gió
thu
Cửa tây cỏ mọc hoang sơ
Thềm xưa lá rụng tơi bời
âm u
Vườn cũ đã bạc đầu con hát
Phòng tiêu xưa nô bộc càng
già
Lập lòe đom đóm bay qua
Đèn khuya chong ngọn tái
tê ruột buồn
Hồi chuông chậm lại càng
ngao ngán
Rựng ngân hà trời sáng sao
khuya
Ngói từng giọt lạnh sương
rơi
Mền cô đơn nổi xót xa tràn
trề
Hồn tử biệt năm dài vẫn nhớ
Sao đến nay chưa nhập mộng
vàng
Lâm Cùng đạo sĩ nghe tên
Lòng thành hồn phách miền
xa gọi về
Khối tình hận vì vua xin
rán
Mượn thần tiên dõi vết người
xưa
Mong tìm về lại được ngay
Dù cho lướt gió cỡi mây chẳng
nề
Dẫu tiên cảnh hoàng tuyền
cũng thế
Trời mênh mang hồ dễ tìm
sao
Sực lòng nhớ biển bồng lai
Để cầu phương sĩ cao tay một
lần
Giữa năm sắc cầu vồng lấp
lánh
Nơi lầu cao tiên tử hiện
ra
Thái Chân nổi giữa ngọc
ngà
Mặt hoa rạng rỡ rõ là thần
tiên
Cửa kim khuyết gõ liền miếng
ngọc
Tiếng ngân dài báo khắp
ngàn tiên
Rằng đang có sứ Hán tìm
Trướng màn lay động nàng
như giật mình
Xô lệch gối đùa chăn trở dậy
Rõ một tòa ngọc bạch hiện
ra
Nhẹ nhàng khẻ vén tóc mai
Áo xiêm còn lệch chẳng hay
bước vào
Tay áo rộng phập phồng trước
gió
Điệu nghê thường như diễn
khúc xưa
Bổng nhiên lệ ứa hai hàng
Cành lê như nặng trĩu làn
mưa xuân
Lòng chan chứa tình nồng
ân ái
Du âm dương cách trở đôi
đường
Tình tràn nay vẫn còn
vương
Bồng lai đây dẫu cũng hầu
như không
Quay nhìn lại dương trần
xa thẳm
Trường An đâu chỉ có mây mờ
Này đây kỷ vật ngày xưa
Kim thoa xin gửi lại người
tình quân
Chỉ cốt giữ một cành thoa
nhỏ
Ủ ân tình nồng ái ân vua
Ngọc vàng đá chẳng hề phai
Tiên trần hẹn lại kiếp sau
sẽ gần
Lúc lâm biệt ân cần vua dặn
Nghĩa tình sâu thấu hiểu
lòng nhau
Lời thề song thất còn kia
Mà nay điện vắng canh
khuya mịt mùng
Ước khi sống chim cùng liền
cánh
Giống như cây một cội liền
cành
Đất trời dẫu có hồi chung
Khối tình mãi mãi vẫn luôn
còn hoài
VÕ HƯNG THANH
(Dịch theo thể song thất lục bát
Saigòn, 30/6/2010)
©
TRƯỜNG HẬN CA
Sắc nghiêng thành đắm lòng
vua Hán*
Đã lâu rồi nào thấy nơi
đâu
Nhà họ Dương nàng vừa mới
lớn
Chốn phòng khuê ai biết giữa
đời
Thân ngà ngọc làm sao
buông được
Rồi sáng kia cũng đến bên
vua
Vẻ ngọc rạng nụ cười mắt
liếc
Toàn lục cung có kể vào đâu
Ao Thanh Trì xuân nồng
nàng tắm
Tòa thiên nhiên vẩy nước
trắng phau
Hoa tuyết nõn con hầu dìu
dậy
Vua điên cuồng lòng đắm mê
say
Mặt rạng rỡ trâm vàng mái
tóc
Bao mê ly đêm ngọc phù
dung
Mặt trời cao vua còn nuối
tiếc
Việc lâm triều gác lại nhiều
phen
Yến tiệc luôn có nàng bên
cạnh
Đêm liền đêm mãi mãi mùa
xuân
Hết đoái tưởng ba ngàn mỹ
nữ
Mê cuồng riêng thân xác ngọc
ngà
Đêm nhà vàng mãi vầy hoa
quý
Yến tiệc tàn lầu ngọc vui
hoa
Nhờ thân ngọc nhà nàng diễm
phước
Ánh quang huy rạng rỡ muôn
phần
Khắp nơi chốn nức lòng cha
mẹ
Cầu mong sao cho gái sinh
ra
Chốn Ly Cung má hồng thỏa
chí
Đàn địch reo náo nức lòng
người
Điệu nghê thường thần tiên
ao ước
Ngày qua ngày đắm đuối
quân vương
Rồi bổng tiếng trống vang
trời đất
Vũ điệu tàn thẹn cả xiêm y
Lòng vua thấy bồi hồi
không dứt
Ngàn cổ xe chuyển động ào
ào
Cờ xí rợp trời đang dừng lại
Quân ra thành bổng chốc
xôn xao
Không tiến nữa mặt rồng
khó xử
Thân ngọc đành dưới ngựa
quyên sinh
Vật trang sức đất vương bừa
bãi
Ngoảnh đầu trông lệ ứa hai
hàng
Bao ngậm ngùi vua đành bất
lực
Máu như hòa dòng lệ chứa
chan
Bụi mù dậy bóng hồng tan
tác
Phải lần đường Kim Các mà
đi
Núi Nga My vắng người qua
lại
Cờ buồn thiu nhạt ánh
dương tà
Trông nước biếc non xanh
buồn rượi
Sáng chiều bao khắc khoải
tâm tư
Hành cung cũng một màu buồn
bả
Tiếng chiêng càng não nuột
đêm mưa
Trời đất chuyển rồi vua về
lại
Ngựa lừng khừng chậm bước
tiến đi
Dẫm bùn đất Mã Ngôi hờn tiếc
Còn tìm chi thân thể ngọc
ngà
Vua tôi cùng mắt mờ hoen lệ
Lòng quặn đau mặc ngựa bước
đi
Về điện cũ cảnh xưa người
vắng
Liễu còn kia người quả mất
rồi
Nhìn cảnh cũ mà người chẳng
thấy
Lòng chạnh đau lệ lại tuôn
rơi
Hoa vẫn nở cho lòng tê tái
Lá ngô đồng sầu trước gió
thu
Thành quách cũ cửa tây đầy
cỏ
Lá vàng rơi thềm đã phủ đầy
Vườn xưa thấy bạc đầu con
hát
Tiêu phòng đây nô bộc cũng
già
Điện vắng vẻ lập lòe đom
đóm
Đèn canh khuya chong ngọn
buồn thêm
Hồi chuông chậm lại càng
ngao ngán
Rựng ngân hà đêm sắp tàn
qua
Ngói sương lạnh lòng bao
thổn thức
Mền cô đơn xiết nổi thương
tâm
Hồn tử biệt năm trường vẫn
nhớ
Mà cớ sao chưa nhập mộng
vàng
Bổng phút nghĩ Lâm Cùng đạo
sĩ
Nhờ lòng thành hồn phách gọi
về
Khối u tình vì vua phải
rán
Mượn thần tiên truy vết
người xưa
Trong thoáng chốc cố tìm
ra được
Dù cỡi mây lướt gió chẳng
nề
Mà tiên cảnh hoàng tuyền
cũng thế
Trời mênh mang biển rộng
tìm đâu
Khắc nhớ lại bồng lai biển
ấy
Thành kính mong phương sĩ
cao tay
Giữa năm sắc cầu vồng lấp
lánh
Nơi lầu cao tiên tử hiện
ra
Thái Chân đã rõ ràng giữa
đám
Mặt như hoa in tõ nét thần
Cửa kim khuyết gõ liền miếng
ngọc
Tiếng ngân dài thông báo
ngàn tiên
Cho biết việc sứ thần Hán
tới
Màn gấm lay nàng thấy giật
mình
Đẩy gối lệch xô chăn trở dậy
Như một tòa ngọc bạch hiện
ra
Rồi nhẹ nhàng vén qua làn
tóc
Nếp áo xiêm để lệch bước
vào
Tay áo nhẹ phất phơ làn
gió
Giống ngày xưa điệu vũ
nghê thường
Mắt lặng lẽ bổng tuôn dòng
ngọc
Như cành lê oằn nặng mưa
xuân
Lòng chan chứa tình vua
còn đó
Tuy âm dương cách biệt
muôn trùng
Tiếc ái ân bao ngày tháng
cũ
Bồng lai này dẫu có như
không
Quay nhìn lại xuống trần xa
thẳm
Trường An đâu chỉ thấy mây
mờ
Nay kỷ vật xưa đành gửi lại
Kim thoa này chan chứa tình thâm
Xin giữ lại một cành thoa nhỏ
Ấp ủ theo tình ái ơn vua
Ngọc vàng đá chẳng hề phai nhạt
Tiên trần xin lỗi hẹn kiếp này
Khi lâm biệt quân vương khẩn thiết
Tình mặn nồng bao xiết hiểu nhau
Lời thề ấy của ngày song thất
Giờ vắng hiu điện ngọc đêm trường
Ước khi sống như chim liền cánh
Hay cũng như cây nhánh liền cành
Trời đất dẫu có hồi chung tuyệt
Hận tình này mãi mãi không tan
VÕ HƯNG THANH
(Dịch theo thể thất ngôn trường thiên
Saigòn, 29/6/2010)
©
So sánh với bản dịch của vài tác giả
khác :
TRƯỜNG HẬN CA
Đức vua Hán mến người khuynh quốc,
Trải bao năm tìm chuốc công toi.
Nhà Dương có gái mới choai,
Buồng xuân khóa kín chưa ai bạn cùng.
Lạ gì của tuyết đông ngọc đúc,
Chốn ngai vàng phút chốc ngồi bên.
Một cười trăm vẻ thiên nhiên,
Sáu cung nhan sắc thua hờn phấn son.
Trời xuân lạnh suối tuôn mạch ấm,
Da mỡ đông kỳ tắm ao Hoa.
Vua yêu bận ấy mới là,
Con hầu nâng dậy coi đà mệt thay!
Vàng nhẹ bước lung lay tóc mái,
Màn phù dung êm ái đêm xuân.
Đêm xuân vắn vủn có ngần,
Ngai rồng từ đấy chậm phần vua ra.
Suốt ngày tháng tiệc hoa vua mãi,
Đêm xuân tàn xuân lại còn đêm,
Ba nghìn xinh đẹp chị em,
Ba nghìn yêu quý chất nêm một mình.
Nhà vàng đúc đêm thanh ôm ấp,
Lầu ngọc cao, say ắp màn xuân.
Anh em sướng đủ mọi phần,
Mà cho thiên hạ có lần rẻ trai.
Vẳng tiên Nhạc khắp nơi nghe biết,
Làn gió đưa cao tít Ly Cung.
Suốt ngày múa hát thung dung,
Tiếng tơ, tiếng trúc say lòng quân vương.
Ầm tiếng trống Ngư Dương kéo đến,
Khúc Nghê Thường tan biến như không.
Chín lần thành khuyết bụi tung,
Nghìn xe, muôn ngựa chơi vùng Tây Nam.
Đi lại đứng hơn trăm dặm đất,
Cờ Thúy Hoa bóng phất lung lay.
Sáu quân rùng rắng làm rầy,
Mày ngài trước ngựa lúc này thương ôi!
Ai người nhặt thoa rơi bỏ đất,
Ôi Thúy Kiều ngọc nát vàng phai.
Quân vương bưng mặt cho rồi,
Quay đầu trông lại, máu rơi lệ dàn.
Gió tung bụi mê man tản mác,
Đường thang mây Kiếm Các lần đi.
Vắng tanh dưới núi Nga My,
Mặt trời nhạt thếch, tinh kỳ buồn tênh.
Đất Ba Thục non xanh, nước biếc,
Lòng vua cha thương tiếc hôm mai.
Thấy trăng luống đã đau người,
Đêm mưa đứt ruột, canh dài tiếng chuông.
Phúc trời đất quay cuồng vận số,
Bánh xe rồng đến chỗ ngày xưa.
Đất bùn chỗ chết còn trơ!
Thấy đây mặt ngọc, bây giờ Mã Ngôi!
Đầm vạt áo vua tôi giọt lệ,
Gióng dây cương ngựa tế về Đông.
Cảnh xưa dương liễu, phù dung,
Vị Ương, Thái Dịch, hồ cung vẹn mười.
Phù Dung đó!
Mặt ai đâu tá?
Mày liễu đâu?
Cho lá còn như!
Càng trông hoa liễu năm xưa,
Càng xui nước mắt như mưa ướt đầm.
Xuân đào lý gió đêm huê nở,
hu khi mưa rụng lá thu đồng.
Kìa Nam Uyển, nọ Tây Cung,
Đầy thềm ai quét lá hồng thu rơi.
Vườn lê cũ những ai con hát,
Mái tóc coi trắng phớt lạ lùng.
Những ai coi giữ tiêu phòng?
Mày xanh thuở ấy nay cùng già nhăn.
Trước cung điện nhìn sân đêm tối,
Đom đóm bay gợi mối u sầu.
Ngọn đèn khêu đã cạn dầu,
Khó thay! giấc ngủ dễ hầu ngủ xong!
Tiếng canh tối từng tùng điểm trống,
Năm canh dài chẳng giống đêm xưa.
Sông Ngân lấp lánh sao thưa,
Trời chưa muốn sáng, sao chưa sáng trời?
Trên mái ngói sương rơi áo lạnh,
Trong chăn nằm bên cạnh là ai?
Cách năm sống thác đôi nơi,
Thấy đâu hồn phách vãng lai giấc nồng!
Khách đạo sĩ Lâm Cùng có gã,
Chơi Hồng Đô phép lạ thần thông.
Xót vì vua chúa nhớ nhung,
Mời sai phương sĩ hết lòng ra tay.
Cưỡi luồng gió như bay như biến,
Trên trời xanh, dưới đến đất đen.
Hai nơi bích lạc, hoàng tuyền,
Dưới trên tìm khắp, mơ huyền thấy chi.
Sực nghe nói tìm đi mé bể,
Có non tiên ngoài phía hư không.
Rỡ ràng cung điện linh lung,
Xa trông năm sắc mây lồng đẹp sao!
Trong tha thướt biết bao tiên tử,
Một nàng tiên tên chữ Ngọc Chân.
Mặt hoa da tuyết trắng ngần,
Dáng như người ấy có phần phải chăng?
Mái tây gõ cửa vàng then ngọc,
Cậy đưa tin Tiểu Ngọc, Song Thành.
Nghe tin sứ giả Hán Đình,
Cửu Hoa trong trướng giật mình giấc mơ.
Cầm áo dây, thẩn thơ buồn bực,
Mở rèm châu bình bạc lần ra.
Bâng khuâng nửa mái tây tà,
Thềm cao xuống chiếc mũ hoa lệch đầu.
Phới tay áo, bay màu ngọn gió,
Giống Nghê Thường khúc múa năm xưa.
Lệ dàn mặt ngọc lưa thưa,
Cành lê hoa chíu hạt mưa xuân đầm.
Ngừng nước mắt âm thầm buồn bã,
Đội ơn lòng, xin tạ quân vương.
Từ ngày cách trở đôi phương,
Vắng tanh tăm tiếng, mơ màng hình dong.
Nơi Đế điện rứt vòng ân ái,
Chốn Tiên Cung thư thái tháng ngày,
Cõi trần ngoảnh lại mà hay,
Tràng An chẳng thấy, thấy đầy bụi nhơ.
Lấy chi tỏ tình xưa thâm thù ?
Gửi cành thoa vật cũ cầm
xuôi.
Thoa vàng hộp khảm phân đôi,
Nửa xin để lại, nửa thời đem đi.
Chỉ xin nguyện lòng ghi tạc dạ,
Tựa thoa vàng bền chắc không phai,
Thời cho cách trở đôi nơi,
Nhân gian rồi với trên trời gặp nhau.
Ân cần dặn mấy câu lâm biệt,
Lời thề xưa lòng biết với lòng,
Là đêm Trùng Thất ngồi chung,
Trường Sinh sân điện vắng không bóng người.
Xin kết nguyện chim trời liền cánh,
Xin làm cây cành nhánh liền nhau,
Thấm chi trời đất dài lâu,
Giận này dằng dặc dễ hầu có nguôi …
TẢN ĐÀ NGUYỄN KHẮC HIẾU*
(1888-1939)
©
TRƯỜNG HẬN CA
Vua nhà Hán trọng người quốc sắc
Cầu bao năm đã chắc gì thành ?
Họ Dương có gái tuổi xanh
Thâm khuê nuôi dưỡng rấp ranh còn chờ
Trời cho đẹp bao giờ phí bỏ ?
Một sớm mai ngồi tựa quân vương
Miệng cười tươi nở bông hường
Sáu cung từ đó sắc hương lu mờ
Mùa Xuân lạnh lững lờ suối ấm
Hồ Hoa Thanh kỳ tắm thơm tho
Nói sao cho hết ơn vua
Chung quanh thị nữ tha hồ nâng niu
Sáng dạo gót tóc theo gió lộng
Ðêm trướng hoa phủ mộng phù dung
Phù dung giấc mộng não nùng
Ðêm Xuân ngắn ngủi vô cùng vì đâu ?
Kể từ đó buổi chầu trễ nãi
Tiệc vui chơi mê mãi đêm ngày
Ba nghìn cung nữ buồn thay
Chỉ riêng đắm đuối mê say một người !
Chốn lầu ngọc đêm tươi má phấn
Yến tiệc tan lại quấn quít nhau
Một nhà trai gái trước sau
Thấm ơn mưa móc nói sao cho cùng !
Bậc cha mẹ ở trong thiên hạ
Gái hơn trai chẳng lạ lùng gì !
Ly cung mái lợp mây che
Nhạc tiên chốn chốn đều nghe rộn rang
Tiếng ty trúc âm vang sau trước
Múa lại ca vui thực là vui !
Cơn vui ngày tháng kéo dài
Ngủ dương chiêng trống ầm ầm kéo sang
Ôi thôi khúc nghê thường dang dở
Chốn cung đình khói lửa xôn xao !
Ngựa xe rối rít ra vào
Tây Nam xa giá cờ đào quạnh hiu
Ði lại nghĩ chín chìu ruột thắt
Trăm dặm ngoài sĩ tốt dừng chân
Thôi đành thôi nhé ! Mỹ nhân!
Hoa tai dưới đất ai cầm nhặt cho ?
Tao đầu ngọc là trò rơm rác
Thoa bằng vàng tan tác dưới chân
Nhà vua che mặt tần ngần
Ðành thôi đứt ruột ba quân hả lòng!
Quay nhìn lại ròng ròng máu lệ
Bụi vàng bay gió xé trời chiều
Ðường lên kiếm các cheo leo
Nga Mi dưới núi vắng teo bóng người
Cờ nghiêng ngả mặt trời đã nhạt
Núi cùng sông bát ngát màu xanh
Sớm hôm dằng dặc mối tình
Hành cung trăng cũng vì mình thương
tâm
Ðêm mưa gió chuông ngân đứt ruột
Ðất trời xoay lại được hồi loan
Ðến đây lòng những bàn hoàn
Ở đi chẳng dứt phân vân trù trừ
Ôi ! Mặt ngọc bây giờ chẳng thấy
Gò Mả Ngôi, cỏ ấy bùn nhơ
Vua tôi nhìn lại thẫn thờ
Lệ rơi thấm áo còn ngờ chiêm bao
Thẳng kinh khuyết ào ào vó ngựa
Vườn ao còn như thuở nào xưa
Phù dung Thái dịch lưa thưa
Vị ương liễu vẫn còn chưa đổi màu !
Nhìn phù dung lòng đau như cắt
Phù dung trông giống mặt người xưa
Mày ai lá liễu đong đưa
Lòng sao lòng chẳng ngẩn ngơ hởi lòng
?
Xuân, đào lý nở tung trước gió
Mưa Thu về vàng võ cành ngô
Hai cung cỏ úa tiêu sơ
Lá rơi ngập lối bây giờ ai vun ?
Các con hát ở vườn lê cũ
Tóc bạc trông vò võ thời gian
Phòng tiêu Thái giám thở than
Răng long cũng lẽ tuần hoàn xưa nay!
Nhìn đom đóm tối bay le lói
Khêu ngọn đèn tay gối bàn tay
Ta nghe tiếng trống canh chầy
Sông Ngân lóng lánh đêm nay sắp tàn !
mái ngói lạnh giọt sương tí tách
Mền thúy êm lạnh ngắt mình ta
Hỡi ơi ! Sống thác bao la
Mộng sao chẳng thấy về mà thăm nhau !
Ô Lâm cùng nghe đâu đạo sĩ
Tay ấn cao có thể gọi hồn
Thương vua trằn trọc đau buồn
Mới nhờ người thử truy tầm một tay
Nhanh như chớp cưỡi mây lướt gió
Thôi thì đi đây đó chơi vơi
Cao, lên tít tận đỉnh trời
Ðất sâu lại đã về chơi hoàng tuyền
Trải khắp cả hai miền chẳng thấy
Bỗng chợt nghe chốn ấy mơ hồ
Giữa khơi sóng bạc lô xô
Núi tiên cung điện tựa hồ bồng lai
Bầy tiên dạo khoan thai tha thướt
Có một nàng phảng phất Thái Chân
Mặt hoa da tuyết trắng ngần
Cửa vàng khẽ gõ một lần xem sao
Nhờ Tiểu Ngọc trình vào cho rõ
Báo Long thành có sứ nhà vua
Nghe tin trướng gấm hồn mơ
Nhẹ thu vạt áo, sững sờ ngồi lên
Vén rèm châu bước liền ra cửa
Mái tóc mây lệch nửa vầng khăn
Nhẹ nhàng bước xuống thềm loan
Ðôi tay áo rộng theo làn gió bay
Tưởng điệu múa của ngày năm nọ
Khúc Nghê Thưởng lả chả châu rơi
Cành lê mưa điểm giữa trời
Ngậm sầu ngưng lệ tạ người là đây
Chuyện ân ái từ nay chẳng tưởng
Chốn Bồng lai ngày tháng dài lâu
Cúi trông xuống cõi bể dâu
Trường An chẳng thấy, thấy đâu bụi mù
!
Ðây vật cũ nghìn thu tâm sự
Kính dâng lên nghĩa nọ tình kia
Thoa vàng, hộp đá, xin chia
Nửa nơi tiên cảnh, nửa về trần gian
Lòng chỉ nguyện như vàng như đá
Tiên với trần có sá gì đâu !
Rồi đây ta lại gặp nhau
Trước khi lâm biệt, nhắc câu thề bồi
Câu thề bồi chỉ hai người biết
Ðiện Trùng sinh, trùng thất ngày nào
Nửa đêm vắng vẻ làm sao
Thề ràng : liền cánh, trước sau liền
cành
Ðất thăm thẳm trời xanh dằng dặc
Trời đất kia đã chắc gì bền
Hận này mới thật triền mien
HÀ THƯỢNG NHÂN
(Trước 1975)
©
(1)
Vì là án thi ca bất hủ của
Trung Hoa, VN cũng nên luôn cần các bản
dịch tương xứng.
*
Vua Hán đây thật ra nhằm chỉ Đương Minh Hoàng (唐明皇), ông vua si tình nổi tiếng. Bởi Nhà thơ Bạch Cư
Dị (白居易) sống vào thời nhà Đường nên buộc phải nói trại ra như thế. Còn nhân vật chính của thiên tình hận nổi tiếng ngàn thu
trong lịch sử Trung Hoa này cũng không ai khác hơn chính là nàng Dương Quý Phi giai nhân tuyệt sắc.
* Có người cho rằng thi sĩ Bùi Giáng đã từng nói bản dịch « Trường Hận Ca» của Tản Đà chính là
đỉnh cao nhất của nền thi ca Việt Nam vào tiền bán thế kỷ XX.
No comments:
Post a Comment